Bí thư Đảng uỷ xã Ứng Thiên Nguyễn Chí Viễn: Xã phải thực sự trở thành “cấp hành động”
(PNTĐ) - Trong tiến trình chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, việc xây dựng chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả đang được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn đời sống. Từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Ứng Thiên (Hà Nội) đã từng bước giải quyết những vấn đề dân sinh bức xúc như trật tự đô thị, môi trường, giao thông, an toàn thực phẩm… Phóng viên Báo Phụ nữ Thủ đô có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Chí Viễn, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Ứng Thiên trước thềm Đại hội Đảng XIV.
Là địa phương chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, xã Ứng Thiên (TP Hà Nội) - đơn vị hành chính mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn xã Hoa Viên, Quảng Phú Cầu, Trường Thịnh và Liên Bạt - đã nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, từng bước đưa mô hình mới đi vào nền nếp.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp - bước chuyển lớn trong tư duy tổ chức bộ máy
Phóng viên: Đại hội XIV của Đảng được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về đổi mới tổ chức bộ máy, trong đó có mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng chí đánh giá như thế nào về ý nghĩa của chủ trương này đối với cấp xã nói chung và xã Ứng Thiên nói riêng?
Đồng chí Nguyễn Chí Viễn: Việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là một chủ trương lớn, có ý nghĩa rất sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về mô hình tổ chức hành chính, mà là sự chuyển đổi tư duy trong quản trị địa phương, hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo.
Đối với xã Ứng Thiên, mô hình này càng có ý nghĩa đặc biệt khi địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn xã cũ, với diện tích tự nhiên 38,40 km², dân số 53.962 người, quy mô lớn cả về địa bàn và dân số. Đảng bộ xã hiện có 59 tổ chức cơ sở đảng, 1.991 đảng viên, trong đó có nhiều chi bộ đông đảng viên, hoạt động trên địa bàn rộng, yêu cầu cao về công tác lãnh đạo, điều hành.
Ngay sau khi chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo kiện toàn tổ chức bộ máy, ban hành đồng bộ các quy chế làm việc của Đảng uỷ, Ban Thường vụ, Ủy ban Kiểm tra, HĐND, UBND và quy chế phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Đồng thời, xã đã thành lập 3 cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của Đảng uỷ gồm Ban Xây dựng Đảng, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra và Văn phòng Đảng uỷ, tạo nền tảng để bộ máy mới vận hành thống nhất, thông suốt ngay từ đầu.
Giải bài toán “quyền nhiều - lực yếu”: Kỷ cương, trách nhiệm và con người là then chốt
Phóng viên: Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là nguy cơ “quyền nhiều - lực yếu” ở cấp xã khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Thực tiễn tại Ứng Thiên cho thấy cần giải bài toán này như thế nào?
Đồng chí Nguyễn Chí Viễn: Thực tiễn cho thấy, khi phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cấp xã, nếu không đồng thời củng cố tổ chức, con người và kỷ cương thì rất dễ phát sinh bất cập. Do đó, Đảng uỷ xã Ứng Thiên xác định phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết là hoàn thiện thể chế nội bộ, cụ thể hóa rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng tổ chức, cá nhân. Trong năm 2025, Ban Thường vụ Đảng uỷ xã đã ban hành 152 quyết định, 31 công văn, 16 thông báo, 5 kế hoạch, 3 đề án và 2 quy định, làm cơ sở pháp lý cho việc điều hành, quản lý ở cấp xã.
Cùng đó, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng được tăng cường. Năm 2025, Đảng uỷ xã đã tổ chức giám sát chuyên đề đối với 45 đảng viên, tập trung vào việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm nêu gương trong thực thi nhiệm vụ; đồng thời thi hành kỷ luật khiển trách đối với 2 cán bộ, đảng viên, qua đó góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật trong toàn Đảng bộ.
Rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân từ những việc cụ thể
Phóng viên: Chính quyền địa phương hai cấp được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân. Xã Ứng Thiên đã triển khai những giải pháp gì để nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân?
Đồng chí Nguyễn Chí Viễn: Chúng tôi xác định rất rõ: khoảng cách giữa chính quyền và người dân chỉ có thể được rút ngắn bằng kết quả giải quyết công việc cụ thể, chứ không phải bằng khẩu hiệu.
Trong 6 tháng cuối năm 2025, HĐND xã đã tổ chức 12 cuộc tiếp xúc cử tri, với 587 lượt người tham dự, tiếp nhận 243 ý kiến, kiến nghị của nhân dân. Thường trực HĐND xã đã tổng hợp đầy đủ, chuyển UBND xã và các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết theo thẩm quyền, đồng thời theo dõi, giám sát việc trả lời cử tri.
Song song với đó, công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư được duy trì nghiêm túc. Ủy ban Kiểm tra Đảng uỷ xã tiếp nhận 3 đơn thư trong năm 2025; qua phân loại, không có đơn thuộc thẩm quyền giải quyết, cho thấy nhiều vấn đề đã được giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện phức tạp.
Giải quyết các “điểm nghẽn” dân sinh - thước đo hiệu quả của chính quyền cơ sở.
Một trong những nội dung được Đảng uỷ xã Ứng Thiên xác định là thước đo rõ nét nhất cho hiệu quả vận hành mô hình chính quyền hai cấp chính là khả năng giải quyết các vấn đề bức xúc, tồn tại kéo dài trong đời sống dân sinh.
Trong năm 2025, xã tập trung chỉ đạo giải quyết 5 nhóm điểm nghẽn lớn, gồm: trật tự đô thị - trật tự xây dựng; môi trường; giao thông; an toàn thực phẩm; kỷ cương hành chính.
Đối với trật tự đô thị và trật tự xây dựng, Đảng uỷ xã đã chỉ đạo UBND xã tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm phát sinh, đồng thời đưa nội dung này vào chương trình giám sát của HĐND xã và MTTQ. Việc quản lý đất đai, đất công ích, đất nông nghiệp được siết chặt, hạn chế phát sinh vi phạm mới. Xã đã công khai số điện thoại hotline của chính Bí thư Đảng uỷ xã để nhận phản ánh về các vi phạm để kịp thời giải quyết.
Trong lĩnh vực môi trường, xã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”. Hoạt động giám sát của MTTQ và các đoàn thể ở khu dân cư được phát huy, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng.
Đối với giao thông và hạ tầng, HĐND xã đã tổ chức các cuộc giám sát chuyên đề, khảo sát tiến độ các dự án đầu tư công, nhất là các công trình giao thông, trường học, thiết chế văn hoá - xã hội. Qua đó, kịp thời kiến nghị tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
Về an toàn thực phẩm, xã tăng cường tuyên truyền, lồng ghép nội dung này trong công tác dân vận chính quyền, phát huy vai trò giám sát của các tổ chức chính trị - xã hội, góp phần hạn chế vi phạm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng thực phẩm.
Kiến nghị từ thực tiễn cơ sở
Phóng viên: Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, từ thực tiễn cơ sở, đồng chí có những kiến nghị gì để tiếp tục hoàn thiện thể chế về chính quyền địa phương hai cấp?
Đồng chí Nguyễn Chí Viễn: Từ thực tiễn triển khai tại xã, chúng tôi kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, bảo đảm thẩm quyền được giao phù hợp với điều kiện thực tế của cấp xã.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, phạm vi quản lý rộng, tính chất công việc phức tạp hơn.
Kỳ vọng Đại hội XIV: để xã thực sự trở thành “cấp hành động”
Phóng viên: Đồng chí kỳ vọng gì từ những quyết sách lớn của Đại hội XIV để cấp xã thực sự trở thành “cấp hành động”?
Đồng chí Nguyễn Chí Viễn: Tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục khẳng định mạnh mẽ quan điểm lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo đối với tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ. Khi đó, cấp xã không chỉ là nơi triển khai nghị quyết, mà là nơi trực tiếp giải quyết vấn đề, nơi người dân cảm nhận rõ nhất sự đổi mới của Đảng và Nhà nước.
Đối với xã Ứng Thiên, chúng tôi xác định sẽ tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền, phát huy vai trò giám sát của HĐND, MTTQ và Nhân dân, để xứng đáng là cấp gần dân, sát dân và vì dân.
