Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Thứ Năm, 22/7/2021 19:15

Chia sẻ

Câu hỏi
Tôi năm nay 39 tuổi, hiện là công nhân đang làm việc tại khu công nghiệp Bắc Thăng Long, Hà Nội. Xin Báo PNTĐ cho tôi biết, những trường hợp nào thì công nhân như chúng tôi được phép đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và thời hạn báo trước được quy định như thế nào? Vi phạm thời hạn báo trước là gì và nếu vi phạm thời hạn báo trước thì chúng tôi sẽ bị xử lý như thế nào?

Hoàng Liên
(Khu công nghiệp Bắc Thăng Long, Hà Nội)

Ảnh minh họa

Trả lời
Liên quan đến vấn đề bạn hỏi, tại Điều 35 Luật Lao động số 45/2019/QH 14 ngày 20/11/2019 có quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động:

“Điều 35. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

1. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động như sau:

a) Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) Ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;

c) Ít nhất 3 ngày làm việc nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn dưới 12 tháng;

d) Đối với một số ngành, nghề, công việc đặc thù thì thời hạn báo trước được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

2. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước trong trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận, trừ trường hợp quy định tại Điều 29 của Bộ luật này;

b) Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 97 của Bộ luật này;

c) Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động;

d) Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc;

đ) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo quy định tại khoản 1 Điều 138 của Bộ luật này;

…
g) Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của Bộ luật này làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng lao động.”

Xin lưu ý với bạn, trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của lao động nữ mang thai thì cần phải có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền về việc tiếp tục làm việc sẽ ảnh hưởng xấu tới thai nhi và cần thông báo với người sử dụng lao động về việc nếu tiếp tục làm việc sẽ ảnh hưởng xấu tới thai nhi kèm theo xác nhận của cơ sở khám bệnh.

Để trả lời cho ý thứ hai bạn hỏi, khái niệm vi phạm thời hạn báo trước là người lao động không thực hiện đúng thời gian quy định phải thông báo thời điểm mà mình sẽ nghỉ việc với người sử dụng lao động.

Nghĩa vụ của người lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật đã được quy định tại Điều 40 của Luật Lao động:

Điều 40

“1. Không được trợ cấp thôi việc.

2. Phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.

3. Phải hoàn trả cho người sử dụng lao động chi phí đào tạo quy định tại Điều 62 của Bộ luật này”.

Theo đó, nếu trong quá trình làm việc tại Công ty, người lao động được người sử dụng lao động cử đi học đào tạo nghề nhằm mục đích nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, (kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động). Những chi phí đào tạo nghề cho người lao động của người sử dụng lao động được thể hiện qua nội dung trong hợp đồng: Nghề đào tạo, địa điểm, thời gian và tiền lương trong thời gian đào tạo; thời hạn cam kết phải làm việc sau khi đào tạo; chi phí đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo; trách nhiệm của người sử dụng lao động và người lao động. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo.

Nếu người lao động thuộc trường hợp được công ty cử đi đào tạo hoặc học nghề, đã có giao kết với người sử dụng lao động về những nội dung trên, nhưng khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động và vi phạm nghĩa vụ báo trước thì người lao động phải có trách nhiệm đền bù cho người sử dụng lao động những chi phí đã liệt kê ở trên.

Trên cơ sở những qui định nêu trên, người lao động nên tìm hiểu, cân nhắc và đưa ra những quyết định đúng đắn trong việc thực hiện nghĩa vụ đối với người sử dụng lao động, cũng như nếu chấm dứt hợp đồng lao động thì sẽ không vi phạm thời hạn báo trước để tránh thiệt hại cho công ty cũng như rủi ro cho bản thân mình.

Luật sư: Trần Thu Thủy