Sâu răng và dự phòng sâu răng ở trẻ em

Sâu răng là gì?

Sâu răng là một bệnh nhiễm khuẩn và là tình trạng tổn thương mất mô cứng của răng, do quá trình huỷ khoáng gây ra bởi vi khuẩn ở mảng bám răng dẫn tới hình thành các lỗ nhỏ trên răng.

Nguyên nhân gây sâu răng là do sự kết hợp của các yếu tố bao gồm vi khuẩn, thói quen ăn vặt, sử dụng thức ăn, đồ uống chứa nhiều đường và thói quen vệ sinh răng miệng không tốt.

Triệu chứng và ảnh hưởng của sâu răng

Dấu hiệu và triệu chứng của sâu răng tuỳ thuộc vào mức độ và vị trí sâu. Khi sâu răng mới khởi phát, trẻ có thể không có bất kỳ triệu chứng nào. Nếu sâu răng tiến triển nặng hơn có thể gặp các dấu hiệu và triệu chứng như: Răng đổi màu ở một vài vùng, vài điểm trên mặt nhai hoặc kẽ răng; Đau răng, đau khi ăn nhai hoặc có cơn đau tự phát mà không có nguyên nhân rõ ràng; Răng nhạy cảm, đau buốt khi ăn uống đồ ngọt, nóng hoặc lạnh hoặc khi có thức ăn giắt vào kẽ răng; Xuất hiện lỗ sâu trên răng; Bề mặt, xung quanh lỗ sâu biến đổi sang màu nâu, đen.

Từ những lỗ sâu nhỏ không được điều trị kịp thời, sâu răng sẽ diễn biến đến bệnh lý tuỷ răng gây đau đớn kéo dài. Nhiễm trùng thời gian dài có thể lan rộng ra xung quanh chân răng gây áp-xe, viêm tấy vùng mặt. Trường hợp nặng có thể dẫn tới nhiễm trùng huyết gây nguy hiểm tính mạng, điều trị tốn kém nặng nề.

Bên cạnh nguy cơ nhiễm trùng tại chỗ, toàn thân, sâu răng còn là nguyên nhân làm trầm trọng thêm một số bệnh toàn thân. Khoa học chứng minh sâu răng làm tăng nguy cơ viêm nội tâm mạc trên trẻ mắc tim bẩm sinh, tăng nguy cơ viêm cầu thận, tăng nguy cơ nhiễm trùng dẫn đến tử vong trên trẻ mắc bệnh toàn thân nặng.

Phòng bệnh sâu răng

Vệ sinh răng miệng thường xuyên: Trẻ cần được vệ sinh răng miệng thường xuyên và duy trì ngày 2 lần sáng, tối như người trưởng thành. Bàn chải tối ưu cho trẻ là loại bàn chải lông mềm, có tay cầm đủ to để hỗ trợ trẻ dễ dàng cầm nắm, đầu bàn chải nhỏ. Với trẻ nhỏ mới mọc một vài chiếc răng sữa có thể lựa chọn bàn chải ngón tay.

Chú ý về phương pháp chải răng: Hầu hết trẻ dễ dàng sử dụng phương pháp chải ngang. Chải ngang kết hợp với chải xoay tròn sẽ làm sạch răng hiệu quả hơn. Tuy nhiên, trẻ thường bỏ qua phần mặt nhai, mặt lưỡi và phần cổ răng gần lợi, do đó cha mẹ cần hỗ trợ trẻ làm sạch những vùng này. Cha mẹ nên khuyến khích trẻ tự vệ sinh răng miệng nhưng cũng cần giám sát và hỗ trợ đến khi trẻ đủ khéo léo để tự chải.

Trung bình thời gian chải tất cả các bề mặt răng cần 2,5 - 3 phút. Trẻ ở độ tuổi sơ sinh cần được lau lợi hàng ngày để làm sạch và làm quen với vệ sinh răng miệng. Khi trẻ mới mọc răng, sử dụng bàn chải ngón tay và không dùng bất kỳ loại kem đánh răng nào. Cha mẹ cho trẻ vệ sinh răng miệng bằng nước muối sinh lý cho đến khi trẻ đủ lớn và biết nhả nước bẩn ra khỏi miệng. Lựa chọn kem đánh răng theo đúng độ tuổi được ghi bởi nhà sản xuất, không dùng kem đánh răng của người lớn cho trẻ nhỏ.

Sử dụng Fluor trong dự phòng sâu răng

Fluor là nguyên tố không mùi vị, có khả năng ngấm vào men răng. Đây là chất cần thiết và hiệu quả trong phòng ngừa sâu răng. Để bổ sung Flour, có thể thông qua các cách: Fluor hoá nước uống, Fluor hoá muối ăn, Fluor hoá sữa, Viên uống bổ sung Fluor; dùng kem đánh răng, nước súc miệng chứa Fluor có nồng độ thấp. có thể dùng hàng ngày hoặc định kỳ... Tuy nhiên, việc sử dụng Fluor bằng đường uống cần có sự tư vấn, hướng dẫn của bác sĩ.

BS. DƯƠNG THỊ DIỄM HẰNG
Khoa Răng - Hàm - Mặt, bệnh viện Nhi Trung ương