Cúc họa mi và phố

Người đất kinh kì vốn yêu hoa. Từ mùa sen Tây Hồ, mùa loa kèn, mùa đào Nhật Tân… Hoa đã làm nên hương sắc bốn mùa, hoa thổi hồn cho những họa phẩm và góp phần tạo nên sự thanh tao, kín đáo trong tâm hồn con người Hà Nội.

Ảnh minh họa

Tôi nhớ mùa thu ấy rét muộn hơn và thưa vắng những cơn mưa. Sớm mùa thu Hà Nội có hơi may se lạnh như sự huyền diệu của một câu chuyện cổ tích giăng đầy trên phố. Những chiếc khăn mỏng vắt ngang bờ vai cô gái. Từng con ngõ như vắng hơn, dài hun hút. Trên con phố Đê La Thành, từ bao giờ đã thấy một người phụ nữ đẩy chiếc xe đạp chở đầy cúc họa mi. Những bông hoa cánh trắng, điểm nhụy vàng thanh khiết như tâm hồn người thiếu nữ đến với con phố để làm nên mùa thu. Thu mắc nợ loài hoa này một phép màu của mùa màng.

Bó cúc họa mi gói trong tờ giấy báo được người mua khẽ bồng trước ngực. Có lẽ vì loài hoa này không sặc sỡ, không quá diêm dúa nên được người Hà Thành chọn, được yêu và được tôn sùng như sứ giả của mùa thu ở phố. Người ta tặng cúc họa mi cho vợ, cho người thương, hay đơn giản là cho một người bạn cũ đều mang một thông điệp riêng. Nhưng với tôi, hình ảnh bó cúc họa mi đầu mùa được cắm trong chiếc bình gốm men rạn lại gợi một kỷ niệm thật đặc biệt trong cái lần về qua phố để thấy lại bóng dáng cổ nhân xưa. Đâu đây, bên chén trà chiều, những bông cúc họa mi đang nhắc lại những kỷ niệm, những câu nói, những nụ cười của ai đó tưởng như thật gần mà đã xa xôi mãi.

Cúc họa mi đi vào từng ngõ nhỏ, từng ô cửa làm nên một sắc thu giản dị. Loài hoa không gắn với một danh hiệu gì lớn lao, luôn tượng trưng cho những gì bâng khuâng, phảng phất. Nhắc đến Hà Nội là nhắc đến phố xá, vỉa hè cả ngàn năm đã làm nên bản sắc kinh thành. Phố trở thành nơi lưu giữ những dấu ấn thời gian một phần nhờ ở cúc họa mi. Mùa hoa được nhớ đến bởi trong như tiếng họa mi rừng hót khi cơn mưa vừa tạnh… tất cả cứ vất vít, đan cài khó có thể tách bạch trong sắc thu.

Ảnh minh họa

Người con gái ấy yêu cúc họa mi bởi sự nhẹ nhàng và tha thiết. Hà Nội có biết bao nàng thiếu nữ yêu cúc họa mi như thế mà sao tôi chỉ nhớ mùa hoa ấy, chỉ thương người con gái ấy? Hình như mùa thu đẹp dịu dàng nhưng cũng có nỗi niềm riêng khó nói như em ngày xưa. Hôm nay, những bông cúc họa mi của Hà Nội đang nở giữa khoảng cách tưởng như thật gần mà mênh mông giữa chúng mình. Sẽ chỉ còn là kỷ niệm đẹp nhé những con phố Hoàng Cầu, Giảng Võ, Đê La Thành… còn dang dở, còn nuối tiếc và nên thơ.

Hà Nội của tôi là những khắc khoải của cúc họa mi, mỗi mùa thu lại nhắc đến kỷ niệm xưa, thêm yêu phố nhỏ, ngõ nhỏ và mùa thu dịu dàng đã lắng sâu trong tâm hồn mình.

LƯƠNG VIỆT