Mùi vị thuốc ngày xuân

Theo sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” của GS. Đỗ Tất Lợi, cả rễ, lá và quả mùi đều là vị thuốc chữa bệnh vì có chứa tinh dầu, trong đó quả chín phơi hay sấy khô của cây mùi là bộ phận dùng làm thuốc. Ở Việt Nam, rau mùi được trồng nhiều vào mùa đông - xuân, trên khắp cả nước, và rau mùi từ lâu được coi là vị thuốc mùa xuân.

Rau mùi, hay còn gọi là ngò, ngò rí, hồ tuy, mùi tui, mùi ta, ngổ, ngổ thơm, nguyên tuy, hương tuy, là loài cây thân thảo sống hằng năm thuộc họ Hoa tán (Apiaceae), được trồng ở các nước ôn đới, trong đó có Việt Nam trồng nhiều vào mùa đông – xuân. Quả mùi là vị thuốc chữa bệnh trong Đông và Tây y. Tây y dùng quả mùi làm thuốc trung tiện, kích thích tiêu hóa, dùng trong công nghiệp sản xuất nước hoa, làm hương liệu cho chè và rượu mùi.

Những tác dụng tuyệt vời

Theo các chuyên gia của Viện Y học ứng dụng Việt Nam, rau và hạt mùi có những tác dụng nổi bật dưới đây:

- Chống viêm: rau mùi chứa hàm lượng cao axit béo omega 3 và omega 6, do vậy có tác dụng bảo vệ cơ thể chống lại các bệnh viêm. Ngoài ra nó còn nhiều lợi ích sức khỏe khác, như hỗ trợ sự phát triển trí não ở trẻ em.

- Bảo vệ mắt, giúp mắt sáng: do có chứa hàm lượng beta carotene cao, cùng với rất nhiều chất chống oxy hóa, rau mùi được xem là thảo dược giúp giảm các bệnh liên quan đến mắt và cải thiện thị lực rất tốt. Không chỉ thế, rau mùi còn có công dụng làm giảm nguy cơ mắc các bệnh, như thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể.

- Tăng cường hệ miễn dịch: Vitamin A, C có trong rau mùi có tác dụng hỗ trợ và thúc đẩy hệ thống miễn dịch khỏe mạnh. Rau mùi cũng chứa nhiều chất diệp lục chống lại các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn và nấm gây ra.

Ảnh minh họa

- Hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu: Một nghiên cứu dựa trên kết quả những người mắc bệnh tiểu đường tiêu thụ rau mùi trong khoảng vài tháng cho thấy, lượng đường trong máu của họ giảm mạnh và ổn định hơn. Điều này gợi ý cho việc rau mùi có khả năng kiểm soát lượng đường trong máu ổn định và chống lại bệnh tiểu đường.

- Giúp xương chắc khỏe: Rau mùi được xem là một nguồn cung cấp canxi tuyệt vời, giúp cho quá trình hình thành và duy trì xương khỏe mạnh.

- Bảo vệ tim mạch: Rau mùi giúp thanh lọc máu và loại bỏ homocysteine, một loại axit amin gây thiệt hại cho các mạch máu và hệ thống tim mạch. Folate có nhiều trong rau mùi làm giảm lượng enzyme có hại cho cơ thể, từ đó ngăn ngừa các cơn đau tim và đột quỵ.

- Hỗ trợ chữa mất ngủ: Rau mùi được sử dụng như một loại thảo mộc thiên nhiên có tác dụng làm dịu thần kinh, hỗ trợ giấc ngủ sâu và an toàn.

- Phòng chống ung thư: Các chất chống oxy hóa trong rau mùi, bao gồm beta carotene, vitamin C, vitamin E… được chứng minh là những chất chống oxy hóa có tác dụng làm giảm nguy cơ mất cân bằng oxy hóa trong các tế bào, do vậy có thể phòng chống bệnh ung thư.
- Giúp loại bỏ kim loại nặng trong cơ thể: Rau mùi là một trong số ít những loại thảo dược được sử dụng để hỗ trợ loại bỏ lượng kim loại nặng, khử độc thủy ngân, nhôm và những chất hại khác. Bạn chỉ cần trộn nước ép rau mùi với bột Chlorella (một loại tảo đơn bào) và sử dụng hàng ngày giúp loại bỏ kim loại nặng trong cơ thể. Hỗn hợp nước uống này bạn có thể bảo quản trong tủ lạnh.

