Bi hài chuyện tách khẩu sau ly hôn

Đủ kiểu gây khó dễ

Từ ngày 1/7/2021, Luật Cư trú 2020 bắt đầu có hiệu lực với nhiều điểm mới quan trọng, trong đó có quy định mới về việc tách hộ khẩu sau ly hôn không cần vợ, chồng cũ đồng ý. Trong khi đó, theo quy định của Luật Cư trú hiện hành thì người đã nhập vào sổ hộ khẩu quy định tại khoản 3 Điều 25 và khoản 2 Điều 26 Luật Cư trú 2006 mà muốn tách hộ khẩu phải được chủ hộ đồng ý cho tách sổ hộ khẩu bằng văn bản. Luật sư Vũ Tuân (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho biết, thực tế các cặp vợ chồng sau khi ra tòa, dù đã “ai đi đường nấy” nhưng không ít gia đình nhà chồng hoặc người chồng đã lợi dụng quy định này, không ký đồng ý cho tách hộ để cố tình gây khó dễ cho vợ như một cách “trả thù”. Việc không tách được hộ khẩu đã gây hệ lụy cho không ít người vợ khi thực hiện các giao dịch, thủ tục hành chính cần sử dụng đến sổ hộ khẩu.

Luật sư Vũ Tuân kể về trường hợp cặp vợ chồng ở Ứng Hòa (Hà Nội) sau gần 10 năm chung sống thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, "cơm không lành canh không ngọt" nên đã quyết định giải thoát cho nhau. Sau khi đã hoàn tất các thủ tục ly hôn, phân chia tài sản và quyền nuôi con, người vợ khăn gói đưa một con về nhà mẹ đẻ ở huyện Kim Bảng (Hà Nam) ở. Đến lúc xin đi làm ở khu công nghiệp gần nhà nhưng do chưa tách khẩu khỏi nhà chồng nên không thể hoàn thiện hồ sơ xin việc, chị này có đến nhà chồng cũ đề nghị cho chuyển khẩu về lại địa phương. Tuy nhiên, người chồng cũ vẫn còn cay cú do mang tiếng là "bị vợ bỏ" nên đã tìm cách gây khó dễ, không cho vợ cũ mượn sổ hộ khẩu để làm thủ tục tách khẩu suốt mấy tháng trời.

Minh họa sưu tầm

Một trường hợp khác là cặp vợ chồng tại huyện Chương Mỹ (Hà Nội). Sau khi ra tòa ly hôn được 3 tháng, người phụ nữ ra thuê nhà ở riêng mà chưa làm thủ tục tách khẩu. Tuy nhiên, mọi việc trở nên rắc rối khi chị này làm mất toàn bộ giấy tờ tùy thân. Do chị đang làm kế toán tại một doanh nghiệp và thường xuyên phải thực hiện các giao dịch liên quan đến tài chính, ngân hàng, thuế nên khi mất các giấy tờ tùy thân đã ảnh hưởng rất lớn không chỉ đến cá nhân mà còn cả doanh nghiệp. Khi về nhà chồng cũ đề nghị cho mượn sổ hộ khẩu để làm thủ tục tách khẩu và cấp chứng minh nhân dân, người chồng cũ đã liên tục viện ra đủ các lý do để gây khó dễ, lúc thì anh ta bảo là mẹ chồng cầm về quê, khi thì lấy lý do là cô em đang mượn, lần khác lại kêu tìm không thấy. Cuối cùng, sau khi luật sư gặp trực tiếp để phân tích, trao đổi thì người chồng cũ mới đồng ý đưa sổ hộ khẩu để vợ cũ hoàn thiện các thủ tục. Tuy nhiên, người này vẫn tỏ ra rất hậm hực, miễn cưỡng khi thực hiện.

Khắc phục những bất tiện

Từ ngày 1/7/2021, Luật Cư trú 2020 bắt đầu có hiệu lực thay thế cho Luật cư trú 2006 và Luật Cư trú sửa đổi năm 2013. Luật Cư trú 2020 gồm 7 chương với 38 điều, quy định về việc thực hiện quyền tự do cư trú của công dân Việt Nam trên lãnh thổ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; việc đăng ký, quản lý cư trú; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của công dân, cơ quan, tổ chức về đăng ký, quản lý cư trú.

