Xã Đại Thanh thúc đẩy thương mại điện tử, mở rộng thị trường cho hộ kinh doanh
(PNTĐ) - Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh mô hình chính quyền đô thị và phát triển kinh tế số, xã Đại Thanh đã chủ động triển khai các hoạt động hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và cơ sở sản xuất địa phương tiếp cận môi trường thương mại điện tử (TMĐT). Hoạt động này không chỉ giúp người dân mở rộng thị trường, mà còn góp phần nâng cao năng lực vận hành kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp và hiện đại.
Đưa chợ truyền thống bước vào không gian số
Xã Đại Thanh được thành lập trên cơ sở sáp nhập nhiều đơn vị hành chính, có diện tích 18,92km², dân số gần 93.000 người. Trên địa bàn hiện có 5 chợ truyền thống; 2 làng nghề, làng nghề truyền thống (miến dong Phú Diễn và rượu Ngâu); khoảng 2.420 doanh nghiệp, hợp tác xã và hơn 2.000 hộ sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ, xây dựng. Với quy mô dân số lớn, lượng hàng hóa lưu thông cao, Đại Thanh là địa bàn có nhu cầu mua sắm đa dạng và hoạt động giao thương sôi động nhất khu vực phía Nam Thành phố. Bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương là làm thế nào để hiện đại hóa hoạt động thương mại, vừa giữ được “hồn” của chợ truyền thống, vừa thích ứng với xu thế kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ.
Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Đại Thanh Phạm Thị Thu Hằng, nhờ sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo huyện Thanh Trì (cũ), nay là lãnh đạo xã Đại Thanh, chuyển đổi số trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ trên địa bàn xã diễn ra ngày càng rõ nét. Từ phương thức quản lý, bán hàng, quảng bá sản phẩm đến thanh toán, chăm sóc khách hàng, nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã từng bước đưa công nghệ số vào hoạt động.
Theo thống kê, đến nay khoảng 80% doanh nghiệp trên địa bàn xã có website riêng để giới thiệu, quảng bá sản phẩm; 63% doanh nghiệp tham gia cung ứng hàng hóa, dịch vụ trên môi trường internet; 100% siêu thị, cửa hàng tiện lợi cho phép thanh toán bằng thẻ và ví điện tử. Khoảng 53% doanh nghiệp ứng dụng các phần mềm chuyên dụng trong quản lý và kinh doanh như phần mềm bán hàng, kế toán, hóa đơn điện tử, chữ ký số.
Không chỉ các chuỗi bán lẻ hiện đại, nhiều cửa hàng truyền thống, hộ kinh doanh nhỏ lẻ cũng bắt đầu tiếp cận các nền tảng số. Livestream bán hàng qua Facebook, Zalo, TikTok; bán hàng trên website thương mại điện tử; gắn mã QR cho sản phẩm… đã trở nên quen thuộc. Việc “số hóa” giúp chủ cửa hàng có thể theo dõi hoạt động kinh doanh từ xa, quản lý hàng hóa, doanh thu hiệu quả hơn, đồng thời mở rộng tệp khách hàng.
Một trong những điểm nhấn quan trọng của chuyển đổi số lĩnh vực kinh tế tại Đại Thanh là thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt tại các chợ dân sinh - nơi vốn gắn liền với thói quen sử dụng tiền mặt. Đến nay, 5/5 chợ trên địa bàn xã đã đạt tỷ lệ 100% tiểu thương có mã QR thanh toán. Cụ thể, chợ Cầu Bươu có 190 tiểu thương; chợ Tam Hiệp 180 tiểu thương; chợ Quỳnh Đô 170 tiểu thương; chợ Hữu Hòa và Tả Thanh Oai 80 tiểu thương tham gia sử dụng ví điện tử, thanh toán số.
Thanh toán không dùng tiền mặt cũng được triển khai rộng rãi tại khoảng 200 cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini, điện máy, với nhiều hình thức đa dạng như quét thẻ, thanh toán qua ví điện tử, ứng dụng mobile banking, ứng dụng mua hàng và giao hàng trực tuyến. Theo khảo sát, tổng giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tại các cửa hàng tiện lợi dao động từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng/năm/cơ sở; tại các siêu thị mini, điện máy từ 3 - 10 tỷ đồng/năm/cơ sở. Nhiều DN còn phối hợp với ngân hàng triển khai các chương trình ưu đãi, giảm giá, hoàn tiền để khuyến khích người tiêu dùng sử dụng thanh toán số.
