Viêm da lan tỏa do kiến ba khoang

PNTĐ-Kiến ba khoang có chất gây viêm da mạnh, mọi người cần nâng cao việc nhận biết, phòng chống và xử trí.
 
Đang mùa hoành hành của kiến ba khoang, tại Hà Nội, kiến xuất hiện khiến nhiều người, nhất là chị em phụ nữ lo lắng. Loại kiến này có chất gây viêm da mạnh, mọi người cần nâng cao việc nhận biết, phòng chống và xử trí khi gặp rắc rối với kiến ba khoang.
 
Bệnh nhânviêm da lan toả do bị kiến ba khoang đốt
 
Kiến gây kích ứng, viêm da
 
Theo tin từ Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội), thời gian gần đây, Trung tâm tiếp nhận nhiều bệnh nhân bị kiến ba khoang đốt. Đa số các bệnh nhân cư trú tại các khu chung cư, khu đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội. Hiện nay kiến ba khoang đang là thời điểm “vào mùa”, chúng liên tục tấn công nhiều khu dân cư, chung cư, khiến người dân bất an. Lý do được các chuyên gia lý giải là bởi vào mùa gặt, mưa lũ, côn trùng ngoài đồng ruộng hết chỗ cư trú, theo ánh sáng bay vào khu đông dân cư.
 
Theo các chuyên gia y tế, kiến ba khoang là một loại bọ cánh cứng, có tên khoa học là Paederus fuscipes. Loại kiến này còn có một số tên gọi khác như: kiến hoang, kiến kim, kiến lác, kiến gạo, kiến nhốt, kiến cong... Kiến có thân hình thon, dài như hạt thóc, có 3 đôi chân, bụng có đốt, thon nhọn về đuôi, bay và chạy rất nhanh; về màu sắc, có màu cam tối hay sậm màu, vùng bụng trên và đầu màu đen, vùng trên giữa phát quang ngũ sắc, óng ánh màu xanh, đính kèm đôi cánh cứng...
 
Loại kiến này không đốt hay cắn nhưng trong dịch cơ thể của chúng có chứa pederin - một loại chất độc gây rộp, phỏng da, viêm da. Bởi vậy khi da người tiếp xúc vào chất tiết của chúng qua những vật dụng nào đó, thì chất độc theo dịch cơ thể chúng tiết ra ngoài, dính vào da người, gây bệnh ngay tại vùng da đó... Khi dính vào da tay, nếu không rửa sạch tay ngay thì vô tình sẽ làm chất độc dính vào các vị trí khác trên cơ thể, gây viêm da lan toả.
 
Những biểu hiện viêm da do tiếp xúc với kiến ba khoang thường xuất hiện ở những vùng da hở như: cổ, mặt, lưng, tay, chân... Kiến có thể gây viêm da từ mức độ nhẹ đến nặng, tùy theo độc chất xâm nhập qua da. Ban đầu, người bệnh thấy hơi ngứa rát, căng da, biểu hiện đỏ một vùng da, sau 6 - 12 giờ, đỏ cộm thành vệt, trên đó nổi những mụn nước to nhỏ không đều 1 - 5mm, 1 - 3 ngày sau thành phỏng nước, phỏng mủ. Lúc này  người “dính” kiến sẽ thấy cảm giác đau, rát càng tăng, có thể kèm theo sốt, khó chịu, nổi hạch, đau vùng cổ, nách, bẹn tương ứng với tổn thương.
 
Nếu tay bị dính chất độc khi đập kiến, chà xát và sờ vào mắt có thể làm bỏng mắt. Nếu tổn thương ở gần mắt có thể sưng húp cả hai mắt, 2 - 3 ngày mới đỡ, ở bẹn có thể nổi hạch bẹn sưng đau khó đi lại. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng viêm da sẽ tiến triển sang dạng loét. Các vết loét có nhiều hình dạng khác nhau tùy theo động tác khi ta đập, giết và chà xát kiến trên da. Cũng có trường hợp chỉ nổi vết đỏ, lấm tấm mụn nước nhỏ hơi ngứa, lặn sau 3 - 5 ngày, không thành phỏng.
 
