Đại biểu Lê Thanh Vân: Phiên chất vấn sôi động, nhiều dấu ấn

1. Đại biểu Lê Thanh Vân (đoàn Cà Mau)

Nhìn chung không khí chất vấn và trả lời chất vấn kỳ này rất sôi động, là một kỳ họp có nhiều dấu ấn, đây cũng là kỳ họp cuối cùng để các đại biểu sát hạch các vị tư lệnh ngành để kiểm nghiệm xem lá phiếu phê chuẩn của mình có đúng không. Điểm chung là như vậy.

Tôi cho rằng, giá trị hơn cả là cử tri cả nước đánh giá cả hai phía. Cả phía đại biểu QH thực sự đã xứng đáng đại diện cho tâm tư, nguyện vọng và ý chí của họ hay chưa, và đánh giá cả bộ trưởng và các tư lệnh ngành, kể cả lãnh đạo Chính phủ đã ngang tầm với chức vụ mà họ đảm nhiệm chưa. Dân chúng đánh giá chắc chắn là công bằng khách quan, còn ý kiến đại biểu QH là ý kiến cá nhân thôi. Tôi nghĩ như tôi, có chăng là tình cảm, có một chút thiên vị hay có cảm xúc khó mà khách quan. Một người không thể đánh giá bằng hàng triệu người được. Đấy là một lẽ đương nhiên thôi.

Còn cái không được, tôi thấy vẫn còn. Tôi không hiểu tại sao, trong diễn đàn này vẫn có những đại biểu QH đã hai khóa rồi vẫn không hiểu các quy định về trình tự, thủ tục. Các kỳ  họp trước đã có tình trạng đại biểu QH này tranh luận với chất vấn của đại biểu QH kia. Đây là điều không được luật pháp ghi nhận. Cụ thể là Điều 15 luật Hoạt động giám sát của HĐND quy định về trình tự thủ tục chất vấn thì chỉ có người chất vấn và người trả lời chất vấn là hai đối tượng chủ yếu tham gia diễn đàn này. Theo đó, người chất vấn nêu ra câu hỏi ngắn gọn, người trả lời chất vấn có nghĩa vụ trả lời. Nếu như người trả lời chất vấn không cụ thể, chưa rõ ràng thì người chất vấn có quyền tái chất vấn, tuyệt đối không cho phép một đại biểu QH chen ngang kiểu nhảy bổ vào chất vấn của người khác. Đây là văn hóa nghị trường.

Tôi rất tiếc rằng có cả vị đại biểu có học vị về ngành luật, đã từng tham gia bấm nút thông qua luật Tổ chức QH sửa đổi, nội quy kỳ họp, luật Hoạt động giám sát của HĐND nhưng không hiểu quy định QH đặt ra, vẫn giơ biển trước đây và bây giờ là bấm nút để tranh luận với chất vấn của đại biểu QH. Đấy là sự xâm phạm với quyền giám sát cá nhân của đại biểu QH. Điều này lúc tổng kết phải nêu ra thành bài học.

Thứ hai, đáng tiếc nhiều đại biểu QH, thời gian cho phép chỉ 1 phút thôi thì nói tràng giang đại hải mà chưa đặt câu hỏi. Cái này có cả nhận thức và kỹ năng. Nhận thức là không biết sẽ nói gì trong 1 phút đấy, kỹ năng là không biết gói gọn lại. Nó phơi bày lộ diện ra trước quảng đại quần chúng cử tri của cả nước theo dõi là điều không nên.

Thứ ba, khi giải trình nhiều vị đại biểu QH, kể cả Phó Thủ tướng Chính phủ khi giải trình, trả lời chất vấn đại biểu QH thì người ta hỏi một đằng nói một nẻo, né tránh vấn đề, giải thích những đạo lý của vấn đề không cần thiết. Trong khi đó thời hạn trả lời chỉ có 3 phút, tôi thấy Chủ tịch QH cũng đã thông cảm chia sẻ, đã nới thêm thời gian nhưng nhiều bộ trưởng, trưởng ngành, kể cả lãnh đạo Chính phủ trả lời không đúng trọng tâm, vẫn chưa dám nhìn vào sự thật để nói vấn đề cụ thể, tường minh như đại biểu QH đặt ra.

Đấy là những cái không được mà trong tổng kết nhiệm kỳ tới đây QH phải đánh giá sâu sắc để QH khóa tới, Chính phủ khóa tới, các cơ quan chịu sự giám sát của QH tới đây sẽ phải chấn chỉnh kịp thời, nâng cao chất lượng bộ máy.

VÂN NGA (ghi)