Tuy vậy, thực tế cũng cho thấy những khó khăn nhất định khi một bộ phận người đi chợ là người cao tuổi, người có thu nhập thấp, chưa quen sử dụng điện thoại thông minh hoặc thanh toán điện tử. Từ thực tiễn chuyển đổi số thương mại, UBND xã Đại Thanh đã triển khai mô hình “Chợ số - Nông thôn số” với trọng tâm là kết hợp thanh toán không dùng tiền mặt và bán hàng trực tuyến. Điểm nhấn của mô hình là việc xây dựng website thương mại điện tử chosodaithanh.com, cho phép người dân “đi chợ online”, đặt hàng mọi lúc, mọi nơi và được giao hàng tận nhà. Bước đầu, website có khoảng 20 hộ kinh doanh tại các chợ Cầu Bươu, Quỳnh Đô, Tam Hiệp tham gia với các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, tạp hóa, đồ gia dụng, quần áo, hoa quả và các sản phẩm OCOP, làng nghề. Website hoạt động 24/7, vượt qua ranh giới địa lý, từng bước tạo thêm kênh tiêu thụ hàng hóa cho tiểu thương và hộ sản xuất.
Là một trong những tiểu thương sớm tham gia mô hình, anh Vũ Thành Luân, hộ kinh doanh mặt hàng gia dụng tại chợ Cầu Bươu, chia sẻ: “Trước đây, việc buôn bán chủ yếu dựa vào khách quen và thanh toán tiền mặt nên chúng tôi khá bị động. Từ khi có mã QR và bán hàng trên website, việc giao dịch nhanh gọn hơn, chúng tôi không lo thiếu tiền lẻ hay nhầm lẫn. Đặc biệt, bán hàng online giúp chúng tôi tiếp cận thêm nhiều khách hàng mới, nhất là những người bận rộn, không có thời gian đi chợ”. Cũng theo anh Vũ Thành Luân, việc áp dụng công nghệ số không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn thay đổi tư duy kinh doanh của tiểu thương, từng bước bắt nhịp với xu hướng thương mại hiện đại.
Chuyển đổi số thay đổi tư duy kinh doanh
Theo kế hoạch phát triển TMĐT của xã Đại Thanh, việc đưa các hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ tham gia TMĐT không còn là xu hướng xa vời mà trở thành nền tảng phát triển sản xuất, tiêu thụ hàng hóa, tăng thu nhập và thúc đẩy kinh tế địa phương. TMĐT giúp các hộ kinh doanh tiếp cận khách hàng ngoài phạm vi xã, thành phố, thậm chí trên toàn quốc, thay vì chỉ dựa vào thị trường truyền thống.
Phó Chủ tịch UBND xã Đại Thanh Nguyễn Mạnh Hiến cho biết: Hiện xã có 2 làng nghề được công nhận là làng nghề truyền thống (miến dong Phú Diễn và rượu Ngâu); khoảng 2.400 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh cùng hơn 3.000 hộ sản xuất, kinh doanh thương mại - dịch vụ, xây dựng. Những năm gần đây, nhiều hình thức mua sắm mới như livestream bán hàng, bán hàng đa kênh đã trở nên phổ biến và mang lại doanh thu đáng kể cho các nhà bán hàng.
Cũng theo ông Hiến, với hình thức kinh doanh online, doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thể đưa sản phẩm lên các sàn TMĐT, đồng thời hỗ trợ khách hàng trong và ngoài nước, nhanh chóng tạo doanh thu, phù hợp với thói quen sử dụng Facebook, Zalo… của người tiêu dùng. Để TMĐT phát triển bền vững, các doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh cần nâng cao nhận thức về TMĐT, đầu tư thiết bị công nghệ, xây dựng chiến lược kinh doanh đa dạng, bao gồm nhiều hình thức bán hàng, phương thức thanh toán và chính sách chăm sóc khách hàng.
