Điều kiện làm người giám hộ của trẻ vị thành niên như thế nào?

PNTĐ-Vợ chồng tôi là bác ruột muốn làm giám hộ cho các cháu tôi có được không, thủ tục như thế nào?
 
Năm 2018 cả hai vợ chồng em trai tôi đều mất do tai nạn giao thông trên đường đi làm về. Vợ chồng em trai tôi có hai con là A (17 tuổi) và B (8 tuổi) đang học phổ thông. Cháu A đang hoạt động kinh doanh bán hàng online trên mạng và có thể tự đóng học phí cho mình và em cùng chi phí sinh hoạt cho hai anh em. Doanh thu của hoạt động kinh doanh mang lại cho A là khoảng 6 triệu đồng/1 tháng. Khi bố mẹ các cháu chết, có để lại cho chị em của A số tiền là 300 triệu, A muốn tự tay mình nuôi em trai khôn lớn nên ra UBND phường nơi cư trú của A để thực hiện việc đăng ký làm người giám hộ đương nhiên cho B đến khi B tròn 18 tuổi.
 
Mong Báo PNTĐ cho tôi hỏi: cháu A có thể là người giám hộ đương nhiên của em trai mình được không?  Và, vợ chồng tôi là bác ruột muốn làm giám hộ cho các cháu tôi có được không, thủ tục như thế nào?
 
Nguyễn Ngọc Dung
Quận Hoàng Mai – Hà Nội
 
Trả lời: 
 
Về điều kiện của cá nhân làm người giám hộ được quy định tại Điều 49 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: 
 
Điều 49. Điều kiện của cá nhân làm người giám hộ
 
Cá nhân có đủ các điều kiện sau đây có thể làm người giám hộ:
 
1. Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
 
2. Có tư cách đạo đức tốt và các điều kiện cần thiết để thực hiện quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.
 
3. Không phải là người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người bị kết án nhưng chưa được xoá án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người khác.
 
4. Không phải là người bị Tòa án tuyên bố hạn chế quyền đối với con chưa thành niên.
 
Vấn đề bạn hỏi, A chỉ có thể trở thành người giám hộ đương nhiên khi đủ tuổi thành niên. Hiện giờ A đăng ký giám hộ đương nhiên là chưa đủ điều kiện để đăng ký việc giám hộ.
 
Vấn đề vợ chồng bạn có được giám hộ cho các cháu hay không, mời bạn tham chiếu với các quy định sau đây của Bộ luật Dân sự năm 2015:
 
Quy định về người giám hộ đương nhiên 
 
Điều 52. Người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên
 
Người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 1 Điều 47 của Bộ luật này được xác định theo thứ tự sau đây:
 
1. Anh ruột là anh cả hoặc chị ruột là chị cả là người giám hộ; nếu anh cả hoặc chị cả không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì anh ruột hoặc chị ruột tiếp theo là người giám hộ, trừ trường hợp có thỏa thuận anh ruột hoặc chị ruột khác làm người giám hộ.
 
2. Trường hợp không có người giám hộ quy định tại Khoản 1 Điều này thì ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại là người giám hộ hoặc những người này thỏa thuận cử một hoặc một số người trong số họ làm người giám hộ.
 
3. Trường hợp không có người giám hộ quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này thì bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột hoặc dì ruột là người giám hộ.
 
Nếu vợ chồng bạn làm giám hộ cho các cháu thì phải thỏa mãn quy định tại Điều 49 nêu trên, khi A và B không còn ông bà nội, ông bà ngoại. Thời gian giám hộ cho cháu A cũng chỉ còn 1 năm, vì A năm nay đã 17 tuổi, sau đó A sẽ là người giám hộ đương nhiên cho B. 
 
Nếu việc giám hộ của vợ chồng bạn cho A và B được đăng ký theo đúng thủ tục, thì ngoài việc phải đăng ký với UBND cấp xã, thì liên quan đến việc tài sản của A và B cũng phải tuân thủ theo những quy định sau đây của Bộ luật Dân sự: 
 
Điều 51. Giám sát việc giám hộ
 
1. Người thân thích của người được giám hộ thỏa thuận cử người giám sát việc giám hộ trong số những người thân thích hoặc chọn cá nhân, pháp nhân khác làm người giám sát việc giám hộ.
Việc cử, chọn người giám sát việc giám hộ phải được sự đồng ý của người đó.
 
Trường hợp giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ thì người giám sát phải đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ.
 
2. Trường hợp không có người thân thích của người được giám hộ hoặc những người thân thích không cử, chọn được người giám sát việc giám hộ theo quy định tại Khoản 1 Điều này thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người giám hộ cử cá nhân hoặc pháp nhân giám sát việc giám hộ. Trường hợp có tranh chấp về việc cử, chọn người giám sát việc giám hộ thì Tòa án quyết định.
 
3. Người giám sát việc giám hộ phải là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ nếu là cá nhân, có năng lực pháp luật dân sự phù hợp với việc giám sát nếu là pháp nhân; có điều kiện cần thiết để thực hiện việc giám sát.
 
4. Người giám sát việc giám hộ có quyền và nghĩa vụ sau đây:
 
a) Theo dõi, kiểm tra người giám hộ trong việc thực hiện giám hộ.
 
b) Xem xét, có ý kiến kịp thời bằng văn bản về việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự quy định tại Điều 59 của Bộ luật này.
 
c) Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giám hộ xem xét thay đổi hoặc chấm dứt việc giám hộ, giám sát việc giám hộ.
 
Với những giải đáp trên đây, hy vọng những thắc mắc của bạn đã được giải đáp thỏa đáng.
 
 
Luật sư Trần Thu Thủy
Văn phòng Luật sư Thiên Pháp
Bạn đang đọc bài viết Điều kiện làm người giám hộ của trẻ vị thành niên như thế nào? tại chuyên mục Tin tức của Báo phụ nữ thủ đô. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0243.9421865 hoặc gửi về hòm thư baophunuthudo@gmail.com