Để con nhuộm tóc cho nào

Nguyễn Thị Bình
Chia sẻ

(PNTĐ) - Đọc “Để con nhuộm tóc cho nào” của nhà thơ Trần Kế Hoàn lòng chợt rưng rưng xúc động. Ngay từ tiêu đề bài thơ đã thu hút sự chú ý của tôi: “Để con nhuộm tóc cho nào” là một lời nói tự nhiên, nghe gần gũi, mang sắc thái cầu khiến, nửa như “nựng”, nửa như cầu xin.

Ốm rồi…

chẳng thiết nữa đâu,

mặc chân tóc trắng trên đầu trồi ra.

mẹ không nhuộm nữa… thế là…

khói sương ở phía thật thà hiện lên.

Ngày từng ngày

một dài thêm

nỗi niềm chải xuống…

mắc trên nghẹn ngào…

Để con nhuộm tóc cho nào

dẫu là giả dối bọc vào mẹ ơi…

muốn che giông gió của đời

cái cò cái vạc trong lời ru xưa

muốn che đi khoảng nắng mưa

cho xanh mái cũ cho vừa thanh xuân…

Đừng ngập ngừng, đừng phân vân…

hãy cho con nhuộm một lần khói sương…

Tóc xanh xòa mát trước gương

Mẹ cười…

cả bốn bên tường

run run…

                             Trần Kế Hoàn

Để con nhuộm tóc cho nào - ảnh 1
Ảnh minh họa

LỜI BÌNH

 Hành động nhuộm tóc cho mẹ tưởng là bình thường, nhưng trong tình cảnh mẹ đang ốm “chả thiết gì”, người con trai nài nỉ để được nhuộm tóc cho mẹ, thì lại không bình thường, nó gói trọn sự quan tâm và tình yêu thương sâu sắc của con đối với mẹ.

Câu thơ mở đầu:“Ốm rồi…/ chẳng thiết nữa đâu/ mặc chân tóc trắng trên đầu trồi ra”, tác giả đưa người đọc vào hoàn cảnh thực tại của mẹ. Mẹ đang ốm nên không thiết chăm chút đến mái tóc, nghĩa là, cứ mặc cho chân tóc trắng trồi ra, không cần nhuộm. Đó là một hiện thực, nhưng câu: “khói sương ở phía thật thà hiện lên”, đã không còn là hiện thực nữa, mà chuyển sang hư ảo nhờ phép ẩn dụ. “Khói sương” chỉ những vất vả cơ cực của mẹ, mà tác giả gọi là “phía thật thà”. Câu thơ “Ngày từng ngày/ một dài thêm” vẫn là câu thơ tả thực nhưng: “nỗi niềm chải xuống…/ mắc trên nghẹn ngào…” lại là một thế giới ảo, cặp từ trái nghĩa trên/ xuống cho thấy một sự thật: mẹ ngày một già đi, mái tóc ngày một bạc thêm. Người con gội đầu cho mẹ, ngẫm từ cuộc đời vất vả của mẹ mà nghẹn đắng lòng... Thế nên, con khẩn khoản“Để con nhuộm tóc cho nào/ dẫu là giả dối bọc vào mẹ ơi… ”. Biết nhuộm tóc để che đi khói sương là “giả dối”, nhưng tại sao người thơ lại muốn bọc vào? Lý lẽ mà nhân vật trữ tình đưa ra thật chính đáng: “muốn che giông gió của đời/ cái cò cái vạc trong lời ru xưa/ muốn che đi khoảng nắng mưa/ cho xanh mái cũ cho vừa thanh xuân…”. Điệp ngữ “muốn che” giải thích rõ hành động mà người thơ cho là “giả dối” trên. Những từ “giông gió, nắng mưa” và hình ảnh “cái cò cái vạc” là ẩn dụ của những gian truân trong cuộc đời mẹ. Cho nên, nhuộm tóc cho mẹ là một hành động đầy ý nghĩa của con, muốn đưa mẹ trở về thời xuân trẻ. Hay còn đúng hơn, đó là sự động viên khích lệ tinh thần, để mẹ quên đi ốm đau, bệnh tật tuổi già. Từ “khói sương” trong câu thơ“ hãy cho con nhuộm một lần khói sương”, một lần nữa được lặp lại như nỗi cơ cực triền miên trong cuộc đời mẹ. Với lòng yêu kính, biết ơn cùng nỗi khát khao muốn trả lại tuổi thanh xuân cho mẹ, người con đã thuyết phục được mẹ nhuộm tóc, đem lại niềm vui, nụ cười cho mẹ: “Tóc xanh xòa mát trước gương/ Mẹ cười…/ cả bốn bên tường/ run run…”. Câu thơ cuối có sức ám ảnh không hề nhẹ, tạo dư ba trong lòng người đọc. Từ láy “run run” là từ dùng để biểu đạt tình cảm, cảm xúc, nhưng ở đây, nó đã được hình tượng hóa. Bởi, hiểu theo nghĩa đen, khi nhuộm tóc cho mẹ, chứng kiến gió sương đời mẹ, người thơ thầm khóc nấc lên, vì thế mà: “cả bốn bên tường/ run run”. Nghệ thuật nhân hóa, càng làm sáng lên hành động nhuộm tóc cho mẹ. Hành động ấy đã làm xúc động không chỉ lòng người mà còn lay động cả những vật vô tri, vô giác: “cả bốn bên tường/ run run”.

