Chùa Trấn Quốc xếp thứ 3 trong 10 ngôi chùa đẹp nhất thế giới
(PNTĐ) - Chùa Trấn Quốc nằm trên một hòn đảo phía Đông hồ Tây (quận Tây Hồ), có lịch sử gần 1500 năm. Chùa có niên đại lâu đời nhất ở Thăng Long - Hà Nội, một di tích quan trọng trong quần thể danh thắng Tây Hồ và đất Kinh kỳ.
Lịch sử: Trấn Quốc được xây dựng đầu tiên vào thế kỷ thứ VI, thời Lý Nam Đế (544 – 548), tại thôn Yên Hoa, sau đổi là Yên Phụ, trên một bãi cạnh sông Hồng, tên gọi ban đầu là Chùa Khai Quốc (nghĩa là mở nước). Nguyên do: Đạo Phật từ Ấn Độ được truyền sang Việt Nam vào đầu Công nguyên qua các tăng ni và thương gia, từ đó, nhiều ngôi chùa được mọc lên. Đến đời Lê Thái Tông, thế kỷ 15, chùa được gọi là chùa An Quốc. Đầu thế kỷ 17, do bãi sông bị lở, chùa được dời vào đảo Cá Vàng (Kim Ngư) trong Hồ Tây, chính là địa điểm ngày nay.
Đời Lê Hy Tông (1675 - 1705), chùa được đổi tên là Chùa Trấn Quốc (nghĩa là giữ nước). Chùa được trùng tu nhiều lần các năm 1624, 1628 và 1639. Đến năm 1815, đời vua Gia Long, chùa tiếp tục được tu sửa, đúc chuông, đắp tượng to đẹp tráng lệ. Trên một bia khắc tại chùa do Tiến sĩ Phạm Quý Thích soạn có ghi: "Trước hết làm nhà thờ Phật, nhà thắp hương, tiền đường, cả thảy ba tòa. Sau đó làm hai hành lang, gác chuông, hậu đường, cả thảy bốn nếp nhà. Tất cả đều cao lớn hơn trước, đồng thời đúc tượng Phật và đúc chuông lớn". Năm 1821, vua Minh Mạng từ Huế ra Bắc có đến thăm chùa, bàn bạc để tu sửa. Năm 1842, vua Thiệu Trị cũng đến thăm, ban tiền vàng để sửa chữa.
Kiến trúc của ngôi chùa là sự kết hợp hài hòa giữa tính uy nghiêm, cổ kính với cảnh quan thanh nhã nơi hồ nước mênh mang. Chùa có kiến trúc độc đáo gồm nhiều lớp nhà với ba ngôi chính là Tiền đường, nhà thiêu hương và Thượng điện, nối thành hình chữ “Công”. Phía trước là nhà bái đường rồi đến hậu cung, phía sau mới là hai dãy hành lang thập điện và gác chuông.
Trong chùa có nhiều tượng đẹp, đáng chú ý nhất là pho tượng Thích Ca nhập niết bàn, chân nọ gác lên chân kia, đầu gối lên tay phải. Đó là lúc đức Thích Ca hóa khi 80 tuổi. Chùa còn có một vườn tháp. Bên trong chùa còn lưu giữ rất nhiều pho tượng Phật lẫn tượng Bồ tát có giá trị nghệ thuật lớn.Ngoài ra, các hiện vật khác có ý nghĩa lịch sử, văn hóa và tôn giáo từ thời trước vẫn còn được gìn giữ.
Theo bảng xếp hạng của wanderlust.co.uk, chùa Trấn Quốc đứng vị trí thứ 3 trong số 10 ngôi chùa đẹp nhất thế giới với lời giới thiệu: Chùa có cảnh đẹp "không thể tin được". Về chùa Trấn Quốc, trang web này viết: "Nằm trên bán đảo nhỏ, phía Đông của hồ Tây, Trấn Quốc là ngôi chùa cổ nhất Hà Nội. Điểm nhấn tạo nên nét riêng cho chùa Trấn Quốc chính là vườn tháp với nhiều tháp cổ từ thế kỷ 18.
Nổi bật là tòa Bảo Tháp lục độ đài sen được xây dựng năm 1998. Bảo tháp lớn gồm 11 tầng, cao 15m. Mỗi tầng tháp có 6 ô cửa hình vòm, trong mỗi ô đặt một pho tượng Phật A Di Đà bằng đá quý. Đỉnh tháp có đài sen chín tầng (được gọi là Cửu phẩm liên hoa) cũng bằng đá quý”. Theo trang web này, một ngôi chùa chỉ đẹp nếu có sự hài hòa với môi trường xung quanh, dù là nơi đô thị, thôn quê hay núi non. Các chùa to nhưng trái với cảnh quan xung quanh, thiếu bề dày lịch sử cũng không lọt vào danh sách bình chọn này.
Năm 1962, chùa được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử Quốc gia.
Chùa Trấn Quốc được trùng tu gần đây nhất vào năm 2010 để chào mừng đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội và Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo thế giới lần thứ VI tổ chức tại Việt Nam vào tháng 11/2010.
Như một hòn ngọc giữa đảo xanh nằm soi mình bên sóng nước hồ Tây, chùa Trấn Quốc ngày nay là một trong những chốn cửa Phật linh thiêng không chỉ bởi địa thế và kiến túc tuyệt đẹp mà còn bởi lịch sử gắn liền với dân tộc, với Phật giáo Thăng Long - Hà Nội. Chùa là niềm tự hào của nhân dân Thủ đô chúng ta.