Điều đáng lưu ý là, viêm da tiếp xúc do loại côn trùng này có thể bị nhầm với một số bệnh ngoài da khác, đặc biệt là bệnh zona. Trong khi đó zona thường gặp ở những người từng bị thủy đậu với các dấu hiệu báo trước như đau nhức dọc theo dây thần kinh ở nửa người, nơi vùng da chuẩn bị nổi thương tổn.

Phòng chống kiến, bảo vệ làn da
 
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), nếu nhìn thấy kiến ba khoang bám trên người, hay quần áo, đồ đạc trong nhà, người dân tuyệt đối không nên dùng tay trần để giết mà nên thổi chúng ra xa, sau đó rửa sạch vùng da đã tiếp xúc với loài côn trùng này. Nếu đập hoặc chà xát kiến thì phải nhanh chóng rửa sạch vùng da đã tiếp xúc với côn trùng để hạn chế chất độc.
 
Các chuyên gia y tế cũng khuyến cáo, khi tiếp xúc với kiến ba khoang nói riêng, hay côn trùng đốt nói chung, cần nhanh chóng tiến hành xử lý vết đốt để tránh da bị tổn thương nặng. Ngay sau khi tiếp xúc, cần: Loại bỏ côn trùng, không dùng tay trần để bắt, giết, miết. Rửa vùng tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng, sau đó dùng thuốc sát trùng nhẹ. Nếu có dấu hiệu nổi vết đỏ, tốt nhất dùng nước muối sinh lý rửa ngày 3 - 4 lần để trung hòa chất tiết của côn trùng.
 
Khi thương tổn đã phỏng rộp, tùy vào mức độ tổn thương mà bác sĩ chỉ định thuốc phù hợp. Trường hợp nhẹ chỉ cần sát trùng, bệnh tự giới hạn. Nếu tình trạng trung bình và nặng thì phải bôi thuốc dịu da như: Milian; Hồ nước; Fobancort; Castellani; Betadine theo hướng dẫn của thầy thuốc.
 
Theo khuyến cáo của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), nếu có sự hiện diện của kiến ba khoang trong khu vực, nên thay đèn huỳnh quang bằng đèn có ánh sáng màu vàng, vì loại kiến này bị thu hút mạnh bởi ánh sáng đèn huỳnh quang.
 
Ngăn chặn kiến ba khoang vào nhà bằng cách: Sử dụng lưới các cửa sổ và cửa ra vào, đóng cửa thường xuyên sau khi ra vào. Nên ngủ trong màn. Vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, cây cỏ xung quanh nhà vì đây là nơi trú ẩn tốt cho loài này. Khi làm việc cần chú ý sử dụng các phương tiện bảo hộ lao động như: mặc quần áo dài tay, đội mũ, nón, khẩu trang, đi ủng để tránh tiếp xúc với loại côn trùng này.

Ánh Dương
Cách cài đặt Bluezone giúp cảnh báo người nghi nhiễm Covid-19

Bluezone là ứng dụng giúp cảnh báo sớm cho người dùng nếu họ chẳng may từng tiếp xúc với những người bị nhiễm Covid-19.
Để nhận được các cảnh báo từ Bluezone, việc đầu tiên cần làm là tải về và cài đặt ứng dụng này.
Link tải Bluezone trên Android
Link tải Bluezone trên iOS
Sau khi cài đặt, người dùng cần cấp quyền cho ứng dụng Bluezone truy cập vào bộ nhớ và kết nối Bluetooth để nhận được cảnh báo từ ứng dụng.
Bạn đang đọc bài viết Viêm da lan tỏa do kiến ba khoang tại chuyên mục Tin tức của Báo phụ nữ thủ đô. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0243.9421865 hoặc gửi về hòm thư [email protected]

Tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT 2020

Phụ san Đời sống Gia đình - Báo Phụ nữ Thủ đô