Độ tuổi nào phải thực hiện nghĩa vụ quân sự?
Câu hỏi
Tôi có một cháu trai năm nay đang học lớp 11, xin cho tôi biết độ tuổi nào thì phải đi đăng ký nghĩa vụ quân sự? Việc đăng ký và khám sức khỏe, thực hiện nghĩa vụ quân sự như thế nào? Tiêu chuẩn sức khỏe để có thể nhập ngũ thực hiện nghĩa vụ quân sự ra sao?
Hoàng Thị Hà (Đan Phượng, Hà Nội)
Ảnh minh họa
Trả lời
Tham gia nghĩa vụ quân sự vừa là trách nhiệm, vừa là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi thanh niên Việt Nam. Thực hiện nghĩa vụ quân sự là tham gia đóng góp một phần của mình vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quốc hội đã ban hành Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13 năm 2015. Luật này qui định về nghĩa vụ quân sự, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân và chế độ, chính sách trong việc thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Đăng ký nghĩa vụ quân sự là việc lập hồ sơ về nghĩa vụ quân sự của công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự. Mọi công dân nam đủ 17 tuổi trở lên phải đi đăng ký nghĩa vụ quân sự, trừ những người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành hình phạt tù, cải tạo không giam giữ, quản chế hoặc đã chấp hành xong phạt tù nhưng chưa được xóa án tích, đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn, hoặc đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc, bị tước quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân; Những người bị mắc bệnh mãn tính, bệnh hiểm nghèo và tâm thần thì không phải đăng ký nghĩa vụ quân sự.
Tháng một hằng năm, Chủ tịch UBND cấp xã báo cáo Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện danh sách công dân nam đủ 17 tuổi trong năm và công dân nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự chưa đăng ký nghĩa vụ quân sự; Tháng tư hằng năm, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện ra lệnh gọi công dân theo danh sách đã được cấp xã cung cấp. Công dân đã đăng ký nghĩa vụ quân sự, nếu đi khỏi nơi cư trú hoặc nơi làm việc, học tập từ 3 tháng trở lên phải đến nơi đăng ký nghĩa vụ quân sự để đăng ký nghĩa vụ quân sự tạm vắng, khi trở về nơi cư trú hoặc nơi làm việc, học tập trong thời hạn 10 ngày làm việc phải đăng ký lại.
Theo thông tư số 16/2016/TTLT-BYT-BQP ngày 30/6/2016 của Bộ Y tế - Bộ Quốc phòng thì nội dung kiểm tra sức khỏe, sơ tuyển do Trạm y tế xã tiến hành dưới sự chỉ đạo chuyên môn của tuyến y tế cấp huyện, nội dung gồm:
- Phát hiện những trường hợp không đủ sức khỏe về thể lực, dị tật, dị dạng và những bệnh lý thuộc diện miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự;
- Khai thác tiền sử bệnh tật bản thân và gia đình.
Để tiến hành việc khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, phải thành lập Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, gồm: Bác sĩ, nhân viên y tế thuộc Trung tâm Y tế huyện, cán bộ chuyên môn Phòng Y tế, quân y Ban Chỉ huy quân sự huyện và các đơn vị có liên quan. Thời gian khám sức khỏe từ ngày 1 tháng 11 đến hết ngày 31 tháng 12 hằng năm. Việc khám sức khỏe được tổ chức thành các phòng khám được bố trí theo nguyên tắc một chiều, khép kín, thuận lợi cho người khám và bảo đảm đủ điều kiện tối thiểu để khám đối với từng chuyên khoa: Thể lực, thị lực, thính lực, tai, mũi, họng; Răng – hàm – mặt; khám nội và tâm thần kinh, khám ngoại, da liễu.
Trường hợp có khám tuyển công dân nữ thực hiện khám sản phụ khoa theo hướng dẫn tại Phụ lục kèm theo Thông tư số 16/2016/TTLT-BYT-BQP.
Việc khám phúc tra sức khỏe có thành phần Hội đồng khám phúc tra có cán bộ, nhân viên quân y của trung đoàn và tương đương trở lên.
Sau khi tổ chức khám, có phân loại sức khỏe được thể hiện qua các cột Điểm, được đánh giá từ Điểm 1 đến Điểm 6 – từ thể trạng sức khỏe tốt (Điểm 1 – Loại 1) đến tình trạng sức khỏe rất kém (Điểm 6 – Loại 6 là có ít nhất một chỉ tiêu bị điểm 6).
Trước khi Hội đồng Nghĩa vụ quân sự huyện phát lệnh gọi công dân nhập ngũ, Phòng Y tế huyện phải hoàn thành việc lập danh sách những công dân đủ sức khỏe theo qui định, hoàn chỉnh phiếu sức khỏe nghĩa vụ quân sự và bàn giao cho Ban Chỉ huy quân sự huyện. Những công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3 theo qui định tại Thông tư liên tịch số 16/2016/TTLT-BYT-BQP ngày 30/6/2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng qui định việc khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự. Không gọi nhập ngũ vào Quân đội những công dân có sức khỏe loại 3 tật khúc xạ về mắt (cận thị 1,5 diop trở lên, viễn thị các mức độ), nghiện ma túy, nhiễm HIV, AIDS). Tuyển chọn và gọi nhập ngũ những công dân có trình độ văn hóa lớp 8 trở lên, lấy từ cao xuống thấp. Những địa phương có khó khăn không đảm bảo đủ chỉ tiêu giao quân thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định được tuyển chọn số công dân có trình độ văn hóa lớp 7.
Kinh phí khám sức khỏe do ngân sách địa phương chi trả.
Thời hạn phục vụ tại ngũ của hạ sĩ quan, binh sĩ theo Điều 21 Luật Nghĩa vụ quân sự là 24 tháng. Trong trường hợp để đảm bảo nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu hoặc đang thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn thì có thể kéo dài hơn nhưng không quá 6 tháng và do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định. Thời hạn phục vụ của hạ sĩ quan, binh sĩ trong tình trạng chiến tranh hoặc tình trạng khẩn cấp về quốc phòng được thực hiện theo lệnh tổng động viên hoặc động viên cục bộ.
Trên đây là những giải đáp thắc mắc của bạn về việc khám tuyển và thực hiện nghĩa vụ quân sự theo các qui định tại thời điểm Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13 ngày 19/06/2015 đang có hiệu lực thi hành.
Luật sư Trần Thu Thủy









