Lão hoá sớm buồng trứng ở phụ nữ trẻ

Đi tìm nguyên nhân

Suy buồng trứng sớm là hiện tượng buồng trứng bị lão hoá trước tuổi, ngừng hoạt động chức năng ở phụ nữ sau tuổi dậy thì và trước 40 tuổi. Suy buồng trứng sớm thường có biểu hiện tương tự như những phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, với các dấu hiệu điển hình: Rối loạn kinh nguyệt, kinh ít dần, kinh thưa không đều thậm chí mất kinh. Giảm ham muốn tình dục, khô rát âm đạo. Rối loạn vận mạch: xuất hiện các cơn bốc hoả, nóng bừng mặt, hay đổ mồ hôi trộm. Ngoài ra còn có biểu hiện rối loạn tiết niệu, loãng xương, khó tập trung, dễ kích động…

Tuy nhiên, có những trường hợp suy buồng trứng đến rất từ từ không có triệu chứng gì, bệnh nhân chỉ phát hiện ra khi thăm khám vì hiếm muộn.

Buồng trứng suy yếu ở nữ giới do rất nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm: Bất thường về di truyền như: hội chứng Turner, bất thường một số nhiễm sắc thể. Bệnh lý buồng trứng dẫn đến cắt một, hoặc hai bên buồng trứng, hoặc sau một số phẫu thuật bóc u buồng trứng. Hay sau một số phẫu thuật, như đốt điểm buồng trứng, cắt góc buồng trứng trong trường hợp buồng trứng đa nang. Chất độc: Hoá trị và xạ trị là một trong những nguyên nhân thường gặp. Viêm tuyến giáp tự miễn. Viêm nhiễm: Một số loại virus quai bị, virus Herpes simplex… Stress kéo dài, hút thuốc lá, bia rượu, giảm cân quá mức…

Đặc biệt, trong khoảng thời gian gần đây, nhiều trường hợp suy buồng trứng sớm do bệnh nhân sử dụng bừa bãi các loại thuốc lá - thảo dược không rõ nguồn gốc, hoặc do lạm dụng các loại thuốc kích thích buồng trứng.

Ảnh minh họa

Hướng điều trị

Suy buồng trứng gây ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống của nữ giới, đặc biệt trong đời sống vợ chồng, khiến chị em mất tự tin vào bản thân do thần sắc giảm sút. Đáng lo hơn, hội chứng suy buồng trứng sớm là nguyên nhân gây ra tình trạng hiếm muộn rất phổ biến. Nếu phụ nữ chỉ bị suy buồng trứng mức độ nhẹ, buồng trứng còn nang trứng dự trữ và hoạt động phát triển, rụng trứng vẫn diễn ra thì vẫn có cơ hội có thai tự nhiên. Tuy nhiên, vì hoạt động chức năng buồng trứng kém, sự phát triển, rụng trứng không thường xuyên nên tỷ lệ có thai tự nhiên thấp, chỉ khoảng 5-10% bệnh nhân mang thai mà không cần điều trị gì.

Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị nào có thể phục hồi được hoạt động chức năng buồng trứng. Thông thường, các điều trị mang mục đích giải quyết các triệu chứng của bệnh và điều trị hiếm muộn như:

- Điều trị hormon thay thế nhằm giảm bớt các triệu chứng của mãn kinh: rối loạn vận mạch, rối loạn tình dục… Tuy nhiên, việc điều trị hormon thay thế cần cân nhắc rất kỹ lưỡng vì bên cạnh tác dụng cải thiện chất lượng cuộc sống thì cũng có nguy cơ gây một số biến chứng nhất định. Bệnh nhân cần được sự thăm khám và chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa.

- Nhờ đến sự can thiệp của các phương pháp hỗ trợ sinh sản: việc can thiệp hỗ trợ sinh sản sớm sẽ giúp tăng khả năng có thai và giảm chi phí điều trị vì quá trình suy buồng trứng vẫn liên tục tiếp diễn. Với trường hợp buồng trứng suy nặng không còn nang trứng dự trữ, buồng trứng đáp ứng kém để có thai cần xin trứng, thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm.

Để hạn chế suy buồng trứng bạn cần: Luôn giữ gìn vệ sinh vùng kín sạch sẽ để ngăn chặn những căn bệnh phụ khoa có thể gây hại đến buồng trứng. Không lạm dụng các loại thực phẩm có chất kích thích. Luôn giữ cân bằng tâm lý trong công việc, cuộc sống. Nên thăm khám phụ khoa thường xuyên, hoặc theo định kỳ 6 tháng/ lần để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh. Bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin, giúp tăng cường estrogen và cân bằng nội tiết tố trong cơ thể…

Lời khuyên của chúng tôi là phụ nữ nên kết hôn và sinh con sớm trước 35 tuổi. Phụ nữ dưới 35 tuổi nếu sau 1 năm kết hôn, chung sống, hoặc phụ nữ trên 35 tuổi sau 6 tháng chung sống không dùng biện pháp tránh thai mà chưa có thai cần đi khám chuyên khoa để phát hiện sớm tình trạng suy buồng trứng và điều trị hỗ trợ sinh sản kịp thời.

BSCK I HỒ VĂN THẮNG 
(Chuyên khoa Sản và Hiếm muộn, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội)