Tưởng “lãnh cảm” hóa rối loạn tâm thần
PNTĐ-Lãnh cảm, sợ “gần gũi” chồng… không chỉ là vấn đề về sức khỏe thể chất, rối loạn nội tiết… mà còn là một dạng sức khỏe tâm thần.
 |
| Ảnh minh họa |
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn - Phó viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần (bệnh viện Bạch Mai), tại hội thảo “Sức khỏe tâm thần về giới tính, tình dục và sinh sản” mới đây, trung bình mỗi ngày, Viện tiếp nhận khoảng 400 bệnh nhân, trong đó có nhiều bệnh nhân nữ đến khám do rối loạn tình dục.
Gần đây nhất là nữ bệnh nhân V, 48 tuổi (Hà Nội). Do vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, xích mích, phát sinh từ việc chị V không có nhu cầu chuyện “phòng the”, nên hôn nhân lần đầu của chị “đứt gánh” sau 20 năm chung sống. Một năm sau, chị V tái hôn với người chồng hiện tại. Tuy nhiên, đời sống vợ chồng vẫn không mấy cải thiện. Vợ chồng chị V quyết định đến Viện Sức khỏe tâm thần (bệnh viện Bạch Mai) thăm khám. Sau khi có kết quả xét nghiệm, các bác sĩ kết luận bệnh nhân V bị rối loạn chức năng tình dục, phải nhập viện điều trị.
Trước đó, Viện Sức khỏe tâm thần từng tiếp nhận một nữ bệnh nhân T (29 tuổi, Hà Nội) tới khám do có biểu hiện lãnh cảm với chồng. Được biết, bệnh nhân T đã kết hôn 2 năm, có công việc ổn định, được chồng và gia đình chồng yêu chiều, thương quý… Khổ nỗi, chị T không tha thiết chuyện “phòng the” với chồng, nhiều khi còn thấy sợ… Yêu vợ, chồng chị T không những cố gắng thay đổi bản thân, còn đưa vợ đi khám chuyên khoa sức khỏe sinh sản tại nhiều bệnh viện. Kết quả, sức khỏe chị T hoàn toàn bình thường.
Tại bệnh viện Bạch Mai, các xét nghiệm gene, nội tiết, tâm thần... của chị T cũng không phát hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, qua khai thác bệnh sử của bệnh nhân, bác sĩ được biết khi còn nhỏ chị T từng bị lạm dụng tình dục. Đây là nguyên nhân gây ra những ám ảnh, chứng sợ quan hệ và khiến bệnh nhân T bị rối loạn chức năng tình dục. Sau 2-3 năm kết hợp nhiều liệu pháp điều trị, từ thay đổi nhận thức, hành vi đến dùng thuốc, đến nay, chị T đã vui vẻ trở lại và có đời sống tình dục bình thường.
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, trên thế giới ước tính 25 - 30% dân số có rối loạn sức khỏe tâm thần, tình dục cần can thiệp. Tuy nhiên, nhiều người chưa quan tâm đúng mức đến vấn đề này. Đa phần bệnh nhân không biết mình mắc bệnh liên quan sức khỏe tâm thần hoặc cho rằng đó là bệnh về thực thể nên đi khám không đúng chuyên khoa, thậm chí e ngại không đi khám, âm thầm chịu đựng. Trong khi đó, ngay từ độ tuổi 20 đã có khoảng 10% bệnh nhân nữ bị rối loạn tình dục do sức khỏe tinh thần.
Thông tin thêm về vấn đề này, PGS.TS Tuấn cho biết, các rối loạn hành vi tình dục khá đa dạng. Theo bảng phân loại thống kê quốc tế mới nhất về bệnh tật và các vấn đề sức khỏe có liên quan, rối loạn chức năng tình dục là tình trạng bệnh nhân không thể tham gia vào mối quan hệ tình dục như mong muốn. Các biểu hiện bao gồm: thiếu quan tâm, thiếu thích thú, thất bại trong đáp ứng sinh lý cần thiết cho mối quan hệ tình dục có hiệu quả hoặc không có khả năng cảm nhận cực khoái.
Nguyên nhân thường do phụ nữ phải đối mặt với nhiều vấn đề cá nhân, gia đình, sự nghiệp, tài chính... khiến họ căng thẳng, mất tập trung, giảm ham muốn tình dục. Đáng lưu ý, có rất nhiều nữ bệnh nhân mắc chứng lãnh cảm do từng bị lạm dụng khi còn nhỏ. Nghiên cứu mới nhất năm 2018 của Sophie đăng trên tạp chí Lancet cho thấy, 88% trẻ gái thanh thiếu niên có nguy cơ trầm cảm sau khi bị tấn công tình dục; 71% ca có nguy cơ lo âu; 91% có nguy cơ rối loạn stress sau sang chấn sau 4-5 tháng; 80% được chẩn đoán một loại rối loạn tâm thần.
Điều trị các rối loạn tình dục, bác sĩ chủ yếu sử dụng liệu pháp tâm lý hành vi. Theo đó, bác sĩ sẽ tìm hiểu, đánh giá, tìm hiểu tỉ mỉ tâm lý bệnh nhân trước khi áp dụng phác đồ; điều trị kết hợp giữa liệu pháp tâm lý hành vi và các thuốc như: thuốc chống trầm cảm, thuốc bổ thần kinh, thuốc giải lo âu và các thuốc trị liệu tâm thần kinh khác…
Tuy nhiên, PGS Tuấn cũng lưu ý, hiện không ít bệnh nhân khi giảm hoặc không có ham muốn tình dục, lãnh cảm đã tự mua thuốc theo quảng cáo để điều trị. Nhưng thuốc trong điều trị tăng cường nhu cầu tình dục là thuốc kê đơn, có chỉ định chặt chẽ, thậm chí phải cho từng cá nhân riêng biệt. Do đó, bệnh nhân không nên tự mua thuốc mà phải theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Yên Hưng
