Gia tăng người trẻ đột quỵ não

Một trường hợp bệnh nhân trẻ tuổi điều trị đột quỵ não tại BV TƯQĐ 108. (Ảnh: BVCC)

BS. Phạm Văn Cường - Trung tâm Đột quỵ não (bệnh viện TWQĐ 108) cho biết: Từ đầu 2020 đến nay, Trung tâm đã ghi nhận trường hợp bệnh nhân nhỏ tuổi nhất (12 tuổi) và nhiều trường hợp khác trong độ tuổi thanh thiếu niên mắc đột quỵ não. Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng này bao gồm: Bệnh lý dị dạng mạch máu não, hút thuốc lá, rối loạn chuyển hóa mỡ máu, béo phì và lười vận động, đái tháo đường và tăng huyết áp, uống rượu bia.

Theo thống kê, khoảng 50% số bệnh nhân đột quỵ trẻ tuổi có hút thuốc lá. Các nghiên cứu mới nhất cũng cho thấy có sự tương quan giữa số lượng thuốc hút mỗi ngày và nguy cơ đột quỵ não. Thuốc lá có chứa khoảng 7.000 chất độc hóa học như carbon monoxide, formaldehyde, arsenic và cyanide. Những chất độc này được vận chuyển vào máu sau, khi hấp thu vào phổi làm thay đổi và phá hủy các tế bào trong cơ thể. Sự thay đổi của các chất hóa học này cũng làm tăng nguy cơ vữa xơ, tổn thương mạch máu não.

Cũng theo BS Cường, người trẻ tuổi với thói quen ăn uống có hại sức khỏe (ăn quá nhiều thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn…) làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa mỡ máu, dẫn đến việc mắc các bệnh lý mạch máu lớn và nhỏ sớm hơn (bệnh lý đột quỵ, tim mạch…).

Đồng thời, tại Việt Nam đang có sự gia tăng nhanh bệnh tiểu đường ở người trẻ, thậm chí với trẻ em. Nhiều ca bệnh được ghi nhận ở trẻ nhỏ từ 9 đến 13 tuổi, thanh niên từ 20 đến dưới 30 tuổi, do thói quen ăn uống, lối sống không lành mạnh, ô nhiễm môi trường… Đáng nói, đái tháo đường gặp ở 30% bệnh nhân đột quỵ trẻ và với bệnh tăng huyết áp là khoảng 10%. Đặc biệt với khu vực Đông Nam Á, tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não trẻ tuổi có đái tháo đường lên tới 54.8%.

Liên quan đến vấn đề béo phì và lười vận động, BS Cường thông tin: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng trong 5 năm vừa qua (từ 2014 đến 2020), tỉ lệ người béo phì tại Việt Nam đã tăng 33%, đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á. Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế kéo theo chế độ ăn ít lành mạnh hơn. Giới trẻ ngày càng thích ngồi trước màn hình máy tính hoặc ôm điện thoại di động hơn là tham gia các hoạt động thể dục, thể thao.

Uống rượu bia, đặc biệt là rượu nặng có liên quan chặt chẽ đến sự tăng lên của bệnh lý chảy máu não ở bệnh nhân trẻ tuổi. Trong một báo cáo công bố năm 2018, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng đánh giá mức tiêu thụ rượu bia của người Việt ở bậc cao so với các quốc gia khác trong khu vực. Ước tính, trung bình mỗi người Việt trên 15 tuổi tiêu thụ 8,3 lít cồn nguyên chất trong một năm, nhiều hơn người Trung Quốc và gấp 4 lần người Singapore. Tai nạn giao thông, các bệnh lý về gan mật, đột quỵ… dường như chưa đủ để khiến người Việt Nam cải thiện thói quen lạm dụng rượu bia.

Từ các nguyên nhân trên, BS. Phạm Văn Cường nhấn mạnh rằng, đột quỵ ở người trẻ tuổi có thể được đẩy lùi nhờ những thói quen sinh hoạt lành mạnh như: Tích cực vận động thể dục thể thao, hạn chế sử dụng thức ăn nhanh, các thực phẩm chế biến sẵn, nói không với thuốc lá, hạn chế bia rượu… Đó là những điều mà thanh thiếu niên Việt Nam có thể dễ dàng thực hiện để bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.

Ngoài ra, người trẻ không nên chủ quan cho rằng đột quỵ chỉ xảy ra ở người cao tuổi mà bỏ qua việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế khi có biểu hiện của bệnh lý đột quỵ (yếu liệt tay chân, méo miệng, nói khó…). Đây là việc làm hết sức nguy hiểm. Hãy nhớ rằng đột quỵ não là căn bệnh không chừa một ai và dù ở độ tuổi thấp người trẻ cũng hoàn toàn không miễn nhiễm với đột quỵ.

Yên Hưng