Sổ tay văn hóa:

Người nổi tiếng và phát ngôn sai sự thật!

Ca sĩ Đàm Vĩnh HưngCa sĩ Đàm Vĩnh Hưng

Vừa qua, thông tin 3 nghệ sĩ Ngô Thanh Vân, Cát Phượng và Đàm Vĩnh Hưng bị xử lý vì đưa tin sai sự thật về dịch bệnh nCoV khiến dư luận bức xúc. Bởi qua sự việc này cho thấy một bộ phận người nổi tiếng đang thiếu trách nhiệm xã hội khi phát ngôn về các vấn đề trong cuộc sống.

Trong số 3 nghệ sĩ đó, công chúng tiếc cho nghệ sĩ Ngô Thanh Vân. Bởi vì nàng “đả nữ” này là một tên tuổi ít nhiều được vị nể không chỉ bởi tài năng, khát vọng làm những bộ phim tử tế (Dòng máu anh hùng, Hai Phượng, Tấm Cám chuyện chưa kể, Về quê ăn Tết, Song Lang…) mà còn bởi cách cư xử được xem là rất văn minh trong giới nghệ sĩ. Chính cô là người khởi xướng khá nhiều các hoạt động trong cộng đồng như chống nạn vi phạm bản quyền điện ảnh (nhân vụ phim bị livestream bất hợp pháp), kêu gọi giữ gìn vẻ đẹp tà áo dài Việt… Cô không phải là mẫu người của thị phi, hay là tuýp người thích nổi danh trên mạng xã hội bằng những phát ngôn hay những chiêu trò “bẩn”.

Mặc dù chưa có kết luận cuối cùng về “động cơ” của cô khi thông tin sai sự thật trên mạng xã hội về dịch bệnh nCoV, nhưng bước đầu, qua sự thành khẩn của cô cũng phần nào tin rằng sai lầm đó xuất phát từ sự thiếu thông tin, thiếu hiểu biết. Ngày 31/1, cô viết trên trang cá nhân của mình về thực trạng các hãng hàng không vẫn có chuyến bay từ thành phố Vũ Hán (Trung Quốc) về Việt Nam khi đại dịch do virus Corona đang diễn ra. Trong khi trước đó, Cục Hàng không Việt Nam đã dừng cấp phép các chuyến bay từ Việt Nam đi Vũ Hán và ngược lại. Trong lời xin lỗi đưa ra ngay sau khi gỡ bài viết, Ngô Thanh Vân nêu lý do "Sorry mọi người mình chỉ sốt ruột lo lắng cho tình trạng chung của sức khỏe mọi người…”.

Tương tự, ngày 26/1, trên trang fanpage, Đàm Vĩnh Hưng chia sẻ thông tin không đúng về hai bệnh nhân người Trung Quốc điều trị tại bệnh viện Chợ Rẫy và cho rằng "hai người Trung Quốc bị nhiễm virus corona đã chết tại Chợ Rẫy". Thông tin này sau đó đã bị gỡ bỏ nhưng dư luận có nhiều ý kiến chỉ trích bởi việc thông tin không đúng về dịch bệnh do virus Corona sẽ gây hoang mang đối với người dân. Cùng ngày, nghệ sĩ Cát Phượng cũng chia sẻ link bài về hai bệnh nhân chữa trị ở bệnh viện Chợ Rẫy kèm dòng dự đoán: "Biết nói gì đây? Làm ơn nghĩ cho dân trước cũng là nghĩ cho chính bản thân mình. Dịch bệnh đã đến quận 1, rồi sẽ lan tràn đến quận 3, quận 5, quận 7...".

Một vấn nạn của xã hội thời 4.0 là bất kỳ ai cũng có thể tung lên những gì mình biết lên trên mạng xã hội, mà không phải ai cũng ý thức được rằng cái “quyền” tung tin ấy còn gắn chặt với “trách nhiệm xã hội” của họ về chính những tin tức ấy. Chỉ trong một thời gian ngắn, tính từ khi dịch nCoV lan sang Việt Nam đã có rất nhiều trường hợp tung tin sai sự thật về bệnh dịch lên mạng xã hội và bị bị cơ quan chức năng xử lý. Ngoài những trường hợp cố tình ngụy tạo ra chứng cứ để khiến những người nhẹ dạ tưởng là thật (như trường hợp nam thanh niên cố ý tẩy xóa kết quả mình bị cúm thông thường thành bị virus corona), còn lại đa phần các trường hợp tung tin thất thiệt là do “bắc chõ nghe hơi”, “tay nhanh hơn não”…

Với Ngô Thanh Vân, dư luận đáng tiếc hơn nữa khi sáng 6/2, được mời lên làm việc với Thanh tra sở TT&TTTP Hồ Chí Minh về phát ngôn này, cô đã không xuất hiện mà chỉ cử người đại diện đến. Ông Nguyễn Đức Thọ - Chánh Thanh tra Sở cho biết điều này không sai tuy nhiên do Thanh tra Sở muốn làm việc trực tiếp với diễn viên nên buổi làm việc đã không thể diễn ra. Trong khi đó, nam ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng đã nghiêm túc làm việc, nhận lỗi và nộp phạt hành chính đúng quy định. Thái độ này của Ngô Thanh Vân khiến dư luận cho rằng cô đã không thành khẩn và nhìn thấy lỗi của mình.

Mỗi trang cá nhân của các nghệ sĩ nổi tiếng luôn có hàng vạn thậm chí cả triệu người quan tâm, theo dõi, chính vì vậy mỗi phát ngôn được đăng tải trên trang đều có những ảnh hưởng nhất định đến công chúng. Phát ngôn sao cho đúng đắn, chuẩn mực chính là một trong những trách nhiệm của người nổi tiếng đối với cộng đồng, xã hội.

Tiếc rằng, không chỉ ở sự việc phát ngôn sai sự thật về dịch bệnh nCoV, người nổi tiếng ở ta vẫn sử dụng trang cá nhân một cách… bừa bãi, thậm chí nhiều khi phát ngôn kém văn hoá, thiếu ý thức. Điều này đã vô tình khiến công chúng nhìn vào giới giải trí còn ở tầm… thấp, chưa thực sự trở thành những thần tượng đúng nghĩa với khán giả. Hy vọng đây sẽ là bài học để những người nổi tiếng cần thận trọng, có trách nhiệm xã hội hơn trong phát ngôn của mình trên các trang cá nhân.

Ms Cà Rốt