Hòa giải viên “hiến kế” giữ lửa hạnh phúc gia đình

Giữ lửa hôn nhân: Khéo léo như uốn một cành cây

Phụ nữ khi bước vào hôn nhân đều gặp phải những vấn đề khác nhau như con cái, tiền bạc, “ngoại tình”, mẹ chồng và gia đình chồng, chuyện tài sản chung, riêng, thậm chí cả chuyện “phòng the”. Từ những lý do rất vụn vặt nhưng phụ nữ nếu ứng xử không khéo thì ngày “đường ai nấy đi” sẽ sớm xảy ra. Hiện nay, tình trạng hôn nhân tan vỡ không còn là chuyện hiếm thấy. Có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, tỷ lệ ly hôn trong các gia đình hiện đại, đặc biệt là gia đình trẻ ngày càng tăng. Một nghiên cứu của TS Nguyễn Minh Hòa, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh cho thấy, tỷ lệ ly hôn/kết hôn ở Việt Nam là 31,4%, nghĩa là cứ ba cặp kết hôn thì có 1 cặp ly hôn. Trong khi đó, 60% số vụ ly hôn là gia đình trẻ, tuổi vợ chồng chỉ từ 21-30 tuổi; 70% số vụ ly hôn khi kết hôn từ 1-7 năm và hầu hết đã có con. Theo kết quả của Cuộc điều tra “Các yếu tố tác động đến ly hôn ở Viêt Nam: Nghiên cứu trường hợp ở Hà Nội, Khánh Hòa, và Tiền Giang” năm 2018 cũng chỉ ra, những người có học vấn càng cao thì có khả năng ly hôn cao hơn, những người làm trong ngành nghề công nhân, người lao động giản hơn, phi nông nghiệp có xu hướng ly hôn nhiều hơn so với nông dân. Những gia đình có xung đột thường xuyên, có bạo lực, ngoại tình, cờ bạc, rượu bia thì nguy cơ ly hôn cao hơn các gia đình khác.

Ảnh minh họa

Bà Nguyễn Thị Mùi, hòa giải viên cơ sở, Hội LHPN phường Minh Khai, quận Bắc Từ Liêm cũng cho biết, ngày nay, trước tác động mạnh mẽ của cơ chế thị trường, mở cửa và hội nhập quốc tế, phụ nữ cũng tham gia vào việc lao động sản xuất, kiếm tiền như nam giới. Tác động của quan niệm về tình yêu, hôn nhân, ly hôn, ly thân tự do hơn. Mô hình gia đình hạt nhân hóa, gia đình ít con ngày càng mở rộng… Mạng xã hội với nhiều tính năng của nó khiến cho khoảng cách của các thành viên trong gia đình ngày càng xa hơn. Nhiều người sử dụng mạng xã hội để công kích, nói xấu bạn đời, hay thậm chí ngoại tình, theo dõi, dò xét lẫn nhau… tạo nên sự nghi hoặc, niềm tin tưởng dành cho nửa kia vơi đi nhiều.

Còn bà Đặng Thị Thành, hòa giải viên tại phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội nói, nhiều vụ mâu thuẫn gia đình bắt nguồn từ những lý do rất nhỏ nhặt, như: Mâu thuẫn giữa mẹ chồng – nàng dâu dẫn đến vợ chồng xung đột, vợ chồng trẻ bất đồng quan điểm sống, nuôi dạy con, chồng chưa chuẩn mực hoặc chưa làm tròn vai, vợ ứng xử chưa khéo… “Mâu thuẫn nếu kéo dài thì sẽ rối như tơ vò, nếu không biết cách gỡ nút thắt thì vợ chồng sẽ không thể tìm được tiếng nói chung, dẫn đến đổ vỡ hôn nhân là tất yếu. Vì vậy, chúng tôi luôn bám sát địa bàn, nếu gia đình nào có dấu hiệu xung đột, chúng tôi đã tế nhị đến gặp gỡ, tìm hiểu, hòa giải, tránh trường hợp gương đã vỡ mới bắt đầu hàn gắn” – bà Thành nói.

