Phụ nữ Hương Sơn nỗ lực vượt khó khi mất mùa du lịch thứ hai

Mùa lễ hội không mở

Trên con đường vào Chùa Hương – Khu di tích và thắng cảnh Hương Sơn, người qua lại thưa vắng, hai bên đường hàng quán san sát mà cửa đóng then cài, không gian tĩnh lặng. Tại chốt vào bến Yến, thi thoảng có một hai xe tiến đến thì đều được lực lượng cán bộ trực chốt ra hỏi và thông báo lễ hội Chùa Hương đang tạm nghỉ, khi nào mở sẽ thông tin trên truyền thông đại chúng.

Bà Đồng Thị Thanh Mai, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hương Sơn chia sẻ, năm nay do dịch Covid-19 có diễn biến phức tạp, lễ hội không diễn ra được mà nhiều người vẫn đến để mong được vào lễ Phật. Như trường hợp sáng mùng 2 Tết, có đôi vợ chồng ở xa về lễ Phật khi không được vào thì cứ ngậm ngùi day dứt mãi, phải động viên mãi họ mới yên lòng ra về. Nhiều người có tâm niệm về lễ Phật mà không làm được thì thấy có lỗi nên vẫn đến vái vọng… “Chúng tôi cũng rất chia sẻ song vẫn phải động viên du khách vì sự an toàn, vì sức khỏe cho cộng đồng mà trở ra”- bà Mai nói.

Tác giả trò chuyện với chị Huyền

Du khách ngậm ngùi, còn người dân nơi đây thì xót xa nhìn bao gian hàng đã sẵn sàng phục vụ, giờ phải đóng cửa, hàng nghìn lao động mất việc loay hoay với bài toán đi làm việc gì ở đâu, đi hay không đi… Chị Hoàng Hà, ở thôn Yến Vỹ cho biết: “Từ đầu tháng Chạp, gần 1 tháng ròng rã nhà tôi dựng cửa hàng ở bến lên Thiên Trù, sắm sửa đầu tư hàng hóa sẵn sàng cho ngày khai hội, vậy mà dịch dã, chúng tôi phải chở hàng về nhà. Hơn 70 triệu đồng đắp vào đó, giờ không biết xoay xở ra sao”. Để chuẩn bị cho mùa lễ hội 3 tháng đầu năm, các nhà sản xuất, hộ kinh doanh đều phải chuẩn bị dựng lều lán, hàng hóa, nguyên liệu… việc chở hàng qua suối mất rất nhiều công sức.

Chị Nguyễn Thanh Huyền, chủ nhà nghỉ Trịnh Hội cho biết, gia đình phục vụ ăn uống, đò thuyền và nhà nghỉ trên diện tích hơn 400m2, có 27 phòng. Những năm trước, mỗi ngày đón hơn 300-500 khách/ngày; 3 tháng hội, tổng doanh thu 700-800 triệu đồng, trừ chi phí và tiền công cho hơn chục lao động, 2 vợ chồng chị Huyền được chừng hơn 200 triệu đồng/năm. Chị Huyền nói: “Nhiều năm nay gia đình tôi và người dân trong xã trông chờ thu nhập chính là phục vụ du khách mùa lễ hội Chùa Hương. Từ năm ngoái (2020) đến nay nhà nào cũng lao đao vì lễ hội phải dừng nghỉ. Nhiều cửa hàng phải chi phí thuê nhà lên tới 50-70 triệu đồng/tháng đã chịu lỗ nặng. Chúng tôi đang nghiêm túc phòng chống dịch bệnh và mong chờ dịch được kiểm soát Nhà nước cho mở hội để bà con tiếp tục có việc làm và thu nhập”.

Chia sẻ về khó khăn của người dân, chủ yếu là phụ nữ, bà Đồng Thị Thanh Mai, Chủ tịch Hội LHPN xã Hương Sơn cho biết: “Mấy ngày nay tôi cùng các cán bộ xã phải đến từng nhà hội viên vay vốn đến hạn trả lãi mà chưa trả được do lễ hội không được diễn ra, chị em mất việc. Riêng tiền lãi các chị em vay là hơn 2,6 tỷ đồng/tháng đang xin chả chậm, còn hơn 22,9 tỷ đồng tiền gốc nữa, đây đều là tiền vay để đầu tư làm dịch vụ như đò thuyền, hàng hóa… Nếu như lễ hội vẫn diễn ra như hàng năm, số tiền lãi cả gốc chị em đều trả rất đúng hạn và không gặp khó khăn gì. Năm trước lễ hội bị dừng sau 1 tháng diễn ra đã khiến cho chị em nói riêng, lao động toàn xã nói chung rơi vào cảnh khó khăn, năm nay khi đã chuẩn bị đầy đủ để phục vụ mà lễ hội không được diễn ra thì khó khăn lại chồng chất. Toàn xã có 3.742 con thuyền là 3.742 chị, cô lái đò, còn hàng nghìn các lao động dịch vụ xung quanh nữa.

