Hàng nghìn giáo viên đổ xô đi học... nâng chuẩn

Học viên trường Trung cấp Sư phạm Mẫu giáo - Nhà trẻ Hà Nội thời điểm trường còn “sứ mệnh” đào tạo giáo viên mầm non (Ảnh: TT)

Giáo viên: Nâng chuẩn theo lộ trình đến năm 2030

Theo Luật Giáo dục 2005, chuẩn trình độ đào tạo giáo viên (GV) mầm non và giáo viên tiểu học là trung cấp Sư phạm, đối với giáo viên THCS cần có bằng tốt nghiệp cao đẳng Sư phạm hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Giáo dục, từ ngày 1/7/2020, chuẩn trình độ đào tạo GV mầm non là CĐ Sư phạm, GV tiểu học và THCS là cử nhân thuộc ngành đào tạo GV.

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, tính đến cuối năm 2019, tổng số giáo viên trên cả nước cần thực hiện nâng chuẩn là khoảng trên 250.000 người. Trong đó, giáo viên tiểu học chiếm khoảng 46% (tương đương gần 117.000 người), giáo viên mầm non khoảng hơn 89.000 người.

Giáo viên thực hiện nâng chuẩn trình độ thuộc 3 đối tượng: GV mầm non chưa có bằng tốt nghiệp cao đẳng Sư phạm trở lên, tính từ ngày 1/7/2020 còn đủ 7 năm công tác đến tuổi được nghỉ hưu theo quy định; GV tiểu học chưa có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo GV tiểu học hoặc chưa có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm trở lên, tính từ ngày 1/7/2020 còn đủ 8 năm công tác đối với GV có trình độ trung cấp, còn đủ 7 năm công tác đối với GV có trình độ cao đẳng đến tuổi được nghỉ hưu theo quy định; GV THCS chưa có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo GV hoặc chưa có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm trở lên, tính từ ngày 1/7/2020 còn đủ 7 năm công tác (84 tháng) đến tuổi được nghỉ hưu theo quy định.

Trước thông tin về việc phải nâng chuẩn đào tạo, nhiều giáo viên tỏ ra lo lắng, thậm chí đổ xô tìm các lớp học liên thông để “tự nâng chuẩn”. Tuy nhiên, theo ông Hoàng Đức Minh, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ GD-ĐT, việc nâng trình độ chuẩn được đào tạo GV các cấp sẽ được thực hiện theo lộ trình chứ không phải ngay trong “một sớm một chiều”. Cụ thể, theo Nghị định số 71/2020/NĐ-CP mà Chính phủ vừa mới ban hành ngày 30/6/2020, lộ trình nâng chuẩn sẽ kéo dài đến hết ngày 31/12/2030. Trong đó, giai đoạn I được tính từ ngày 1/7/2020 đến hết ngày 31/12/2025.

Đối với bậc mầm non, hết giai đoạn I, Chính phủ đặt mục tiêu bảo đảm đạt ít nhất 60% số GV đang được đào tạo hoặc đã hoàn thành chương trình đào tạo được cấp bằng tốt nghiệp cao đẳng Sư phạm. Đối với bậc tiểu học, hết giai đoạn I đạt mục tiêu bảo đảm đạt ít nhất 50% GV đang được đào tạo hoặc đã hoàn thành chương trình đào tạo được cấp bằng cử nhân; Đối với bậc THCS, hết giai đoạn I, Chính phủ đặt mục tiêu bảo đảm đạt ít nhất 60% số GV đang được đào tạo hoặc đã hoàn thành chương trình đào tạo được cấp bằng cử nhân. Với các cấp học, kết thúc giai đoạn II cũng là lúc 100% GV cả nước trong diện nâng chuẩn hoàn thành việc nâng chuẩn.

Sẽ xóa sổ trường trung cấp sư phạm?

Cũng từ quy định của Luật Giáo dục, khi trình độ GV được nâng chuẩn thì các trường trung cấp Sư phạm sẽ không còn lý do để tồn tại. Bộ GD-ĐT cũng đặt ra mục tiêu giải thể các trường trung cấp Sư phạm và không tổ chức đào tạo GV ở các trường trung cấp chuyên nghiệp khác. Các trường CĐ đa ngành có chương trình đào tạo GV cũng phải xây dựng lộ trình chấm dứt đào tạo GV trước năm 2025. Ngay từ năm học 2020-2021, ngành học mầm non chính thức dừng tuyển sinh hệ trung cấp. Từ đây, không ít trường trung cấp và CĐ Sư phạm gặp phải khó khăn trong hoạt động.

Tại Hà Nội, theo đề án sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, trường Trung cấp Sư phạm Mẫu giáo - Nhà trẻ Hà Nội sẽ được giải thể, trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây được sáp nhập vào ĐH Thủ đô.

Tuy nhiên, xung quanh việc sắp xếp này, vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều. Theo TS Lê Viết Khuyết, Hiệp hội các trường Đại học, cao đẳng Việt Nam chủ trương nâng chuẩn đào tạo trình độ giáo viên là đúng và phù hợp với sự phát triển của xã hội. TS Khuyến cũng ủng hộ chủ trương sắp xếp lại hệ thống các trường sư phạm, nhưng cho rằng cần có lộ trình và giai đoạn dự phòng. Theo TS Khuyến, không nên ngay lập tức “xóa sổ” các trường trung cấp Sư phạm mà vẫn cho các trường này hoạt động với chỉ tiêu đào tạo hạn chế và giảm dần. Việc giao chỉ tiêu cho chính quyền địa phương theo hướng đào tạo theo địa chỉ. Địa phương cần bao nhiêu giáo viên thì giao từng đó chỉ tiêu. Cùng với đó, có kế hoạch nâng cấp các trường trung cấp Sư phạm lên cao đẳng, trường cao đẳng sư phạm lên đại học. Chỉ khi các trường này không thể nâng cấp thì mới giải thể. Làm như vậy sẽ tránh được sự xáo trộn cho các trường và xã hội.

Hiệp hội cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ GD-ĐT, các bộ, ngành và địa phương liên quan chưa sáp nhập các trường sư phạm với các đơn vị khác thuộc thẩm quyền. Theo Hiệp hội, cần giữ nguyên hệ thống các cơ sở sư phạm như hiện nay. Thực hiện phân tầng hệ thống này thành các trường đại học Sư phạm - đại học giáo dục trọng điểm, các trường - khoa đại học Sư phạm địa phương, các trường - khoa cao đẳng Sư phạm địa phương.

Theo TS Khuyến, không nên sáp nhập các trường CĐ Sư phạm vào trường ĐH Sư phạm vì mỗi trường có sứ mệnh riêng, trường CĐ đào tạo theo hướng thực hành còn ĐH đào tạo theo hướng hàn lâm. Giáo dục cần có sự đa dạng, phân cấp, phân tầng chứ không nên chỉ tồn tại vài trường ĐH Sư phạm lớn trong cả nước. Khi thực hiện Luật GD, nên xem xét chuyển đổi các trường CĐ Sư phạm thành trường CĐ đa ngành, trong đó đào tạo Sư phạm chỉ là một ngành trong nhiều ngành của trường này.

TRUNG THU