Bí quyết xây dựng gia đình hạnh phúc

Xây dựng gia đình hạnh phúc bắt nguồn từ ứng xử đẹp

Từ xưa đến nay, ông bà ta cho rằng gia giáo và nề nếp chính là tài sản quý giá nhất của một gia đình, và tấm gương của cha mẹ có ảnh hưởng đến con trẻ vô cùng lớn, giúp con cái trở thành công dân tốt.

Gia đình bà Phạm Thị Kim Loan (phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) nhiều năm liền được tuyên dương là gia đình văn hóa cấp phường, quận. Gia đình bà có 3 thế hệ chung sống hòa thuận. Trong gia đình, các thành viên luôn lắng nghe, tôn trọng ý kiến của nhau. Theo bà Loan, bí quyết để giữ gìn hạnh phúc gia đình là “luôn bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình, ai cũng có trách nhiệm vun đắp hạnh phúc gia đình bằng những công việc cụ thể. Từ việc bếp núc, dọn dẹp nhà cửa, giặt giũ, ai rảnh thì cũng có thể làm được. Bố mẹ luôn nhắc nhở các con trong việc thực hiện các quy tắc ứng xử và tôn trọng đạo hiếu trong gia đình”.

Trong cuộc sống gia đình, bà Loan luôn vận dụng những Quy tắc ứng xử của thành phố kết hợp với giá trị truyền thống gia đình để xây dựng gia đình văn hóa, văn minh hạnh phúc. Bà luôn nhắc các con cần phải ứng xử tế nhị và đúng mực với mọi người xung quanh, xây dựng không gian sống xanh, sạch, đẹp và an toàn. Chính vì vậy, gia đình bà luôn trở thành tấm gương sáng trong việc xây dựng nếp sống gia đình văn hóa ở địa phương.

Nhiều năm liền, gia đình bà Lại Thị Loan (phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, HN) luôn được địa phương đánh giá cao về ứng xử đẹp trong gia đình, đặc biệt là mối quan hệ mẹ chồng – nàng dâu. Gia đình bà 4 thế hệ chung sống hoà thuận, nhiều năm đạt gia đình văn hoá. Các con học hành thành đạt, có công việc ổn định, các cháu ngoan, học giỏi. Theo bà Tạ Thị Loan, để xây dựng gia đình hạnh phúc, bố mẹ phải làm gương cho con cái về những Quy tắc ứng xử nhất định.

Ảnh minh họa

Gia đình bà Nguyễn Thị Khoan (71 tuổi, Hà Đông, Hà Nội) nhiều năm liền được địa phương trao bằng khen Gia đình văn hoá tiêu biểu. Mẹ chồng bà là cụ Nguyễn Thị Thi, là mẹ và là vợ của hai liệt sỹ đã hi sinh trong khi tham gia kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước. Năm 1967, khi chưa làm con dâu của cụ, bà Khoan thấy cảnh cụ Thi ở một mình không ai chăm sóc đã thường xuyên sang trò chuyện, giúp đỡ cụ từ giỗ chạp, lễ Tết. Sau khi cưới, chồng đi chiến đấu biền biệt đến tận ngày chiến thắng, bà ở nhà, chăm sóc mẹ chồng chu đáo. Sự hoà thuận của mẹ chồng – nàng dâu khiến chồng bà Khoan yên tâm công tác. Ông thường cảm ơn vợ vì nhờ tình yêu thương, sự bao dung của vợ đã giúp cho gia đình luôn êm ấm, hoà thuận…

Xây dựng gia đình văn hoá từ bộ quy tắc ứng xử trong gia đình

Thành phố Hà Nội là 1 trong 12 tỉnh/thành phố đang thực hiện thí điểm Bộ Tiêu chí ứng xử trong gia đình của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch. Theo đó, thành phố Hà Nội chọn xã Phú Cường (huyện Ba Vì) và phường Khương Trung (thuộc quận Thanh Xuân) để triển khai thực hiện thí điểm bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình nhằm từng bước đưa vào cuộc sống các chuẩn mực giá trị đạo đức và văn hoá. Bộ Tiêu chí ứng xử trong gia đình ghi nhận những giá trị truyền thống tốt đẹp trong gia đình như: tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ. Mục đích của việc thực hiện bộ tiêu chí trong cuộc sống nhằm cải thiện và củng cố vững chắc mối quan hệ gia đình thời buổi kinh tế thị trường mọi người, mọi nhà đều say sưa phát triển kinh tế mà đôi lúc quên đi các mối quan hệ gia đình cần được nuôi dưỡng.

