Làng quất, đào rộn ràng vào vụ Tết
(PNTĐ) - Những ngày giáp Tết, tại nhiều vùng chuyên canh trồng đào, quất ở Hà Nội rộn rã người qua lại bán mua. Với người nông dân, thêm một cành đào, cây quất được bán đi là họ lại có thêm thu nhập đón một cái Tết ấm no sau một năm dài vất vả, chắt chiu từng giọt mồ hôi.
Rộn rã mùa thu hoạch trên vùng đất bãi
Trong cái rét sâu của Hà Nội, từ sáng sớm, anh Bùi Thế Mạnh - hội viên làng nghề quất cảnh Tứ Liên đã có mặt tại vườn quất cảnh của gia đình tại số 15 đê quai Tứ Liên, phường Hồng Hà. Năm nay, vườn nhà anh cung cấp ra thị trường trên 200 cây quất cảnh trồng trong lọ, bình. Được thừa hưởng nghề gia truyền đã trên 60 năm, từ năm 10 tuổi, anh Mạnh đã bắt đầu tham gia trồng quất. Anh cho biết: Nghề trồng quất cảnh phục vụ Tết đã có nhiều thay đổi qua thời gian. Trước đây, người dân Tứ Liên chủ yếu trồng quất tán tròn trên đất. Khoảng từ năm 2005 đến nay, các gia đình chuyển sang trồng quất cảnh, tán thế trong ang, chậu, bình... Đến nay, số hộ trồng quất trên đất chỉ chiếm khoảng 3% số hộ trồng quất ở Tứ Liên.
Những ngày này, không chỉ vườn quất nhà anh Mạnh mà nhiều vườn quất ở Tứ Liên đều đang đón khách tới xem, chọn mua quất. Tính trung bình mỗi năm, vùng chuyên canh quất cảnh Tứ Liên cung cấp ra thị trường khoảng 150.000 cây quất cảnh, trong đó, có những nhà vườn lớn có thể cung cấp tới 1.000 cây quất tán, quất bình. Được trồng ở vùng đất bãi ven sông Hồng với đặc điểm thổ nhưỡng riêng có cộng với tay nghề cao của người nông dân, quất Tứ Liên có thế mạnh so với quất trồng ở những địa phương khác với lá xanh dày, lộc vút, quả bóng, to, cây sống khỏe.... Vì vậy, dù giá bán cao hơn giá trung bình trên thị trường nhưng quất Tứ Liên vẫn được ưa chuộng. Tại các vườn quất, từ tháng 10 âm lịch, nhiều khách hàng đã tìm tới xem, chọn và đặt cây. Đến nay, tại vườn nhà anh Mạnh đã bán được 50% số cây và sẽ tiếp tục bán tới sát Tết.
Tại phường Phú Thượng, chị Nguyễn Thị Mai Thanh, Tổ dân phố Nhật Tảo 1, từ sáng sớm đã tất bật trả quất cho khách đặt. Với diện tích 2 sào đất, năm nay nhà chị có 100 gốc quất to và 300 gốc quất nhỏ. Chị Thanh kể, năm 2025 khi cơn bão số 3 tràn vào Hà Nội, rất may vườn quất của gia đình chị và nhiều hộ gia đình khác ở Nhật Tảo không bị ngập nước. Cả đời gắn bó với cây quất và làm chủ được kỹ thuật trồng quất, những người nông dân như chị Thanh đã không còn phải quá phụ thuộc vào thời tiết khi làm nghề. Tuy nhiên, để có một cây quất đẹp phục vụ người tiêu dùng dịp Tết, người nông dân phải trải qua cả năm trời ăn ngủ, chăm cây như chăm con mọn.
