Phụ nữ đối mặt với “lão hóa” như thế nào?

Tác động của lão hóa tới cơ thể

Hiện nay khái niệm lão hóa được phân thành hai nhóm: lão hóa bình thường và lão hóa bệnh lý. Lão hóa bình thường là các bộ phận, cơ quan của cơ thể đều già đi và đáp ứng với môi trường xấu hơn, chậm hơn. Ví dụ: tim mạch co bóp chậm hơn, yếu hơn so với lúc trẻ; thoái hóa khớp... Như vậy, chúng ta phải có quá trình khởi động, thích nghi.

Giải pháp giúp làm chậm quá trình lão hóa

Lão hóa là vấn đề con người không thể chống lại, nhưng có thể làm chậm lại bằng chế độ dinh dưỡng khoa học, cân bằng giữa chất bột, đạm, chất béo, đủ vitamin, khoáng chất, tăng cường chất chống oxy hóa… theo khuyến nghị.

Theo đó, mỗi người có thể ăn 15-20 loại thực phẩm mỗi ngày, mỗi thức một chút; chú trọng các loại rau gia vị có tác dụng làm chậm quá trình lão hóa; chú trọng vi chất dinh dưỡng như sắt, kẽm, canxi, vitamin D, A, C, E…; dùng thực phẩm từ thực vật như sữa đậu nành, đậu tương, sâm, tam thất… để tăng cường sức khỏe và làm giảm khó chịu ở thời kỳ tiền mãn kinh.

Nguyên tắc là ăn nhiều rau xanh, giảm muối, chọn chất béo tốt cho sức khỏe, ăn vừa phải để dự phòng tăng cân không gầy quá, béo quá. Trong chế biến chọn thực phẩm sạch an toàn, đảm bảo bữa ăn lành mạnh cho gia đình. Theo WHO, nếu 1 ngày ăn 500gr rau sẽ giúp con người phòng, chống được nhiều bệnh tật, tiêu hóa ổn định, bài độc, giúp làn da khỏe mạnh.

Đồng thời, chúng ta cũng cần lưu ý rằng, bữa sáng rất quan trọng, tuyệt đối không nên bỏ qua vì nó cung cấp 30% năng lượng trong ngày; bữa trưa, bữa tối chỉ chiếm 35% năng lượng. Ngoài ra, mọi người cần uống đủ nước mỗi ngày nhưng không nên uống quá nhiều vào buổi tối. Người cao tuổi nên ăn nhiều đạm hơn người bình thường (nhưng ăn đa dạng thực phẩm chứa đạm) để ngăn ngừa giảm khối cơ; hạn chế chất béo, ăn ít tinh bột vì dễ phát sinh bệnh tật.

Ảnh minh họa

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, lối sống lành mạnh như thể dục thể thao, ngủ đủ giấc, tinh thần thoải mái, vui vẻ… cũng giúp tăng cường miễn dịch, làm chậm quá trình lão hóa. Trung bình mỗi ngày nên tập thể dục 30-60 phút bằng cách làm các công việc gia đình, đạp xe đạp, chạy bộ...

Đặc biệt, mỗi người cần tới bệnh viện để theo dõi, kiểm tra định kỳ, từ đó nắm được tình trạng sức khỏe hiện tại của bản thân.

Bệnh không lây nhiễm - “kẻ thù” của lão hóa lành mạnh

Bệnh không lây nhiễm thường được biết tới là các bệnh mạn tính: Tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính… Các bệnh này đẩy nhanh quá trình lão hóa và tác động tiêu cực đến quá trình này, chưa kể đây là nguyên nhân làm gia tăng tỷ lệ tử vong hàng đầu của con người.

Để hạn chế tác động của bệnh không lây nhiễm, làm tăng chất lượng cuộc sống, chúng ta phải kiểm soát tích cực bằng cách kiểm tra huyết áp định kỳ, giảm dự phòng biến cố tim mạch, kiểm soát đường máu… Đồng thời, mọi người, đặc biệt người trung và cao tuổi nên phòng bệnh bằng cách hạn chế sử dụng thực phẩm nhiều đường, chất béo.

Thực tế, chế độ ăn có thể hỗ trợ dự phòng điều trị bệnh không lây nhiễm mạn tính. Chẳng hạn, với người mắc đái tháo đường tuýp 2, khi được tư vấn chế độ ăn hợp lý vào thời điểm chưa có biến chứng thì 15 năm sau vẫn chưa có biến chứng.

Về “chế độ ăn Địa Trung Hải”

Nhiều người hiện nay thường truyền tai nhau rằng chế độ ăn này giúp làm chậm quá trình lão hóa. Thực tế, đây là chế độ ăn nổi tiếng thế giới, chủ yếu giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Theo đó, đa phần món ăn là từ cá. Các nghiên cứu cho thấy, protein của cá dễ hấp thu, chất béo của cá tốt cho sức khỏe, giàu chất béo, DHA, Omega 3… giúp giảm mỡ máu, giảm tăng huyết áp, có tác dụng chống viêm, tốt cho sức khỏe sinh sản ở cả nam và nữ.

Trong chế độ ăn Địa Trung Hải, tảo biển cũng là thực phẩm phổ biến vì nhiều vi chất, chất xơ. Chế độ ăn nhiều rau xanh giúp ích sức khỏe, chống lão hóa tốt. Ngoài ra, người theo chế độ ăn này cũng hạn chế tối đa việc ăn thịt.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm
(Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia)