Ông lão sửa giày
(PNTĐ) - Thị trấn tuy không lớn nhưng già trẻ đều đi giày. Dù giày cũ không mang được, giày mới thì có lúc cũng phải sửa, cho nên dù là giày mới hay giày cũ đều phải nhờ thợ sửa giày xử lý mới có thể sử dụng được. Ông già nổi tiếng là giỏi việc này.
Nghe nói ông nổi tiếng nhưng không ai biết được tên thật của ông già. Tất cả những gì chúng ta biết là ông ấy luôn mặc bộ đồ đen, khoác chiếc áo khoác cotton dày và quần dài bằng vải bông vào mùa đông, khi thời tiết ấm áp lên thì cởi bỏ chiếc áo khoác và vẫn mặc bộ đồ đen. Ông lão lưng gù, ít nói, khi có người hỏi ông chỉ ngập ngừng nói một câu. Ngày thường, ông chỉ tập trung vào việc sửa giày.
Đôi khi giày đã được sửa nhưng khách hàng không đến lấy kịp, khi xong việc, ông lão cẩn thận gói đôi giày vào chiếc hộp bìa cứng bên cạnh, cho vào chiếc túi dày rồi mang về nhà. Buổi sáng trở lại với nỗ lực rất lớn, đôi khi người đến sửa giày đang đợi ở bên cạnh, ông già sẽ không thỏa hiệp về chất lượng chỉ vì thiếu kiên nhẫn. Một số học sinh đến sửa giày nhưng ông già luôn tính tiền ít hơn và không bao giờ quan tâm đến nó, có những đôi giày đã quá cũ và cần thêm tay nghề để gia cố, rất tốn thời gian và công sức nhưng ông lão có khi không tính thêm phí dù chỉ một xu vì biết đó đều là lao động chân tay, có vết mồ hôi để lại. Đôi khi ông lão cũng sửa thêm một số dây kéo quần áo hoặc túi xách cho người khác, mặc dù ông là thợ sửa giày, nhưng mỗi lần như vậy, ông thực sự sẽ cảm thấy phấn chấn trong lòng!
Không ai có thể nhớ được ông lão đã bắt đầu sửa giày vào năm nào, tháng nào nhưng dường như ông đã trở thành phông nền cho một góc thị trấn nhỏ, khiến người ta đặc biệt yên lòng trong dòng người và xe cộ tấp nập. Ngồi sửa giày ở góc phố quanh năm, lưng ông lão ngày càng cong như cánh cung khiến người ta lo lắng một ngày nào đó nó sẽ bất ngờ gãy. Ông lão sửa rất nhiều giày, ngày tháng trôi qua nhanh chóng, đôi mắt dần dần có chút mỏi mệt, có lần, bị chiếc búa đập vào ngón tay, máu đỏ tươi chảy ra, như một bông hoa vô danh. Ông già không còn đảm nhận một số công việc khó khăn và tế nhị nữa vì thời gian và sức lực không cho phép. Một đôi giày do chính tay mình sửa chữa nhưng không được ưng ý cho lắm sẽ khiến người ta cảm thấy khó chịu khi mang nó và đi lại trên phố.
Dù nắm “thời trang” trong tay hay “xu hướng” trong lòng bàn tay, trái tim của ông lão vẫn giản dị và trong trẻo, trong mắt ông luôn chỉ có công việc và không nói những lời không cần thiết với người khác; nếu thỉnh thoảng gặp phải người ngồi xuống hỏi đường, ông lão chịu khó chỉ đường nhiều lần cho đến khi tin rằng người đó có thể tìm được chính xác địa điểm mình đang tìm thì ông già là một người hướng dẫn tốt. Ông suốt ngày ở góc phố này, ngắm nhìn sự ồn ào náo nhiệt của thế giới bên ngoài, nhưng ông lão lại nhìn thấy sự bình yên, thanh thản.
Không ai biết hồi trẻ trông ông như thế nào, có lẽ vẻ ngoài tươi trẻ của ông đã được cố định lại trên bức ảnh đã ố vàng trong chiếc khung cũ, không ai biết rằng ông vẫn chưa tái hôn kể từ khi góa vợ ở tuổi 40. Ông đã sống lại trong nỗi cô đơn hết lần này đến lần khác, biến tình yêu đẹp đẽ đó thành một bộ phim đen trắng cũ không màu và câm lặng. Ông ấy có khóc không? Ông ấy có mỉm cười không? Có khi nào ông ấy còn trẻ không? Tuổi trẻ của ông có nơi nào để nghỉ ngơi không? Liệu thỉnh thoảng ông có nhìn lại gương mặt trẻ trung của mình như ông nội không? Mọi thứ đều bị trôi mất và bị lãng quên theo năm tháng.
Liễu xanh, đào đỏ rồi gió thổi, tuyết rơi. Ông lão cảm nhận được sự thay đổi của bốn mùa. Ông lão cũng cảm nhận được mọi thứ bên ngoài, có lẽ ông ấy chỉ không nói ra thôi. Khi cái lạnh và mùa hè đến, khuôn mặt của ông lão trở nên u ám hơn và thái dương cũng nhợt nhạt hơn. Ông già khâu xuân, hạ, thu, đông thành những mũi khâu dày đặc, còn người mang giày bước đi với bốn mùa dưới chân, trong lòng cảm thấy thoải mái; ông già tiêm sự im lặng không lời vào những chiếc gai giày lớn nhỏ, và riêng người đi giày thì mùa đông thì ấm, mùa hè thì mát, làm việc gì cũng tự tin và bước đi rất vững vàng.
Ông lão tuy đã già nhưng nhiều năm nay ngày nào cũng dậy sớm, về muộn, đúng là “bận rộn lúc bình minh, lúc hoàng hôn mới ngơi tay”. Mỗi ngày gánh theo cả mặt trời mọc và lặn, khó trách lưng của ông lão lại càng cong như cánh cung.
Một ngày nọ, trên đường về, ông lão mang theo trên mình cả ánh hoàng hôn của những tháng ngày càng thêm nặng trĩu, ông rất mệt mỏi. Vô tình phá vỡ hoàng hôn, ông lão ngã xuống, hoàng hôn trên mình lão từ từ tan thành mây và tản đi khắp bầu trời.
Bảo Châu (dịch)
