Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIV: Đầu tư tập trung, không dàn trải

PNTĐ-Bắt đầu tuần làm việc thứ hai, Quốc hội dành trọn ngày 29/10 để thảo luận về kết quả thực hiện dự toán ngân sách Nhà nước; đánh giá giữa kỳ thực hiện kế hoạch đầu tư công...
  
Bắt đầu tuần làm việc thứ hai, Quốc hội dành trọn ngày 29/10 để thảo luận ở hội trường về kết quả thực hiện dự toán ngân sách Nhà nước; đánh giá giữa kỳ thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn. Tại các phiên thảo luận, đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hà Nội đã có nhiều ý kiến phát biểu thẳng thắn và trách nhiệm.
 
Vẫn còn tình trạng đầu tư dàn trải
 
ĐB Vũ Thị Lưu Mai khẳng định nỗ lực của Chính phủ trong thực hiện đầu tư công thời gian qua rất đáng ghi nhận song tình trạng đầu tư dàn trải, dở dang vẫn chưa được khắc phục. “Tổng mức đầu tư cho giai đoạn 2016 -2020 là 2 triệu tỷ đồng cho 9.620 dự án dẫn tới tình trạng ở nhiều địa phương, nhiều dự án dở dang, thiếu vốn. Đặc biệt, với nguồn vốn trái phiếu Chính phủ thì mỗi tỉnh, TP được phân bổ một dự án. Hiếm có ở quốc gia nào có phương pháp phân bổ mỗi tỉnh, thành phố có một dự án như Việt Nam” đại biểu nhấn mạnh và chỉ rõ theo kinh nghiệm của các nước, nguồn lực đầu tư Nhà nước hầu như chỉ tập trung vào những dự án có tác động lan tỏa, tác động toàn xã hội.
 
ĐBQH Vũ Thị Lưu Mai phát biểu

 
Khẳng định nhu cầu vốn của các địa phương là chính đáng, tuy nhiên trong bối cảnh nợ công vẫn ở mức cao, bội chi lớn, lãi suất ngày một tăng, theo đại biểu Vũ Thị Lưu Mai phải lựa chọn tập trung, tránh dàn trải. “Công bằng là nguyên tắc quan trọng được đề cập ở hầu hết các nghị quyết về phân bổ ngân sách, tuy nhiên công bằng không có nghĩa là cào bằng; có trọng tâm không có nghĩa là chỉ có một số dự án, một số địa phương được chú trọng, mà cần có một trật tự ưu tiên phù hợp với tính cấp thiết ở từng thời điểm, có lộ trình thích hợp”.
 
Tham gia ý kiến thảo luận về kết quả thực hiện dự toán ngân sách Nhà nước; đánh giá giữa kỳ thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn, ĐBQH Hoàng Văn Cường chỉ rõ, thành công về kinh tế trong 3 năm qua không chỉ là đạt được tốc độ tăng trưởng cao; đáng mừng hơn, chúng ta thoát khỏi hai nguy cơ đẩy nền kinh tế rơi vào khủng hoảng: trả nợ công và khủng hoảng đe dọa hệ thống tín dụng.
 
Bài học rút ra là thắt chặt và không đầu tư dàn trải. Số dự án đầu tư của chu kỳ này chỉ bằng 50% số dự án chu kỳ trước, tập trung đầu tư các dự án đang hoàn thành để đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, trên thực tế, nghịch cảnh đầu tư công vẫn xảy ra. Vẫn còn tình trạng đầu tư dàn trải hoặc dự án cần tiền thì không được giải ngân; dự án không cần đầu tư thì lại được giải ngân. Tốc độ giải ngân vốn đầu tư công 3 năm qua có xu hướng chậm dần đều.
 