Bài thơ “Để con nhuộm tóc cho nào” của nhà thơ Trần Kế Hoàn thể hiện lòng hiếu thảo của người con, làm xúc động bao trái tim độc giả. Độc đáo của bài thơ ở chỗ ta từng thấy vợ chồng nhuộm tóc cho nhau, còn con - nhất là người con trai đã từng dầy gió dạn sương, nhuộm tóc cho mẹ, có lẽ là rất hiếm, chứa đựng biết bao ân tình trong đó. Chỉ có thể là người con rất yêu kính mẹ mới làm được như vậy!

Ý kiến bạn đọc

Tin cùng chuyên mục

Đôi giày không vừa chân

Đôi giày không vừa chân

(PNTĐ) - Thực ra có một số tật anh đã sửa đổi, nhưng về cơ bản thì nhiều thói xấu vẫn khó lòng mà thay. Đơn cử như cái tính vô tâm của anh càng ngày càng nặng từ khi cưới chị. Mà vì cái tính ấy, mấy phen chị đã dọa bỏ anh.
Tương lai của ông bà

Tương lai của ông bà

(PNTĐ) - Chiều nào cũng vậy, mảnh sân chung của khu tập thể nơi tôi ở có rất đông các ông bà đưa cháu ra chơi. Trong lúc các cháu nô đùa thì các ông bà cũng có điều kiện thảnh thơi trò chuyện với nhau.
Cân nhắc giữa rút bảo hiểm xã hội một lần hoặc hưởng lương hưu?

Cân nhắc giữa rút bảo hiểm xã hội một lần hoặc hưởng lương hưu?

(PNTĐ) - Tôi tham gia đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) từ năm tôi 40 tuổi, năm nay tôi 50 tuổi. Tôi đang băn khoăn khi đến tuổi nghỉ hưu cũng vẫn chưa đủ thời gian đóng BHXH, như vậy đồng nghĩa với việc tôi sẽ không có lương hưu. Tôi muốn biết nếu có chính sách mới sửa đổi so với quy định cũ thì trường hợp của tôi có nên tính đến việc rút để hưởng BHXH một lần hay không?                 Hà Thị Loan (Sóc Sơn)
Ngôi chùa

Ngôi chùa

(PNTĐ) - Nhà thơ Huy Trụ đã có mấy chục năm làm báo, có điều kiện đi đến hầu khắp các vùng miền trong cả nước. Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, nhà thơ, nhà báo Huy Trụ đã gửi tới bạn đọc bài thơ NGÔI CHÙA.