Theo chị Thanh, quất Nhật Tảo có độ bền cao, nếu khách biết cách chăm, giữ đúng độ ẩm cho đất thì có thể chơi suốt năm. Trung bình giá quất cảnh để bàn từ 200-500.000 đồng/cây, quất Nhật Tảo to trồng chậu bày ở biệt thự, sảnh cơ quan có giá từ trên 1 triệu đồng. Cây quất to đẹp có thể bán giá gần 20 triệu đồng.
Yêu nghề nên bền bỉ giữ nghề
So với người trồng quất cảnh, năm nay, các hộ dân trồng đào ở phường Phú Thượng có tâm trạng trầm lắng hơn. Chị Nguyễn Thị Phượng, Chi hội phó Chi hội phụ nữ số 6, phường Phú Thượng làm dâu ở Phú Thượng và theo nghề trồng đào của gia đình chồng đến nay đã trên 30 năm. Dịp Tết Bính Ngọ, vườn nhà chị Phượng có khoảng hơn 100 gốc đào, trong đó chủ yếu là đào cành (đào phai, đào đỏ) để trưng ban thờ, cắm lọ.
Chị cho biết, trong đợt bão lũ vừa qua, người trồng đào ở Phú Thượng cũng bị ảnh hưởng ít nhiều. Mặc dù đào không bị ngập nước nhưng 50% cây bị long gốc do gió xoáy nên chị phải thay giống, không kịp phục vụ dịp Tết này. Cùng với đó, thời tiết năm nay cũng khắc nghiệt hơn và có 2 tháng nhuận nên mắt đào già, nở sớm. Tại nhiều vườn đào ở Phú Thượng, khoảng 60% đào đã nở trước Tết khiến người trồng đào thất thu. Một cành đào nở trước Tết chỉ có giá bằng 2/3 giá đào nở đúng dịp. Cũng vì đào nở sớm nên gia đình chị Phượng phải trực tiếp tiếp cắt cành mang đi bán lẻ cho người tiêu dùng, trung bình mỗi ngày bán khoảng 30 cành đào, mỗi cành có giá khoảng 40-50.000 đồng.
Hiện Chi hội phụ nữ số 6 có khoảng trên 100 hội viên đang sinh hoạt, chị Phượng cho biết, trong Chi hội còn khoảng 30% hội viên mưu sinh bằng nghề trồng đào. Số còn lại đã chuyển dần sang nghề bán xôi, đi chợ. Nhìn chung, với người dân Phú Thượng, đào không còn là nghề mưu sinh chủ yếu và duy nhất, đa phần các hộ đều làm 2 nghề. Dù thu nhập hàng năm ít dần nhưng mọi người vẫn bám nghề vì không muốn mất đi nghề truyền thống của cha ông. Nhờ có nghề trồng đào này mà nhiều năm qua, các gia đình đã nuôi được con cháu khôn lớn trưởng thành.
Tương tự, anh Bùi Thế Mạnh, hội viên làng nghề quất cảnh Tứ Liên cho biết, anh luôn biết ơn nghề trồng quất cảnh mà ông bà, cha mẹ đã truyền lại cho con cháu. Nhờ nghề mà mỗi năm gia đình anh có khoản thu nhập chính để nuôi thân, nuôi con cháu trưởng thành và còn có chút tích lũy. Tuy nhiên, điều anh còn trăn trở là với tốc độ đô thị hóa ngày một nhanh hiện nay, tỷ lệ đất trồng đào, quất ở các vùng chuyên canh ở Hà Nội đang có xu hướng ít dần. Thế hệ trẻ ở các vùng chuyên canh quất, đào theo nghề cũng không còn nhiều. Vì vậy, nghề có nguy cơ bị mai một.
Sôi động thị trường hoa Tết
Cận Tết Nguyên đán, thị trường hoa tươi, cây cảnh nhộn nhịp, sản phẩm mẫu cây đa dạng, rực rỡ, có nhiều phân khúc giá cho người tiêu dùng lựa chọn.