Những con đò nằm im lìm bên bến Yến

Những dự án dở dang

Lễ hội không mở, người dân mất việc, mất nguồn thu ảnh hưởng cuộc sống gia đình, còn đối với nguồn thu ngân sách địa phương cũng ảnh hưởng không nhỏ. Ông Nguyễn Bá Hiển, Trưởng Ban Quản lý di tích và thắng cảnh Hương Sơn cho biết, năm 2020, lượng du khách đến chỉ có hơn 388 nghìn lượt người Việt Nam và 4.906 người nước ngoài, sụt giảm tới 945.000 người so với năm 2019. Tổng số thu (từ vé thắng cảnh) chỉ đạt 30,265 tỷ đồng, đạt 30% so với năm 2019. Năm 2021, trong tháng 1, đã có 5.000 khách đến tham quan, tháng 2 là tháng Giêng đúng mùa khai hội và cao điểm thì phải đóng cửa do dịch Covid-19.

Ông Nguyễn Bá Hiển trăn trở: Do nguồn thu từ vé tham quan thắng cảnh trong năm 2020 giảm mạnh nên có tới 6 dự án đầu tư tu bổ di tích đã không được triển khai. Đó là, Dự án chỉnh trang khu vực bến đò Yến Vỹ khoảng 8 tỷ đồng; dự án xây dựng bổ sung 2 nhà vệ sinh công cộng tuyến Thanh Sơn và Tuyết Sơn khoảng 7 tỷ đồng; dự án cải tạo hệ thống thoát nước khu vực dịch vụ Thiên Trù hơn 7,5 tỷ đồng; dự án xây dựng tuyến đường bộ Tuyết Sơn và động Long Vân 40 tỷ đồng; dự án cải tạo bến đò Hang Vò 78 tỷ đồng có sức chứa hơn 3.000 thuyền; và kế hoạch chi trả nợ công trình hệ thống chiếu sáng suối Yến (25 tỷ đồng)…

Vẫn quyết tâm phòng chống dịch COVID-19

Chủ tịch UBND xã Hương Sơn Bùi Văn Triều cho biết, toàn xã có hơn 23.000 người/6.500 hộ thì có tới hơn 4.000 hộ tham gia phục vụ mùa lễ hội Chùa Hương, đây cũng là thời điểm đem lại nguồn thu chính cho người dân. Thu nhập 3 tháng lễ hội, mỗi lao động đạt từ 20 đến 100 triệu đồng tùy từng công việc. Tuy nhiên, năm 2020, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, người dân mất việc làm phải chuyển đổi sang việc khác như đi làm công nhân, đi các nơi làm thuê… Đặc biệt, có những hộ sản xuất, kinh doanh đã đầu tư hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng tỷ đồng đã bị thiệt hại do mùa lễ hội bị dừng sau 1 tháng khai hội và cả năm lượng khách chỉ đạt chừng 30% so với năm 2019.

Các lực lượng chức năng làm việc tại chốt vào bến Yến

Người dân toàn xã đã bị sụt giảm thu nhập, khiến cho bình quân thu nhập năm 2020 chỉ đạt hơn 35,2 triệu đồng/người/năm, nếu không có dịch Covid xã sẽ đạt 50 triệu đồng/người/năm. Hiện nay, xã còn 7 hộ nghèo và 200 hộ cận nghèo, năm 2021 phấn đấu không còn hộ nghèo và giảm 50% hộ cận nghèo. Tuy nhiên, thời điểm hiện nay, xã đang tập trung vào nhiệm vụ quan trọng nhất là phòng chống dịch. Hiện tại, chính quyền và lực lượng chức năng lên tới 200 người đang túc trực ngày đêm ở các chốt chặn, tuần tra trên suối, đường mòn để đảm bảo an toàn phòng chống dịch hiệu quả. Bên cạnh đó, tuyên truyền động viên bà con tích cực chuyển đổi nghề như sản xuất nông nghiệp áp dụng khoa học công nghệ cao, phát triển đặc sản rau sắng, củ mài, quả mơ, tìm việc làm ở các khu công nghiệp…

Còn với chị em Hội LHPN xã, dù khó khăn là vậy, năm 2020, chị em vẫn chung tay hỗ trợ xây dựng một mái ấm cho gia đình và Tết Nguyên đán Tân Sửu vẫn cùng nhau gói 1 tạ giò và 250 chiếc bánh chưng, tổng trị giá hơn 37 triệu đồng để trao tặng đến các gia đình có hoàn cảnh khó khăn được đón Tết ấm áp hơn.

VÂN NGA