Đánh giá về Luật Cư trú 2020, luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng, luật có nhiều điểm mới đáng lưu ý như: Chính thức bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú vào cuối năm 2022, bỏ nhóm thủ tục hành chính liên quan đến sổ hộ khẩu; Bỏ điều kiện riêng khi nhập khẩu thành phố trực thuộc trung ương; Diện tích nhà thuê ít nhất 8m2/người được đăng ký thường trú; Giảm thời gian giải quyết đăng ký thường trú; Quản lý công dân bằng thông tin trên Cơ sở dữ liệu về dân cư; Thêm hành vi bị nghiêm cấm về cư trú; Năm địa điểm không được đăng ký thường trú mới từ 1/7/2020; Thêm 6 trường hợp bị xóa đăng ký thường trú từ 1/7/2020; Quy định cụ thể các trường hợp hạn chế quyền tự do cư trú của công dân; Bổ sung nơi cư trú của một số đối tượng như: Nơi cư trú của người không có thường trú, tạm trú, của người hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, trẻ em, người khuyết tật, người không nơi nương tựa trong cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo, của người được chăm sóc, nuôi dưỡng, trợ giúp.

Một trong những điểm mới được nhiều người quan tâm là tách hộ sau ly hôn. Điều 25 Luật Cư trú 2020 quy định về tách hộ, với trường hợp thành viên hộ gia đình đăng ký tách hộ là vợ, chồng đã ly hôn mà vẫn được cùng sử dụng chỗ ở hợp pháp đó (nơi thường trú của hộ gia đình không thuộc trường hợp quy định tại Điều 23 của Luật này) thì cần đáp ứng các điều kiện: Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mà không cần chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý. Với trường hợp tách hộ sau ly hôn này thì hồ sơ tách hộ bao gồm tờ khai thay đổi thông tin cư trú, giấy tờ, tài liệu chứng minh việc ly hôn và việc tiếp tục được sử dụng chỗ ở hợp pháp đó. Với nội dung này, hiện nay Điều 27 Luật Cư trú 2006 quy định trường hợp người đã nhập vào sổ hộ khẩu (trước đây được chủ hộ đồng ý cho nhập vào) mà giờ có cùng một chỗ ở hợp pháp muốn tách sổ hộ khẩu thì được tách sổ hộ khẩu khi được chủ hộ đồng ý cho tách sổ hộ khẩu bằng văn bản.

Minh họa sưu tầm

“Như vậy nghĩa là trường hợp người vợ hoặc người chồng đã từng nhập vào hộ khẩu gia đình của người kia mà sau khi ly hôn muốn tách khẩu nhưng vẫn có cùng một chỗ ở hợp pháp đó thì phải được sự đồng ý của chủ hộ. Khi tách sổ hộ khẩu thì hồ sơ bao gồm sổ hộ khẩu; phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu; ý kiến đồng ý bằng văn bản của chủ hộ”, luật sư Đặng Văn Cường phân tích. Chuyên gia pháp lý này cho rằng, quy định hiện hành này đã dẫn đến nhiều khó khăn cho không ít người khi làm thủ tục tách hộ khẩu sau ly hôn. Sau ly hôn, một loạt vấn đề kéo theo trong đó có việc một bên vợ/chồng muốn “cắt khẩu” hay “tách khẩu” khỏi gia đình bên kia nhưng bị bên còn lại gây khó dễ.

“Đã có rất nhiều vụ tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến việc chuyển hộ khẩu với lý do một bên gây khó khăn, cản trở... Chủ hộ gia đình sẽ không cho mượn sổ hộ khẩu, không ký vào văn bản đồng ý cho người vợ/chồng sau ly hôn được tách sổ hộ khẩu dẫn đến người muốn tách khẩu không thể tách vì không đủ thủ tục”, luật sư Đặng Văn Cường nói. Trong khi đó nhiều giao dịch trong đời sống hàng ngày của người dân đều cần có giấy tờ cá nhân, như sổ hộ khẩu là một trong 2 loại giấy tờ nhân thân quan trọng sau chứng minh nhân dân/căn cước công dân, ví dụ: các thủ tục hành chính; các giao dịch mua bán nhà đất, tài sản; giao dịch tặng cho, thừa kế; hồ sơ xin việc hoặc đăng ký kết hôn với người khác... Nếu không được tách sổ hộ khẩu mà chủ hộ cũng không cho mượn sổ hộ khẩu để thực hiện các giao dịch khi cần thiết thì người vợ/chồng đó sẽ bị ảnh hưởng lớn đến công việc, đời sống, học tập…Việc chuyển nơi thường trú cũng phải theo quy định của Luật Cư trú, nhiều trường hợp phải chấp nhận chờ sau hai năm không cư trú thì phải đăng ký để đăng ký lại. “Luật Cư trú 2020 đã khắc phục được bất lợi về tách hộ sau ly hôn, không cần chủ hộ phải đồng ý thì người vợ hoặc chồng vẫn có thể tách hộ khẩu riêng. Đây là quy định cần thiết tạo điều kiện cho người dân sau khi ly hôn có thể được tách hộ và thực hiện các quyền của mình về cư trú theo quy định pháp luật mà không phải vướng vào những rắc rối không đáng có”, luật sư Đặng Văn Cường nhận định.

HẢI CHI