Mỗi năm, 40.800 bé gái không có cơ hội chào đời vì lựa chọn giới tính khi sinh

TS. Dương Kim Anh - Phó Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam
Chia sẻ

(PNTĐ) -Lựa chọn giới tính khi sinh đang là vấn đề nổi cộm đáng quan tâm ở Việt Nam. Kết quả Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019 cho thấy, tỷ số lựa chọn giới tính khi sinh ở Việt Nam là 111,5 bé trai được sinh ra trên 100 bé gái. Trong khi đó, tỷ số tự nhiên là 105-106 bé trai trên 100 bé gái. Mỗi năm, tại Việt Nam có khoảng 40.800 bé gái không có cơ hội chào đời vì giới tính của mình. Lựa chọn giới tính khi sinh gây ra nhiều hệ luỵ cho cá nhân, gia đình và xã hội, đặc biệt là ảnh hưởng tới tiến bộ phụ nữ và bình đẳng giới, vì vậy, cần có giải pháp can thiệp kịp thời.

Mỗi năm, 40.800 bé gái không có cơ hội chào đời vì lựa chọn giới tính khi sinh - ảnh 1
Việt Nam là nước có tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh cao bởi tâm lý ưa chuộng con trai vẫn còn nặng nề Ảnh: int

Cần thiết phải giảm thiểu lựa chọn giới tính khi sinh
Lựa chọn giới tính khi sinh là một vấn đề giới, là tập tục có hại đối với phụ nữ và chính là phân biệt đối xử đối với phụ nữ. Theo Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), có khoảng 140 triệu phụ nữ được cho là “mất tích” trên khắp thế giới, do lựa chọn giới tính khi sinh. Lựa chọn giới tính khi sinh đang ở mức báo động, phản ánh sự bất bình đẳng đối với phụ nữ và trẻ em gái. 

Giảm thiểu lựa chọn giới tính khi sinh là hết sức cần thiết, vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, lựa chọn giới tính khi sinh vi phạm quyền con người, nhân phẩm con người, khi coi trọng nam giới hơn nữ giới. Bên cạnh đó, làm khắc sâu thêm các định kiến giới, bất bình đẳng giới; tạo nên sự kỳ thị đối với trẻ em gái.

Lựa chọn giới tính khi sinh còn là hành vi vi phạm pháp luật. Khoản 2, Điều 7 Pháp lệnh Dân số 2003 nhấn mạnh việc “nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức (tư vấn, chẩn đoán giới tính của thai nhi, phá thai...). Điều 10 Nghị định 104/NĐ-CP, 16/9/2003 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Dân số nêu rõ nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi bao gồm các biện pháp tạo giới tính, chẩn đoán giới tính thai nhi bằng xét nghiệm máu, siêu âm, hoặc loại bỏ thai nhi vì lý do giới tính đều bị coi là vi phạm pháp luật và bị xử lý. Điều 1, Nghị định 114/2006/NĐ-CP quy định rằng, lựa chọn giới tính thai nhi là hành vi vi phạm pháp luật về dân số và trẻ em và sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính…

Bên cạnh đó, lựa chọn giới tính khi sinh gây nhiều hệ luỵ nghiêm trọng như: Dẫn tới nạo phá thai gây ảnh hưởng tới sức khoẻ sinh sản và nhiều hậu quả khó lường cho phụ nữ như vô sinh, dính buồng tử cung, rối loạn ăn uống. Lựa chọn giới tính khi sinh gây ảnh hưởng tâm lý đối với phụ nữ, đặc biệt, có thể gây những sang chấn tâm lý khó lường. 
Đặc biệt, lựa chọn giới tính khi sinh gây mất cân bằng dân số. Lựa chọn giới tính khi sinh tác động lớn tới cơ cấu dân số, chất lượng dân số. Lựa chọn giới tính khi sinh dẫn tới thiếu hụt phụ nữ và dư thừa nam giới, đặc biệt là nam giới ở độ tuổi kết hôn. Đến năm 2050, hàng triệu nam giới sẽ không tìm được vợ do định kiến trọng nam, khinh nữ. Lựa chọn giới tính khi sinh cũng làm gia tăng các bất bình đẳng giới, các tệ nạn xã hội như mua bán phụ nữ, mua bán trẻ em, mại dâm, và các hình thức bạo lực trên cơ sở giới.

Lựa chọn giới tính khi sinh còn là biểu hiện của nạn diệt giống cái (female genocide). Nạo phá thai do lựa chọn giới tính cướp đi quyền được sống, quyền được làm người của hàng tỉ bé gái trên thế giới. Nạo phá thai do lựa chọn giới tính khi sinh là một tội ác. Số người bị tước quyền sống do nạo phá thai vì lựa chọn giới tính khi sinh cao hơn số người chết do thiên tai, chiến tranh và diệt chủng cộng lại. Hàng năm, trên thế giới có khoảng 40 triệu vụ nạo phá thai. Nạo phá thai do lựa chọn giới tính khi sinh, lại do chính con người tạo ra, vì vậy, là tội ác phi nhân đạo, là nạn diệt giống cái tồi tệ nhất trong lịch sử loài người.

