Phụ nữ và gánh nặng cuối năm

Nhiều lúc, chúng tôi nói vui với nhau, trong gia đình ai thích Tết nhất, ai là người “sợ Tết” nhất? Đương nhiên, ai cũng biết trẻ con thích Tết như thế nào còn người luôn sợ Tết đó là phụ nữ. Những người luôn hiểu một cái Tết phải cần những gì và tiền trong túi có được bao nhiêu. Người ta thường nói: “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”, những tưởng “xây tổ ấm” chỉ là chuyện căn cơ, chi tiêu rất nhẹ nhàng nhưng hoá ra nó cũng là một thử thách không kém gì thương trường nhất là mỗi dịp cuối năm.

Nhiều lần đi chợ cuối năm, nhìn dòng người xe tấp nập, trong đó có rất nhiều phụ nữ tay xách, nách mang, khuôn mặt hằn lên những âu lo, tôi chợt nghĩ một điều: Hình như, mùa xuân về làm cỏ cây, đất trời trẻ lại còn những người phụ nữ thì đang già đi. Vì sao lại có nghịch lý ấy? đó là quy luật bất khả kháng, là bổn phận, thiên chức hay chỉ từ những quan niệm cũ kỹ, kiểu chưa “phú quý” mà đã sinh “lễ nghĩa”… Chính phụ nữ đã và đang làm khổ bản thân mình bằng những gánh nặng lễ nghi như thế.

Ảnh minh họa

Cơ quan tôi có một chị năm nay mới ngoài bốn mươi tuổi, xinh đẹp, trắng trẻo, nhẹ nhàng nhưng nhìn khuôn mặt cứ ngỡ chị đã ngoài… năm mươi. Nghe các anh chị kể, ngày xưa chị ấy được bố mẹ cưng lắm, đâu phải gánh nước, nấu cơm, hái rau lợn, vớt bèo… như chúng bạn. Ấy vậy mà, kể từ khi đi lấy chồng, từ nàng “công chúa” chị lại biến thành “nàng lọ lem” vất vả. Ngày thường thì chẳng ai để ý nhưng hễ đến cận Tết lại thấy một gánh nặng lo toan đè lên đôi vai chị. Bắt đầu từ việc chị chạy hớt hải đi đặt miến, đặt gạo nếp thơm Điện Biên đến hỏi thăm bạn bè đồng nghiệp năm nay đi lễ chùa nào, xuất hành hướng nào; “tham vấn” bạn bè xem nên tặng bố mẹ chồng quà gì, chưa kể đến quà cáp cho anh chị chồng, các cháu…

Sau những năm tháng khó khăn qua đi, kinh tế gia đình khấm khá lên, các con chị giờ đã đi học và đi làm, bố mẹ chồng chị giờ đã khuất, những tưởng cuộc sống của chị sẽ được an nhàn hơn rất nhiều. Vậy mà, Tết vừa rồi mọi người trong cơ quan lại được một phen ái ngại cho chị. Chuyện là, từ lúc anh chồng chị lên chức trưởng phòng, chị bắt đầu bày đặt ra các “lễ nghi”, tiệc tùng trong mấy ngày Tết. Hôm nào thì mời cấp trên, hôm nào mời đồng nghiệp, rồi còn các mối quan hệ lâu dài của chồng… thôi thì đủ thứ khiến cả những người được mời cũng ái ngại. Có người bảo: “Thôi, cả năm đã gặp nhau rồi, lại đang dịch dã, để thư thư ra Giêng cô chú ạ”. Mặc những lời từ chối khéo và sự can ngăn của chồng, chị vẫn cứ thực hiện bằng được những kế hoạch ấy.

Có lẽ, người phụ nữ mà tôi vừa kể thuộc vào tuýp người chu đáo, cẩn thận đến mức thái quá. Hình như với họ lo toan cũng là hạnh phúc, phải vất vả họ mới thấy yên tâm. Thế nhưng, chính bản thân họ quên mất một điều rằng, cuộc sống là câu chuyện của mười hai tháng, của ba trăm sáu mươi ngày chứ đâu phải chỉ ở vài ba ngày Tết.

