Khát vọng hồi sinh bãi giữa, bãi bồi ven sông Hồng thành công viên văn hóa du lịch

Khu vực bãi giữa, bãi bồi ven sông Hồng với tổng diện tích khoảng 38,3ha nằm trên địa bàn quận Hoàn Kiếm và một phần nhỏ thuộc quận Long Biên, vốn là nơi các hộ dân thâm canh trồng trọt và làm kho bãi. Nhưng khu vực này có thể hồi sinh và phát triển thành công viên văn hóa du lịch, khi quận Hoàn Kiếm đang triển khai nghiên cứu, nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế từ vẻ đẹp tự nhiên của sông Hồng.

Ý tưởng này đang nhận được sự quan tâm của đông đảo người dân Hà Nội cũng như các cơ quan chức năng. Bởi lẽ, để biến một khu vực từ hàng chục năm qua bị người dân lấn chiếm khai thác, đổ chất thải gây ô nhiễm môi trường, mất cảnh quan thành một không gian văn hóa du lịch, phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của người dân và du khách là một bước đi đột phá và sáng tạo của quận Hoàn Kiếm. Theo Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Phạm Tuấn Long, việc nghiên cứu phát triển bãi giữa, bãi bồi ven sông Hồng thành công viên văn hóa du lịch dựa trên các quy định quản lý quy hoạch. Trong đó có Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình tại Quyết định số 257/QĐ-TTg ngày 18/02/2016 của Thủ tướng Chính phủ, với định hướng khu vực bãi giữa, bãi ven sông Hồng là khu vực vành đai xanh tạo cảnh quan cho khu vực nội đô trung tâm, nằm trong không gian thoát lũ của sông Hồng (gồm lòng sông và khu vực bãi sông nằm giữa hai đê). Định hướng này cũng cho phép xây dựng hệ thống công viên, cây xanh cảnh quan, công trình văn hóa, vui chơi giải trí, nhà hàng, dịch vụ du lịch và các tiện ích đô thị phục vụ khu dân cư hiện hữu trên cơ sở đảm bảo hành lang, tuyến thoát lũ, bền vững đê điều, phụ hợp Quy hoạch phòng chống lũ chi tiết và quy hoạch đê điều đã được phê duyệt.

Ảnh minh họa

Công viên văn hóa du lịch sẽ được xây dựng chủ yếu dựa trên địa hình tự nhiên vốn có; tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan đô thị, kết hợp với xây dựng không gian du lịch văn hóa gắn kết lịch sử, các phong tục tập quán truyền thống, văn hóa gắn liền với sông nước…

Với khu vực bãi giữa, quận Hoàn Kiếm dự tính tổ chức khu chức năng không gian cảnh quan nông nghiệp du lịch, có thể vẫn cho các hộ dân trồng cây ngắn ngày song quy hoạch chuyển đổi cây ngắn ngày phù hợp. Du khách có thể tham quan, chụp ảnh, hưởng thụ các giá trị cây nông nghiệp đặc sắc theo hướng nông nghiệp hiện đại. Tại khu vực này sẽ tổ chức các khu chức năng không gian sáng tạo, sân chơi, thảm cỏ xen kẽ với các cây lâu năm hiện có; khu chức năng không gian vui chơi, tập thể thao (như sân trượt cỏ) cơ bản theo địa hình tự nhiên; khu chức năng câu cá, bơi lặn, tham quan mặt nước sông Hồng…

Khu vực bãi bồi ven sông sẽ tổ chức các khu chức năng không gian công viên cây xanh (cơ bản giữ lại các cây lớn hiện có), khu chức năng trồng cây ngắn ngày, cây cảnh, cây hoa theo mùa, kết hợp phục vụ khách du lịch. Đồng thời, quận Hoàn Kiếm sẽ tổ chức khu dịch vụ, khu vực thể thao để làm nơi sinh hoạt cộng đồng gắn với không gian mặt nước; không gian nghệ thuật cộng đồng, không gian sáng tạo với trọng tâm nhấn mạnh nội dung giá trị lịch sử văn hóa sông Hồng.

Quận Hoàn Kiếm quy hoạch mạng lưới các đường giao thông nội bộ, đường dạo của khu vực bãi giữa, bãi ven sông Hồng theo hướng thiết kế thân thiện môi trường, sử dụng vật liệu truyền thống, tổ chức lại bãi tắm sông hiện có cho văn minh sạch đẹp, hấp dẫn du khách. Cảnh quan theo các hướng tiếp cận từ trên cao (hướng nhìn từ cầu Long Biên, cầu Chương Dương), hướng tiếp cận đường sông, đường bộ sẽ được nghiên cứu tổ chức, đảm bảo yếu tố về: tạo dựng khung cảnh thiên nhiên, vẻ đẹp văn hóa, lịch sử, sinh thái; thiết kế cảnh quan bố trí mảng không gian cây xanh; thiết kế kiến trúc nhỏ hài hòa với cảnh quan thiên nhiên...

Thực tế, vài năm trở lại đây, quận Hoàn Kiếm cùng với các tổ chức xã hội đã triển khai một số dự án cải tạo bờ ven sông Hồng, hình thành nên các không gian công cộng, không gian sáng tạo phục vụ đời sống người dân khu vực xung quanh và du khách. Có thể kể đến: con đường nghệ thuật cộng đồng Phúc Tân nằm giữa khu phố 1 và 2 thuộc phường Phúc Tân triển khai năm 2020; không gian công cộng đa chức năng thuộc tổ 16 phường Phúc Tân đầu năm 2021; không gian công cộng đa chức năng nằm tại khu dân cư tổ 5, 6 đầu năm 2022. Đáng nói, các không gian này đều sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường, tạo nên sự độc đáo, gần gũi, được người dân nhiệt tình hưởng ứng. Đây là hy vọng để dự án thành công, trở thành điểm đến mới cho người dân Thủ đô.

Bài và ảnh: MINH NGỌC