Ô sin – bi hài những chiêu trò: Dễ kiếm lời như… “kinh doanh ôsin” (Kỳ III)

  • 07:05, 15/05/2013
PNTĐ-Các trung tâm, cty có chức năng giới thiệu người giúp việc đa phần thiếu sự đầu tư, chỉ chăm chăm thu phí rồi… phủi tay dẫn đến những hệ lụy xấu mà người thuê, lẫn ôsin phải gánh chịu.
 
“Sống chết mặc bay, tiền thày bỏ túi”
 
Dù đã hơn chục năm phát triển nhưng hoạt động cung ứng, môi giới lao động giúp việc trên địa bàn TP hiện vẫn tự phát. Ông Phạm Văn Thanh, Trưởng phòng chính sách lao động – việc làm, Sở LĐ-TB&XH cho biết, hiện TP có 33 công ty, trung tâm môi giới việc làm được cấp phép, trong đó giới thiệu, cung ứng người giúp việc là mảng việc nhỏ. Do giúp việc gia đình chưa có tên trong danh mục nghề quốc gia, không phải là hoạt động kinh doanh có điều kiện nên các đơn vị môi giới chỉ cần kê khai đăng ký là được. Bên cạnh đó, quan niệm giúp việc gia đình tức là chỉ làm việc nhà nên tâm lý chung, không ô sin nào muốn mất thời gian đi học. Từ mấy năm nay, số lượng tăng qua từng năm nhưng chưa có đơn vị nào gửi chương trình đào tạo nghề về phòng Đào tạo nghề, Sở LĐ-TB&XH HN để được thẩm định, cấp giấy chứng nhận.
 
Cầu lớn, ôsin được huy động từ các tỉnh lên HN, không mất nhiều thời gian, chờ dăm ngày là có việc ngay. Thậm chí, với công việc này, chỉ cần xuất trình chứng minh nhân dân là đã hoàn thành xong lý lịch “trong sáng”. “Khi tôi hỏi hồ sơ xin việc để kiểm tra nhân thân người LĐ trước khi nhận về nhà, nhân viên môi giới đưa cho tôi giấy phô tô chứng minh thư không có công chứng để tự đối chiếu với người thực. Không sơ yếu lý lịch, không giấy khám sức khỏe, nếu muốn thì gia đình phải tự đưa ôsin đi, còn họ chỉ cần nhìn người là có biết làm được việc hay không (!?)” – chị Nguyễn Xuân Dung, phố Hào Nam trao đổi trong lúc chờ tuyển ôsin tại công ty T.T (đường Bưởi, Cầu Giấy).
 
Minh họa sưu tầm
 
Theo giá chung hiện nay, phí môi giới ôsin trung bình từ 8 trăm – 1 triệu đồng/lần giới thiệu. Mỗi lần giới thiệu thường có giá trị trong 1 tháng, chủ sử dụng được phép đổi người tối đa 3 lần, sau đó, các đơn vị môi giới hết trách nhiệm, giá cả và những thỏa thuận khác đều do chủ nhà và ôsin quyết định. Không chỉ đứng ngoài cuộc, không ít trung tâm, công ty môi giới còn trở thành “sân sau” cho ôsin trở về mỗi khi đòi hỏi của họ không được chủ nhà đáp ứng.
 
Vừa sa thải ôsin được hơn 1 tuần, quay lại trung tâm môi giới trên đường Xã Đàn để tìm người trông con, chị Nguyễn Thị Nga – Trương Định đã tròn mắt khi nhìn thấy cô ôsin cũ của gia đình đang ký hợp đồng với gia chủ mới. Điều kiện làm việc không có gì khác so với nhà chị Nga, chỉ có khác, ở nhà mới, cô giúp việc sẽ được nhận mức lương cao hơn cùng một số ưu đãi khác mà chị Nga không đáp ứng được như tháng lương thứ 13, nghỉ chủ nhật và lễ tết, ngày làm 8 tiếng... Việc “Các trung tâm lại “quay vòng” ôsin để cả hai cùng hưởng lợi dường như có sự “thông đồng” từ 2 phía: người lao động và trung tâm môi giới. Ôsin càng “nhảy” việc, môi giới càng thu nhiều “tiền hoa hồng”.
 