Bà Nguyễn Thị Cung, Chi hội trưởng PN thôn Cây Đề, xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, Hà Nội, hòa giải viên cơ sở lại cho rằng, hiện nay, một nguyên nhân khiến cho mâu thuẫn vợ chồng ngày càng nhiều do ngoại tình, ghen tuông. Do tính chất công việc, nhiều gia đình cả vợ lẫn chồng đều đi làm, mối quan hệ xã hội nhiều hơn, nhiều người bị vướng vào cám dỗ dẫn đến để người thứ ba chen vào cuộc sống hôn nhân của mình. Hoặc có người vợ hay ghen, ghen tuông mù quáng, chưa rõ thực hư đã về đay nghiến, chỉ trích chồng dẫn đến mâu thuẫn. Một vụ việc mà bà cũng đã từng hòa giải là chị P vì ghen chồng ngoại tình nên đã có những lời lẽ không hay với chồng, dẫn đến hai vợ chồng cãi nhau gây ra bạo lực gia đình. Chị vợ đến tâm sự với bà về vấn đề của mình. Bà Cung hỏi ra thì anh chồng tâm sự: Vợ ghen tuông vô lý nên gây ra ức chế cho chồng. Bà phân tích thiệt hơn, sau đó giải thích về luật cho anh hiểu việc cần minh bạch mối quan hệ để tránh vợ hiểu lầm…

Học kỹ năng giữ lửa hạnh phúc trước khi kết hôn

Bà Cung kể trong quá trình làm công tác hòa giải viên, từng có cặp vợ chồng cùng làm đơn ly hôn đến gặp bà để… giải quyết nhanh việc ly hôn; có người tìm đến bà để mong hàn gắn hôn nhân… Tại các buổi hòa giải, bà Cung phân tích về kỹ năng làm vợ trong gia đình, còn người chồng không được phép bạo lực với vợ vì đó không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn không khiến mình "oai" hơn vợ, thậm chí đẩy mâu thuẫn cao trào hơn. “Giải quyết xung đột phải sớm phát hiện từ đầu, không để đến lúc xảy ra bạo lực mới can thiệp thì việc hàn gắn sẽ gặp khó khăn hơn nhiều. Do đó, chúng tôi luôn nắm bắt địa bàn thường xuyên từ những cộng tác viên, cán bộ, hội viên phụ nữ ở cơ sở” – bà Cung nói.

Ảnh minh họa

Theo bà Mùi, vợ chồng trước khi kết hôn cần phải học kỹ năng xây dựng hạnh phúc gia đình, đặc biệt đối với phụ nữ. Mặc dù hiện nay, công tác bình đẳng giới đã giải phóng phụ nữ, khẳng định vị thế và vai trò của phụ nữ trong xã hội, nam giới cũng đã cùng vợ gánh vác, chia sẻ việc nhà, nhưng “tay hòm chìa khóa” vẫn thuộc về người vợ là chính. Phụ nữ khéo léo chăm sóc con, vun vén xây dựng gia đình, khéo léo ứng xử với các thành viên trong gia đình và tế nhị khi giải quyết những mâu thuẫn giữa vợ và chồng thì cuộc hôn nhân đó sẽ bền vững hơn. Bà Mùi khuyên, các cặp vợ chồng, nhất là vợ chồng trẻ có thể tham khảo trên mạng xã hội, tham gia các hoạt động tuyên truyền của Hội Phụ nữ, hỏi ý kiến của người lớn tuổi, cán bộ dân số, hòa giải… trong việc giải quyết xung đột, vun đắp hạnh phúc.

Còn bà Thành đưa ra lời khuyên cho các cặp vợ chồng khi xung đột xảy ra, cần phải bình tĩnh, sau đó ngẫm xem mình sai chỗ nào, rồi ngồi lại để nói chuyện, hóa giải mâu thuẫn. Để giữ hạnh phúc gia đình đôi khi người vợ, người chồng cần nhẫn nhịn và biết cách chia sẻ với nhau. “Khi hòa giải, tôi tìm hiểu nguyên nhân bắt nguồn từ đâu, sau đó đến gặp từng người một để tìm hiểu và nhờ người lớn tuổi như mẹ chồng, mẹ đẻ… tư vấn. Đối với những cặp vợ chồng còn đang “nóng”, chúng tôi có thể nhắc bình tĩnh, tạm thời chiến tranh lạnh để xem cách cư xử của mỗi người. Đối với các hành vi đánh vợ gây thương tích, chúng tôi phải nghiêm khắc để không tái diễn hành vi đánh vợ” – bà Thành nói.

QUỲNH NHƯ