“Hiện nhiều hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ vẫn dựa vào phương thức truyền thống. Số hộ tham gia bán hàng online còn ít. Để phát triển kinh tế bền vững, hiệu quả và thích ứng với thời đại công nghệ 4.0, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để quảng bá, giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm là rất cần thiết” - ông Hiến khẳng định.
Bên cạnh đó, xã Đại Thanh cũng xác định rõ vai trò kết nối của chính quyền: phối hợp với các đơn vị đào tạo, sàn TMĐT, doanh nghiệp hỗ trợ kỹ thuật và truyền thông. TMĐT sẽ không thể triển khai hiệu quả nếu người dân không được hướng dẫn sử dụng và nếu không có sự “cầm tay chỉ việc” trong giai đoạn đầu.
Tại chương trình tập huấn kỹ năng livestream, bán hàng online, quảng bá sản phẩm OCOP và làng nghề trên các trang mạng xã hội cho các hội viên chi hội phụ nữ có nhu cầu khởi nghiệp, ứng dụng TMĐT, chị Lê Thị Chi Lan - hội viên phụ nữ thôn Siêu Quần chia sẻ rằng, trước nay chị chỉ sử dụng điện thoại để lướt Facebook, TikTok, nhưng chưa bao giờ nghĩ sẽ tận dụng chính những nền tảng số đó để bán hàng. “Phụ nữ ở thôn Siêu Quần là lực lượng làm kinh tế rất mạnh, nhiều gia đình phụ nữ quán xuyến việc buôn bán, quản lý tài chính. Tuy nhiên, vì thiếu kỹ năng công nghệ nên nhiều người tự ti và không dám thử sức với bán hàng online”, chị Lan chia sẻ. Sau khi đăng ký khoá học và nắm được kiến thức cơ bản về bán hàng online, chị chia sẻ, sẽ tiếp tục đăng ký khóa học thương mại điện tử chuyên sâu hơn, đặc biệt là kỹ năng livestream giới thiệu sản phẩm.
Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội LHPN xã Đại Thanh cũng khẳng định, chương trình tập huấn mang ý nghĩa rất thực tế với phụ nữ. Không chỉ dạy kỹ năng bán hàng online, lớp học tạo cơ hội để phụ nữ – lực lượng chính trong kinh tế hộ gia đình - tự tin làm chủ công nghệ. Khi họ bán được hàng trên mạng, họ có thêm thu nhập, tiếng nói trong gia đình và vị thế trong cộng đồng. “Buổi tập huấn giúp học viên có thêm nhiều kiến thức và kỹ năng thiết thực như: Bán hàng online hiệu quả; kỹ thuật livestream bán hàng; cách quảng bá sản phẩm trên Facebook, Zalo, TikTok và các sàn thương mại điện tử; ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng, quản lý bán hàng và sáng tạo nội dung. Tại buổi thực hành livestream, hội viên phụ nữ xã đã giới thiệu và bán các sản phẩm OCOP trên địa bàn xã trên kênh facebook, doanh thu tại buổi livestream gần 30 triệu đồng” - bà Hà cho biết.
Theo bà Thu Hà, nhiều phụ nữ vẫn kinh doanh theo phương thức truyền thống: bán tại chợ, tại nhà, bán cho khách quen. TMĐT giúp họ vượt ra khỏi phạm vi địa phương, mở rộng thị trường và học cách xây dựng thương hiệu cá nhân, thương hiệu sản phẩm. Hội LHPN xã Đại Thanh cam kết tiếp tục đồng hành, kết nối nguồn lực đào tạo và hỗ trợ chị em trong quá trình vận hành bán hàng online sau khi khóa tập huấn kết thúc.
Việc xã Đại Thanh chủ động triển khai các hoạt động hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và cơ sở sản xuất tiếp cận môi trường TMĐT đã mở ra nhiều cơ hội mới trong phát triển kinh tế số. Sự đồng hành của chính quyền địa phương cùng các đơn vị hỗ trợ không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn tạo bước tiến quan trọng trong việc đưa sản phẩm địa phương ra thị trường rộng lớn.
