Cha mẹ hãy trao kỹ năng và kiến thức cho con

Tiến sỹ, chuyên gia giáo dục Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên trường ĐH Sư phạm Hà Nội: Hãy dạy con về giới tính từ nhỏ

Tâm lý sợ con yêu sớm vẫn đang tồn tại trong nhiều bậc phụ huynh hiện nay. Đa số cha mẹ cho rằng, con yêu sớm thì sẽ xao nhãng việc học hành, có quan hệ tình dục trước hôn nhân. Tuy nhiên, thay vì cấm đoán, cha mẹ hãy để cho con được thể hiện và khám phá cảm xúc của mình… Thực tế, hành vi của con có thể bị ảnh hưởng ít nhiều từ môi trường xung quanh, chẳng hạn như bạn bè, song người gây ảnh hưởng lớn nhất cho trẻ vẫn là bố mẹ. Trường hợp con yêu đương, bố mẹ không nên quát mắng, sốt ruột… mà phải bình tĩnh, gần gũi và chia sẻ với con.

Điều quan trọng của cha mẹ không phải là cấm cản con yêu sớm mà hãy giúp con yêu một cách đúng đắn và trong sáng. Trong đó, giáo dục giới tính để con hiểu về giá trị của bản thân, từ đó có những hành vi phù hợp trong tình yêu là vô cùng quan trọng. Hiện nay, những con số về nạo phá thai ở trẻ vị thành niên khiến cho không chỉ các nhà tâm lý mà các bậc phụ huynh cũng cảm thấy vô cùng lo lắng. Điều đó cũng khiến cha mẹ ngăn cấm con yêu đương khi đang ở lứa tuổi học trò. Nhiều phụ huynh gọi điện đến cho chuyên gia tâm lý và hỏi rằng, sao báo chí làm ầm ĩ lên mà hiện tượng trẻ mang bầu vẫn không giảm bớt? Tôi cho rằng, vì các em vẫn chưa được giáo dục giới tính đến nơi đến chốn. Lý do là cha mẹ ngượng, không biết nói với con như thế nào cho hợp lý. Động chạm tới những bộ phận kín đáo của cơ thể, chắc chắn dù là ai trong chúng ta thì đều ngại cả. Nhưng nếu không đề cập thẳng thắn thì sợ con lại hiểu nhầm. Để giải quyết vấn đề này, cha mẹ hãy đề cập tới các bộ phận kín đáo của cơ thể bằng ngôn từ khoa học và hình ảnh minh họa. Nếu cần thiết, cha mẹ có thể nhờ vào các thông tin và hình ảnh trên sách báo để dạy con.

Ảnh minh họa

Thứ hai, cha mẹ sợ con “nói một hiểu mười” và sẽ tò mò “làm thử”. Thật sự trẻ còn rất nhỏ và không có kinh nghiệm sống như người lớn người lớn. Vì thế, khi con nghe thấy điều gì, con sẽ chỉ biết về điều đó chứ không hiểu sâu sắc như chúng ta. Vì thế, cha mẹ hãy nói với con một cách thẳng thắn. Tùy thuộc vào từng lứa tuổi để nói sao cho hợp lý là được. Nên nói dựa theo các nguyên lý khoa học thì mọi việc vừa dễ dàng mà vừa thoải mái không làm trẻ cảm thấy điều gì đó đáng sợ.

Cha mẹ nên bắt đầu giáo dục giới tính cho con càng sớm càng tốt. Những bộ quần áo, những đồ chơi phù hợp với giới tính của con chính là bài học đầu tiên để giúp con hiểu rõ bản thân mình và người khác. Đồng thời con sẽ có cách ứng xử phù hợp với giới tính của mình. Khi con có bạn khác giới, việc đầu tiên, ngay lập tức cha mẹ cần nói chuyện với con thật đàng hoàng. Cần cho con biết những nguy cơ có thể xảy ra khi quan hệ tình dục. Cha mẹ cần cho con biết về tình dục an toàn.

Ngoài ra cha mẹ cũng cần cho con biết giá trị của con người, giá trị của sức khỏe. Con cần biết sinh ra một em bé, trách nhiệm của người làm cha làm mẹ rất lớn. Một em bé ra đời sẽ cần có nhiều điều kiện để tồn tại và phát triển. Vì thế, trẻ cần suy nghĩ thật kĩ trước khi có quan hệ tình dục với bạn khác giới.

Con đang tuổi teen, việc tìm hiểu giới tính đã trở thành nhu cầu của con. Con sẽ còn trải qua cả những thời điểm cảm giác khó điều khiển được cơ thể của mình. Đó là chưa kể, nếu con ở hoàn cảnh quá gần gũi, các con nhiều khả nặng bị kích thích. Lúc đó, thật khó khăn để con không khám phá cơ thể của bạn khác.