Nếu như trước đây, nhiều người thường chờ đến sát Tết mới mua hoa, cây cảnh trang trí nhà cửa, thì nay nhiều gia đình đã chủ động đi chợ hoa, nhà vườn từ rất sớm. Thói quen tiêu dùng thay đổi, cùng với mong muốn lựa chọn được hoa đẹp, giá hợp lý góp phần giúp thị trường hoa Tết tại Hà Nội bắt đầu sôi động sớm.
Tại chợ hoa Quảng Bá (Hà Nội), ngay từ cổng vào đã dễ dàng thấy tiểu thương bán những hàng hoa đào, hoa mộc lan, tuyết mai rực rỡ đặc trưng cho Tết. Các tiểu thương cho biết, năm nay hoa đào nở đẹp và giá rẻ hơn năm trước do thời tiết nắng ấm kéo dài khiến đào nở sớm hơn mọi năm. Giá hoa đào dao động từ vài trăm đến vài triệu đồng tuỳ loại, kích cỡ, kiểu dáng.
Bên cạnh đó, dịp Tết 2026, người tiêu dùng cũng ưa chuộng chọn mua các loại hoa hồng thế, hoa hồng cắt cành, hoa cúc, hoa ly, lay ơn… Để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường, một số doanh nghiệp, tiểu thương còn nhập thêm các loài hoa khác như địa lan, lan hồ điệp, cúc mâm xôi, hoa thảm và hoa trang trí.
Tại “thủ phủ” hoa Mê Linh (xã Mê Linh, Hà Nội), không khí buôn bán hoa Tết rất sôi động. Chị Nguyễn Thị Thuý (xã Mê Linh) cho biết, gia đình chị chuyên trồng hoa hồng cắt cành, hiện giá hoa hồng cắt cành bán buôn đã lên khoảng hơn 4.000 đồng/bông. Các loại hoa hồng thế, hồng khóm, thân gỗ với nhiều giống hồng ngoại như Lafont, Shell vàng, Tezza, hồng đỏ Pháp…, giá bán buôn dao động từ 200.000-300.000 đồng/chậu, những cây đẹp có thể lên tới vài triệu đồng, tăng khoảng 10.000-50.000 đồng/chậu so với năm ngoái tùy loại.
Những ngày này, những người tiểu thương buôn quất cảnh gần như “ăn cùng quất, ngủ cùng quất”. Sáng sớm, người nông dân cặm cụi tỉa lá, chỉnh dáng, tưới cây để đưa ra thị trường những sản phẩm tươi đẹp nhất. Anh Hoàng Văn Ninh một tiểu thương bán quất cảnh tại Hà Nội chia sẻ: “Theo kinh nghiệm, khi được chăm sóc từ sớm, lá phải xanh bền, quả chín đều thì đến giáp Tết cây mới giữ được dáng, chơi được lâu. Chính vì vậy, nhiều khách hàng đã chủ động mua quất từ trước đó cả tháng để vừa có thời gian chăm sóc, vừa yên tâm chọn được cây ưng ý, tránh cảnh khan hàng khi Tết cận kề”.
Người chơi quất bây giờ rất đa dạng, mỗi nhà một gu, nên người trồng cũng phải linh hoạt để đáp ứng. Xu hướng chơi quất năm nay đang nghiêng về dòng quất bonsai mini nhờ kích thước nhỏ gọn, phù hợp trang trí bàn làm việc, phòng khách, với các thế dáng đẹp, độc đáo và giá thành phải chăng (khoảng 300.000 - 600.000 đồng/cây). Các loại quất trồng trong chum cũng là xu hướng chơi Tết 2026 độc đáo, kết hợp giữa nét mộc mạc, truyền thống và sự sang trọng, tượng trưng cho tài lộc, sự sung túc và sức khỏe dồi dào. Các cây quất được uốn thế tỉ mỉ trong chum thường có giá cao (từ 800 nghìn đến 5 triệu đồng), yêu cầu kỹ thuật chăm sóc cao để giữ lá xanh, quả chín vàng đẹp.
