Thú vị, bất ngờ với xiếc thú nuôi
Gần đây, xiếc động vật nuôi nhà xuất hiện trong các chương trình xiếc của Liên đoàn Xiếc Việt Nam được khán giả hưởng ứng nồng nhiệt.
Chứng kiến những con thú nuôi như mèo, lợn, chó… biểu diễn điệu nghệ các tiết mục khó trên sân khấu tròn, các khán giả từ nhỏ đến lớn tuổi đều hết sức ngạc nhiên và thích thú.
Thích thú khi thú nuôi thành "nghệ sĩ"
Năm ngoái, một số khán giả phản ứng về việc biểu diễn xiếc thú bởi nhìn những con thú bị ngược đãi rất đáng thương, Liên minh châu Á vì động vật (AFA) gửi thư đến Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện, bày tỏ lo ngại sâu sắc về tình trạng lạm dụng động vật trong hoạt động biểu diễn xiếc phục vụ mục đích giải trí trên khắp Việt Nam.
 |
Các nghệ sĩ xiếc thú phủ nhận việc sử dụng roi điện và các phương pháp "huấn luyện tiêu cực" gây tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần con thú bởi nếu làm con thú đau và sợ hãi, sẽ có lúc nó phản kháng và gây nguy hiểm đến tính mạng người huấn luyện. Tuy nhiên, sự phản ứng của khán giả từ tình thương với động vật, cùng với sự quyết tâm của Liên đoàn xiếc Việt Nam đã tạo một động lực mạnh mẽ để đưa động vật nuôi lên sân khấu, dần chuyển đổi xiếc thú hoang dã sang vật nuôi.
NSND Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, hiện nay, Liên đoàn đã có những tiết mục biểu diễn xiếc thú nhà thành công, được khán giả yêu thích.
"Lợn và mèo là những vật nuôi không quá xa lạ với mọi người nên khi trở thành các “nghệ sĩ” biểu diễn trên sân khấu, chúng khiến khán giả ngạc nhiên. Những con mèo nhảy qua vòng lửa, đi thăng bằng trên cầu, trên thanh tre, hay nhảy từ trên ngọn sào xuống… những con lợn có thể tự trải thảm ra biểu diễn, nhảy qua vòng lửa, đi trên cầu, chui qua ống, đánh đu… đều khiến khán giả nhỏ phấn khích. Thông qua các tiết mục xiếc thú nuôi, chúng tôi muốn đem đến thông điệp giáo dục để các em nhỏ bảo vệ động vật, yêu thiên nhiên” - NSND Tạ Duy Ánh chia sẻ.
NSƯT Đỗ Văn Hùng, Trưởng Đoàn Nghệ thuật Xiếc đương đại thuộc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, cho hay: "Ban đầu, nhiều khán giả vẫn thích xiếc động vật hoang dã hơn vì đó là những con vật họ ít được nhìn thấy. Tuy nhiên, khi chúng tôi tập trung vào xiếc thú nhà, khán giả đã rất bất ngờ khi chứng kiến lợn và mèo biểu diễn trên sân khấu".
Khó nhọc luyện xiếc động vật nuôi
Nghệ sĩ Tống Toàn Thắng - Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam chia sẻ, từ buổi sơ khai của ngành xiếc Việt Nam, xiếc thú luôn là một thế mạnh, gắn liền với tên tuổi của nhà dạy thú Tạ Duy Hiển và các nghệ sĩ cùng thời với ông. Đến nay, thế mạnh về xiếc thú vẫn được phát huy, luôn là đặc sản không thể thiếu trong kịch mục của Rạp Xiếc Trung ương nói riêng, các đoàn xiếc trong nước nói chung. “Vua xiếc khỉ” Tạ Duy Nhẫn - nguyên Trưởng đoàn Xiếc thú, Liên đoàn Xiếc Việt Nam tự tin khẳng định, từ nuôi dưỡng, huấn luyện đến biểu diễn, Việt Nam đã và đang làm tốt hơn rất nhiều nước và ở khu vực Đông Nam Á, không có nước nào “đọ” được về xiếc thú với Việt Nam.
 |
Việc huấn luyện những con vật nuôi trở thành những nghệ sĩ của sân khấu không hề đơn giản, cần một lộ trình dài mới có thể thay thế hoàn toàn được. Những nghệ sĩ đang dạy thú hoang dã sang dạy động vật nuôi cũng phải có thời gian để làm quen, nghiên cứu, tính toán điểm mạnh, điểm yếu rất kỹ lưỡng.
NSƯT Đỗ Văn Hùng cũng chia sẻ: "Thú nhà thì rất sẵn, dễ mua nhưng lựa chọn con nào để huấn luyện cũng không đơn giản. Nếu không có kinh nghiệm và không lựa chọn được những con thú tốt thì nghệ sĩ khó huấn luyện chúng được thành công. Đó là chưa kể, việc huấn luyện các con thú nuôi là một nghệ thuật đòi hỏi sự kiên nhẫn rất cao. Thú hoang dã có ưu điểm là tinh khôn hơn, còn thú nhà chỉ có chó là lanh lợi. Các con như lợn, dê thì hiền lành nhưng không nhanh nhẹn. Có loại khôn ngoan hơn là mèo thì lại nó thích tự do, khó bảo, chúng hiểu chủ nói gì nhưng lại không nghe lời. Vì vậy, dạy thú nuôi làm nghệ sĩ không dễ chút nào".
Cũng vì vậy mà các nghệ sĩ huấn luyện thú nuôi cực kỳ vất vả, huấn luyện ngày đêm, gần như không được nghỉ ngơi, thậm chí vất vả hơn cả thú hoang dã. Nếu một con thú hoang dã có thể sử dụng được nhiều năm, thì với thú nuôi lại phải liên tục luyện những con mới. Ví như xiếc lợn, các nghệ sĩ huấn luyện, thiết kế đạo cụ cho một “nghệ sĩ lợn” nặng khoảng 30kg, thì chỉ đến khi chúng lên đến cân nặng 50kg thì phải bỏ, không biểu diễn được nữa, lại phải thay lứa mới.
Chính vì thế, diễn viên dạy thú vừa biểu diễn đàn cũ, vừa liên tục tập luyện những con mới thay thế rất căng thẳng. NSND Tạ Duy Ánh cũng nhấn mạnh thêm, ngoài sự vất vả thì các nghệ sĩ phải hiểu và yêu quý những con vật nuôi như bạn của mình.
Trong thời gian tới đây, với sự nỗ lực của Liên đoàn xiếc Việt Nam cũng như các đoàn xiếc khác, xiếc động vật nuôi sẽ sớm trở thành một “đặc sản” hấp dẫn, thú vị của xiếc Việt.
Nguyên Vũ