Cần xây dựng danh mục dự án ưu tiên
 
Để khắc phục tình trạng trên, ĐB Vũ Thị Lưu Mai cho rằng cần thay đổi cách phân bổ nguồn lực, tuân thủ trật tự ưu tiên được đề cập ở các văn bản pháp luật. Bên cạnh đó, việc đề xuất dự án cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương trong cùng một khu vực, vì lợi ích chung, khắc phục tình trạng có quá nhiều dự án nhỏ lẻ nhưng lại thiếu những dự án quy mô lớn, mang tính lan tỏa vùng miền. Ngoài ra, chú trọng hơn nữa công tác quy hoạch bởi quy hoạch kém sẽ cho ra đời những dự án dàn trải, hiệu quả thấp. Đặc biệt, cần thực hiện nghiêm nguyên tắc Nhà nước chỉ đầu tư ở những ngành, lĩnh vực mà các thành phần kinh tế khác không thể đầu tư, không muốn đầu tư hay không được phép đầu tư.
 
ĐB Vũ Thị Lưu Mai cũng đặt câu hỏi về tính hiệu quả, kết quả đầu ra của các dự án: “Trong hàng nghìn công trình hoàn thành có bao nhiêu công trình đạt hiệu quả cao? Bao nhiêu công trình hiệu quả thấp? Bao nhiêu công trình chưa hiệu quả?” Trong nhiều năm qua, khâu phân bổ nguồn lực đã được chú trọng, song khâu đánh giá hiệu quả sau đầu tư chưa được quan tâm. Từ hạn chế này, ĐB đề nghị cần sớm hoàn chỉnh bộ tiêu chí về đánh giá hiệu quả, theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế. Ngay từ khi lựa chọn dự án cần làm rõ kết quả đầu ra tương xứng với nguồn lực được đầu tư chưa. Đặc biệt, cần đẩy mạnh cơ chế giải trình trong hoạt động giám sát, bên cạnh việc giám sát tại cơ sở, địa phương, cần tăng cường hơn nữa số lượng phiên giải trình, từ đó làm rõ những bất cập, khó khăn trong việc thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn.
 
ĐB Hoàng Văn Cường nhấn mạnh: Nguyên nhân dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải là chưa có tiêu chí lựa chọn dự án đưa vào kế hoạch đầu tư và phân bổ cho đầu tư chưa rõ ràng, mới chỉ dừng ở nguyên tắc xác định lĩnh vực ưu tiên. Do vậy, ĐB đề nghị Chính phủ sớm chỉ đạo xây dựng và công bố công khai bộ tiêu chí xếp, đánh giá thứ tự ưu tiên lựa chọn các dự án đầu tư đưa vào danh mục đầu tư công và phân bổ vốn đầu tư.
 
Nguyên nhân thứ hai là do các quy định về quy trình, thủ tục triển khai một dự án đầu tư công rất phức tạp. Các khâu chuẩn bị triển khai dự án phải xin ban ngành liên quan, lập cơ quan lập, thẩm định, giám sát dự án là các cơ quan độc lập nhưng thực tế, tất cả các cơ quan đó thực chất là một người đứng ra lập, chỉ khác nhau về tên gọi. Đây là lý do nhiều doanh nghiệp hình thành nhưng sau một thời gian không đi vào hoạt động lại giải thể để xóa đi vết tích. Quy định này chỉ làm mất thêm thời gian, giấy tờ để hợp pháp cho việc làm là đúng quy trình để không ai chịu trách nhiệm khi xảy ra thất thoát.
 
ĐB Hoàng Văn Cường cho rằng: Chính phủ cần đơn giản hóa thủ tục triển khai dự án đầu tư, quy định rõ của người quyết định đầu tư là phải chịu trách nhiệm khi xảy ra thất thoát, lãng phí; công khai hóa hồ sơ dự án để mọi người cùng giám sát.
 
Phương Dung
Bạn đang đọc bài viết Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIV: Đầu tư tập trung, không dàn trải tại chuyên mục Tin tức của Báo phụ nữ thủ đô. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0243.9421865 hoặc gửi về hòm thư baophunuthudo@gmail.com