Ảnh minh họa

Vẫn biết, người phụ nữ đảm đang, lo toan vì gia đình luôn là hạt nhân của hạnh phúc. Nhưng có lẽ, sự chu đáo, trách nhiệm nào cũng cần đúng cách, đúng nghĩa. Nhiều dịp sau Tết, khi đến cơ quan lại nghe chị em than thở: Chín ngày nghỉ Tết là mười tám lần nấu nướng, rửa bát, hầu con, hầu chồng từ cái áo, cái tất... Rồi chính họ lại tự an ủi mình: Phận đàn bà biết trách ai? Hầu chồng con mình chứ ai? Đó là một cách tự bào chữa, tự dung túng cho sự lười nhác, thiếu trách nhiệm của cánh đàn ông trong gia đình.

Nhiều lúc, người viết tự hỏi, đã là thời đại nào rồi mà phụ nữ vẫn còn trói buộc mình vào những định kiến như thế? Ngày Tết, đơn giản là điểm kết thúc và khởi đầu của một năm mới, là dịp mà mọi gia đình, họ hàng, bạn bè gặp gỡ, quây quần cùng nâng ly rượu, cùng ăn bữa cơm, chúc tụng và ôn lại những kỷ niệm, hướng tới những điều tốt đẹp trong năm mới… Vậy thì không gì vui hơn là một cái Tết được tổ chức nhẹ nhàng, đầm ấm, các thành viên đều có trách nhiệm, đều chung tay lo toan.

Thật ra, gánh nặng của phụ nữ một phần đến từ chính họ. Nhiều phụ nữ luôn lo lắng cho sự nghiệp của chồng con mình bằng những hành động, việc làm chu đáo thái quá và không đúng nghĩa. Họ quên mất rằng chỉ có những hành động chân thành, giản dị trong suốt những tháng ngày trong năm mới có thể tạo mối quan hệ chân thành, thâm tình, bền vững.

Người phụ nữ vốn là tay hòm chìa khoá, người nội tướng trong gia đình. Như chúng ta thường nói, để một gia đình bền vững, êm ấm, luôn cần đến sự căn cơ, tính toán của người phụ nữ. Vậy mà đôi khi chính họ đã đưa gia đình vào cảnh “kiếm củi ba năm đốt một giờ”. Sau cả năm trời tằn tiện, họ lại phung phí thái quá vào những việc đâu đâu như lễ chùa chiền, giải hạn, thay thế, nâng đời những vật dụng còn tốt, còn mới theo những quan niệm mê tín, lầm lạc. Họ không biết rằng chính việc làm của mình đã vô tình tiếp tay cho những dịch vụ kiếm lời, gây lãng phí tiền bạc. Khi các quý bà hả hê, tâm đắc với những điều đó cũng là lúc những đồng tiền từ mồ hôi, nước mắt của chồng còn mình rơi vào túi những kẻ kiếm lời.

Ảnh minh họa

Khép lại một năm với bao câu chuyện vui buồn của những người phụ nữ, người viết tin rằng ở đâu đó vẫn có người than thở: Làm thân đàn bà nếu như không hy sinh vì gia đình, nếu không chịu thiệt sao có được sự thành đạt của chồng con, sao gia đình hạnh phúc? Tết nhất chẳng phải là dịp để đánh giá tài nghệ bếp núc, đối ngoại, ứng xử với hai bên, bốn họ của người đàn bà hay sao? Thật ra đó là điều hoàn toàn có cơ sở, phụ nữ đã và sẽ mãi mãi là người gánh vác những công việc không tên đó. Chỉ có điều, bản thân họ cần suy nghĩ hiện đại, thoáng đãng hơn, hướng đến những gì đơn giản, bền vững để giải toả gánh nặng cho mình và tạo ra những điều tốt đẹp cho người khác. Khi ấy, những dịp cuối năm mới không còn là nỗi ám ảnh của chị em phụ nữ…

LƯƠNG VIỆT