thanh niên hãy là người công dân có trách nhiệm
Thanh niên là tác nhân của sự thay đổi. Thanh niên có ưu thế vượt trội về thể chất, trí tuệ. Thanh niên có vai trò xung kích, sáng tạo, đi đầu trong mọi hoạt động. Thanh niên “là rường cột của nước nhà”. Nhấn mạnh vai trò quan trọng của thanh niên, trong Thư Bác Hồ gửi thanh thiếu niên năm 1947, Người đã viết “thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà… nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh là do các thanh niên”. Thanh niên có thể thực nghiệm bình đẳng giới bằng chính cuộc đời của mình, xoá bỏ định kiến giới, phân biệt đối xử theo giới ngay từ chính gia đình hiện tại, và gia đình tương lai của mình. 

Bên cạnh đó, thanh niên có thể tác động tới người xung quanh, lan tỏa các giá trị, thông điệp về bình đẳng giới. Thanh niên có nhận thức giới tốt, có hoài bão, ước mơ sẽ dễ thành công. Các chiến dịch, chương trình lấy người trẻ tuổi làm trọng tâm đã mang lại những hiệu quả nhất định. Cụ thể như các chương trình thành phố an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái của Plan International, với việc triển khai các mô hình “Em gái - thủ lĩnh của sự thay đổi”, “Em trai - thủ lĩnh của sự thay đổi”, hay Dự án “Thanh niên giải quyết định kiến giới và thúc đẩy bình đẳng giới tại Việt Nam” của Liên minh châu Âu, Oxfam, và Viện Tư vấn Phát triển Kinh tế Xã hội Nông thôn và Miền núi (CISDOMA) thực hiện, với nhiều hoạt động can thiệp xoá bỏ định kiến giới trong thanh niên, sinh viên.  

Thanh niên là người có quyền lực. Hơn ai hết, thanh niên cần hiểu được quyền lực của mình. Tiếng nói của thanh niên có giá trị và có ảnh hưởng. Là người trẻ tuổi, thanh niên có thể lan tỏa tri thức, giá trị sống tới bạn bè cùng trang lứa. Như vậy, thanh niên có quyền lực và quyền lực của thanh niên có khả năng tác động rộng lớn tới những người xung quanh. Quyền lực của thanh niên giúp hiện thực hoá các hoạt động can thiệp, với sự hỗ trợ của tri thức, của công nghệ hiện đại, và trách nhiệm đối với cộng đồng.

Để giảm thiểu lựa chọn giới tính khi sinh, thanh niên hãy là người công dân có trách nhiệm. Thực hiện trách nhiệm tốt của người công dân, trách nhiệm với cộng đồng, trách nhiệm trong các mối quan hệ. Thanh niên cần nói không với định kiến giới, với lựa chọn giới tính khi sinh. Thanh niên cần là người truyền thông về giới, truyền thông xoá bỏ các định kiến giới. Đồng thời, cần rèn luyện để trở thành thủ lĩnh của sự thay đổi.

Ý kiến bạn đọc

Tin cùng chuyên mục

Yêu thương, hiếu thuận giúp gia đình Việt Nam trường tồn

Bài 1: Nhận diện biến đổi trong gia đình Việt

(PNTĐ) -Nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021, tại hội thảo quốc gia “Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới” với sự tham gia của 500 chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý do Ban Tuyên giáo Trung ương, phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam tổ chức, vai trò hạt nhân gia đình được coi là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự phát triển bền vững của xã hội được đề cao hơn bao giờ hết.
Nhạy cảm giới trong giải quyết các vụ việc bạo lực với phụ nữ và trẻ em

Nhạy cảm giới trong giải quyết các vụ việc bạo lực với phụ nữ và trẻ em

(PNTĐ) -Ngày 2/12, Bữa sáng Ruy băng trắng lần đầu tiên được tổ chức tại Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội nhằm nâng cao nhận thức và sự nhạy cảm giới của các cán bộ ngành Kiểm sát nhân dân và các bên liên quan khi thực hành quyền công tố, kiểm sát giải quyết các vụ việc bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái.
Giữ lửa hôn nhân thời công nghệ

Giữ lửa hôn nhân thời công nghệ

(PNTĐ) -Sự phát triển của công nghệ không chỉ tạo đà cho tăng trưởng kinh tế, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình, mà còn len lỏi tác động mạnh mẽ đến hạnh phúc gia đình bởi những mặt trái. Từ đó, vấn đề giữ lửa hôn nhân thời công nghệ cũng muôn hình vạn trạng.
Chú trọng hòa giải, không để mâu thuẫn nhỏ thành mâu thuẫn lớn

Chú trọng hòa giải, không để mâu thuẫn nhỏ thành mâu thuẫn lớn

(PNTĐ) -Đó là chỉ đạo của bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Ủy viên BCH TƯ Hội LHPN Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng tư vấn tham gia giải quyết các vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ và trẻ em tại buổi họp tham vấn các thành viên Hội đồng và đại diện một số Hội Phụ nữ cơ sở ngày 25/11/2022.