Bài thuốc quý

Có nhiều bài thuốc quý hiệu quả sử dụng từ rau, hạt mùi dưới đây bạn có thể tham khảo để chữa bệnh và làm đẹp:

- Làm đẹp: Không chỉ tốt cho sức khỏe, rau mùi còn là một loại “mỹ phẩm” từ tự nhiên rất tuyệt. Trong đó bài giúp giảm khô da, da có mụn như sau: giã nát rau mùi lấy nước cốt khoảng 1 thìa cà phê trộn 1 chút bột nghệ, rửa mặt thật sạch rồi bôi hỗn hợp này lên mặt mỗi tối trước khi đi ngủ, sẽ giúp da mặt hồng hào, giảm mụn. Nếu chữa mụn bọc và mụn trứng cá bạn sử dụng theo cách: 1 muỗng nước ép rau mùi trộn chung 1 nhúm bột nghệ, rửa mặt thật sạch rồi bôi hỗn hợp này lên mặt mỗi tối trước khi đi ngủ, giúp tươi nhuận da, giảm mụn trứng cá.

- Nước tắm hạt mùi: Hạt mùi nấu làm nước tắm sẽ có công dụng diệt khuẩn rất tốt, thường được phụ nữ tin tưởng dùng làm nước tắm cho trẻ nhỏ, đặc biệt là để chống nhiễm sởi. Tắm nước hạt mùi làm sạch da, thơm và mịn màng làn da. Đặc biệt trong những ngày du xuân, nước tắm nấu từ hạt mùi, hoặc cây mùi già sẽ mang lại hương thơm cổ truyền rất đặc biệt.

- Chữa bệnh sởi trẻ em: Chủ yếu lúc sởi mới mọc, sởi mọc không đều, hoặc sốt kéo dài mà sởi chưa mọc, hoặc mọc quá ít, dùng hạt mùi có tác dụng thúc sởi mọc nhanh và đều, tăng tuần hoàn ngoại vi làm cho độc sởi được phát ra ngoài, trạng thái nhiễm độc được giảm nhẹ. Nước tắm hạt mùi có tác dụng diệt khuẩn, nhưng chỉ có tác dụng phòng bệnh sởi phần nào đó. Muốn phòng tránh bệnh sởi ngoài tắm nước hạt mùi còn phải kết hợp với việc tránh tiếp xúc với người nhiễm bệnh và giữ gìn sức khỏe, ăn uống đủ chất tăng sức đề kháng cho cơ thể. Bài thuốc dùng ngoài gồm: Hạt rau mùi (hoặc cả thân lá) 100 - 150g sắc nước sôi độ 5 phút, giã nát để sắc (không sắc lâu) đem xoa ấn vào tay chân và thân mình trẻ (theo thứ tự lưng trước bụng sau, trên trước dưới sau) không để trẻ bị lạnh. Dân gian còn dùng quả mùi để chữa sởi theo cách sau: giã nhỏ quả, ngâm với rượu và xoa khắp cơ thể, sởi sẽ mọc đều. Uống trong: Hạt mùi 12g sắc nuớc uống ấm trong ngày 1 - 2 lần.

- Trị cảm cúm: Sử dụng theo bài: Hạt mùi sắc lấy nước uống 2 lần một ngày, sẽ làm giảm hiệu quả các triệu chứng nhức đầu, sổ mùi và lại rất an toàn cho bạn.

- Chữa phụ nữ sau đẻ cạn sữa: Sử dụng theo bài: Quả mùi 6g, nước 100ml, đun sôi 15 phút chia 2 lần uống trong ngày.

- Trị da mặt có những nốt đen: Sử dụng theo bài: Quả mùi sắc nước rửa luôn, nốt đen sẽ mất dần.

Nam Thành