Ăn theo các trung tâm này, hiện có hàng trăm các bà, các cô – trong số đó đa phần đã từng là người giúp việc – cũng tham gia môi giới kiếm lời, bằng cách gom người cùng làng, cùng xã đưa lên TP làm việc và chính họ cũng không bỏ qua mánh khóe: cứ vài tháng lại xui ô sin bỏ việc rồi “bán” ô sin này cho nhà kia để “ăn hoa hồng”. Vì thế mới có chuyện, các gia đình là nạn nhân của tình trạng làm ăn chộp giật này đã lên tiếng cảnh báo trên diễn đàn nổi tiếng dành cho cha mẹ. “Bà này chuyên môi giới người giúp việc Phú Thọ, có đặc điểm là da đen, người thấp bé, nói khéo, hay nhắn tin kể lể. Bà ta tìm được người rất nhanh, nhưng toàn là lấy chỗ nọ lấp chỗ kia, còn bày cho người giúp việc cách lừa chủ nhà. Lấy phí thì đắt, mà có tiền rồi là lặn mất tăm”. Sau khi một khổ chủ tố cáo công khai như vậy, nhiều người mới giật mình vì những nạn nhân không chỉ dừng lại một vài người mà lên đến hàng chục gia đình.
 
Thiếu chuyên nghiệp, rủi ro đủ đường
 
Với cung cách làm ăn tự phát và mang nhiều tính chộp giật, không có quy trình tuyển dụng, đào tạo chuẩn, Viện Gia đình và giới đã xếp “giúp việc gia đình” vào loại hình lao động thiếu chuyên môn và quan hệ pháp lý khiến cả chủ sử dụng lẫn người LĐ phải đối mặt với rất nhiều rủi ro.
 
Ảnh minh họa
 
Nguồn cung không đảm bảo, chỉ kiểm tra nhân thân qua loa đã tạo kẽ hở cho nhiều “đạo chích” chuyên nghiệp được các công ty, trung tâm môi giới “dán mác”: nhân thân tốt, lý lịch đẹp. Đội lốt ôsin, bọn chúng đàng hoàng đi cửa chính vào các gia đình, dễ dàng lấy đi nhiều tài sản có giá trị hay trở thành đạo chích trong chính nhà gia chủ như đã đề cập đến ở số báo trước. Dư luận từng biết đến trường hợp Nguyễn Thị Trang, SN 1990 đã lén đánh trộm chìa khóa của gia chủ, chờ cơ hội dắt xe máy SH trị giá hơn 100 triệu đồng mang đi tiêu thụ, lấy tiền tiêu xài.... Không chỉ gia chủ ấm ức ngay cả ôsin cũng đang phải tự trả giá.
 
TS Nguyễn Hữu Minh – Viện trưởng Viện Gia đình và giới cho biết, qua khảo sát do Viện thực hiện mới đây đã đưa ra những con số đáng báo động: hơn 30% lao động giúp việc tại gia bị bạo hành; trong đó 27% người LĐ từng bị mắng chửi và tát tai, 0,7% bị đánh mà thương tích nặng nhất phải kể đến trường hợp bà Nguyễn Thị Phương (Ứng Hòa, HN) bị chủ sử dụng đánh đập, hành hạ trong một thời gian dài; đỉnh điểm nhất là bị bà chủ dội nước sôi vào người, gây thương tích nặng. Nguyên nhân chủ yếu là do ôsin chưa làm đúng yêu cầu của chủ hoặc bị nghi trộm đồ, tiền bạc. Một bộ phận lao động nữ giúp việc gia đình thường xuyên bị tán tỉnh, 0,3% đã từng bị ép phải quan hệ tình dục... Cách đây mấy tháng, dư luận từng dậy sóng vì chuyện osin Vũ Thị Vân không chấp nhận để ông chủ sàm sỡ trong lúc đang dọn dẹp nhà cửa, lại không có cách nào để kêu cứu, bảo vệ bản thân, cửa phòng đã bị chốt chặt, trong lúc giằng co, vật lộn đã làm ông chủ chết ngạt và bị khởi tố.
 
Chính từ những bất cập này, Bộ luật Lao động sửa đổi năm 2012 chính thức công nhận giúp việc gia đình trở thành một nghề.
Hạnh Lê
Bạn đang đọc bài viết Ô sin – bi hài những chiêu trò: Dễ kiếm lời như… “kinh doanh ôsin” (Kỳ III) tại chuyên mục của Báo phụ nữ thủ đô. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0243.9421865 hoặc gửi về hòm thư baophunuthudo@gmail.com
Cùng chuyên mục