Cha mẹ hãy cho con chơi thể thao, giúp con hiểu các nguy cơ mà con sẽ gặp phải nếu không cẩn thận. Chưa tính đến những bệnh tật quá đáng sợ như HIV, AIDS… những căn bệnh lậu, bệnh giang mai cũng đã đủ làm cho con vô cùng khổ sở; Cho con tham gia nhiều hoạt động vui chơi giải trí lành mạnh. Cảnh báo con về những hành vi được coi là thiếu nghiêm túc. Trẻ ngày nay luôn dễ dãi trong hành động với bạn khác giới. Vấn đề ngày xưa được cha mẹ chúng quan tâm thì ngày nay lại quá coi nhẹ. Đám trẻ có thể nhảy lên cổ bạn khác giới, vòng tay ôm ấp, hay sờ mó mà vẫn không coi đó là biểu hiện của yêu đương hay dục tính. Vấn đề này cực kì đáng báo động và cha mẹ nên có ý kiến với con trẻ sớm trước khi phải bế cháu khi bố mẹ chúng vẫn đang trong độ tuổi cắp sách đến trường. Đặc biệt, cha mẹ cần cho con biết hậu quả có thể xảy ra như mang thai sớm, bệnh tật, đi tù (với bạn trai). Các video phá thai có thể hữu ích khiến con sợ. Hãy nói với con là con có thể quan hệ khi đủ 18 trở lên…

Khi phát hiện con có tình cảm khác giới, thay vì lo lắng, cuống quýt, mắng mỏ... bố mẹ hãy điềm tĩnh theo dõi, tìm cách "buôn dưa lê" để con tự thổ lộ tình trạng yêu đương cho mình. Sau đó, hãy làm thân với cả bạn của con để mọi việc dễ dàng đi vào quỹ đạo an toàn, hỗ trợ con giải quyết các vấn đề liên quan…

Anh Nguyễn Hoàng Quyền, chuyên viên tâm lý học đường, giảng viên kỹ năng sống Tổ chức OpenM: Cha mẹ hãy tìm hiểu kiến thức để thấu hiểu và chia sẻ với con

Tôi vừa kết thúc 1 khóa về “Giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản” cho toàn bộ khối 10 của 1 trường THPT trên địa bàn HN. Khóa học do chính phụ huynh chủ động tổ chức với sự đồng ý của nhà trường. Điều đó cho thấy giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản cho con đang là nhu cầu bức thiết của nhiều bậc cha mẹ hiện nay.

Qua quá trình giảng dạy, phụ huynh cháu T.T.H có tâm sự là trước H có thích 1 bạn nhưng chỉ là đơn phương, chị đã mắng chửi và cấm đoán rất nhiều. Vậy mà gần đây, chị lén kiểm tra điện thoại của con thì phát hiện con nhận lời yêu 1 người quen qua mạng khiến chị vô cùng hoang mang, lo lắng.

Ảnh minh họa

Tôi nhận thấy, 90% các bạn học sinh khối 10 nêu trên nói rằng bố mẹ không hiểu mình và mình hầu như không tâm sự hay chia sẻ gì với gia đình. Chiều ngược lại, bố mẹ cũng không thể trò chuyện được với con và thấy cần thiết phải mời chuyên gia để chia sẻ những vấn đề “tế nhị” về tình yêu, tình dục tuổi dậy thì thay vì tự mình trao đổi. Đây là 1 thực trạng đáng báo động khi thành trì quan trọng nhất bảo vệ đứa trẻ là gia đình đang không kết nối được với đứa trẻ.

Tôi thực sự mong muốn, cha mẹ hãy tìm hiểu kiến thức về tâm lý của con để có thể thấu hiểu và chia sẻ với con những kiến thức về giới tính và sức khỏe sinh sản, điều đó vô cùng quan trọng với con. Rung động đầu đời hay thậm chí là tình yêu tuổi học trò là điều tự nhiên và với tâm lý “nổi loạn” trong giai đoạn này sự cấm đoán và hà khắc của bố mẹ đôi khi lại phản tác dụng. Những nội dung chính mà bố mẹ cần chia sẻ với con trong giai đoạn này bao gồm: Những thay đổi cơ thể tuổi dậy thì và vệ sinh cơ thể đúng cách, những khó khăn tâm lý của con (lo lắng về ngoại hình, cơ thể, áp lực học tập, tự ti, bắt nạt…), rung động đầu đời và tình yêu tuổi học trò “tích cực” giúp cả 2 cùng hoàn thiện bản thân, hậu quả của việc quan hệ tình dục sớm và các bệnh lây truyền qua đường tình dục, các cách phòng tránh thai và xâm hại tình dục.

QUỲNH NHƯ (ghi)