Bà Nguyễn Thị Thiện (trú tại Dịch Vọng Hậu, Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, trong gia đình bà, vợ chồng bà là người có vai trò giống như “trọng tài” trên sân cỏ để phân xử, giải quyết xung đột vừa phát sinh sao cho khách quan, công bằng, tránh “cái sảy nảy cái ung”, để duy trì được bầu không khí hòa thuận, thương yêu, cảm thông, chia sẻ. Theo bà Thiện, trong xã hội ngày nay, sự chung sống cùng nhau giữa nhiều thế hệ ông bà, con, cháu... trong một gia đình không còn được duy trì phổ biến như trước đây. Phần đông mọi người, nhất là các bạn trẻ, không muốn quyền tự do của mình bị thu hẹp khi sống trong gia đình nhiều thế hệ. Hoàn cảnh ấy, dễ phát sinh mâu thuẫn giữa các cá nhân. Những xung đột đó cần phải được giải quyết kịp thời để gia đình thực sự là mái ấm.

Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau do các mối quan hệ tình cảm, hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ, nuôi dưỡng, giáo dục. Trong mỗi gia đình, những mâu thuẫn phát sinh trong sinh hoạt và ứng xử là điều khó tránh khỏi. Vợ chồng giận nhau, cần biết “Chồng giận thì vợ bớt lời/ Cơm sôi nhỏ lửa có đời nào khê” hoặc “Chồng giận thì vợ làm lành/ Miệng cười tủm tỉm rằng anh giận gì?”. Nếu hai người tự giải quyết chưa xong, nên nhờ bố mẹ tư vấn, góp ý hòa giải. Nếu mâu thuẫn mẹ chồng - nàng dâu nảy sinh không dung hòa được, thường là người đàn ông giữ vai trò trụ cột (là chồng hoặc bố chồng) tìm hiểu sự việc thấu đáo, nghe cả hai tai, trên quan điểm khách quan, vô tư, không coi nặng nhẹ bên nào để hòa giải thấu tình, đạt lý và kịp thời. “Gia đình là tế bào của xã hội. Gia đình có hòa thuận, hạnh phúc, xã hội mới mạnh giàu. Dù sống trong gia đình nào, người phụ nữ vẫn phải là nhân vật trung tâm nuôi giữ ngọn lửa hạnh phúc trong từng mái ấm bởi “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”. Sự im lặng đúng lúc của người phụ nữ giữ cho gia đình luôn êm ấm, hoà thuận” – bà Thiện nói.

Ảnh minh họa

Thạc sỹ Trần Thị Mạnh Linh, Giám đốc Dịch vụ tâm lý Công ty tư vấn Mạnh Linh School Psychology cho rằng, trong gia đình cần có một tình yêu lớn giữa các thành viên đó là sự đồng thuận cùng nhau thảo ra các quy ước, nội quy, tiêu chí cho gia đình, giúp gia đình vận hành trong hệ thống “hành lang pháp lý gia đình” đó. Muốn vậy, trong gia đình cần có một người “trụ cột” giữ vai trò điều phối các thành viên còn lại cùng tham gia hội thảo bàn tròn theo từng tuần, từng tháng... để tìm ra tiếng nói chung. Người điều phối cần học các kĩ năng lãnh đạo nhóm, các thành viên trong gia đình tham gia tích cực, trung thực trong các buổi thảo luận gia đình. Sau các buổi thảo luận đều có ghi chép lại. Sau một thời gian sẽ có bộ luật riêng của gia đình. Các thành viên tự do phát triển trong hành lang bộ luật gia đình thì sẽ có thể hướng tới một gia đình hạnh phúc.

Trẻ em được trưởng thành trong một gia đình hạnh phúc làm tăng các hormone hạnh phúc - các dẫn truyền thần kinh, giúp cơ thể trẻ có dồi dào năng lượng, có sự hứng thú, có niềm tin, ước mơ, có thể chất tốt, ăn ngủ tốt, ít bệnh tật, sống tích cực... “Khi sống trong môi trường gia đình hạnh phúc thì trẻ được các lợi như: Về sinh học, ăn ngủ tốt, hấp thu tốt, sức khỏe tốt; Về cảm xúc: luôn dồi dào các cảm xúc tích cực, hướng tới việc khám phá cuộc sống xung quanh; Về hành vi: giúp trẻ hào hứng và nhiều năng lượng tham gia vào các mối quan hệ xã hội và các hoạt động, từ đó giúp trẻ giàu kĩ năng hơn, dám đương đầu với thử thách và chịu trách nhiệm với việc làm của bản thân, hiểu biết hơn, linh hoạt hơn; Về học tập: giúp cho trẻ ham học, trí nhớ tốt, tiếp thu nhanh, thông minh sáng dạ... lợi đủ đường” – Thạc sỹ Mạnh Linh lý giải.

ANH TÚ