Tết ấm cúng sum vầy nhờ hòa giải viên

Bình tĩnh, nhẹ nhàng, bà tìm hiểu nguồn cơn sự việc rồi phân tích ai đúng, ai sai, dùng cái tình, cái lý giúp đôi bên nhận rõ phải trái, cùng nhau làm hòa một cách êm thấm, giữ cho gia đình, làng xóm yên vui. Những việc “tù và hàng tổng” ấy được bà Túc làm thường xuyên, như cơm ăn hằng ngày, chỉ mong giữ hòa khí tình làng, nghĩa xóm, không để chuyện bé xé ra to, mâu thuẫn nhỏ thành mâu thuẫn lớn.

Hòa giải “gương vỡ lại lành” để đón Tết

Bà Túc nhớ lại cái Tết cách đây 3 năm, khi bà cùng con dâu đang chuẩn bị đi chợ sắm đồ Tết thì Chi hội phó Chi hội Phụ nữ hớt hải chạy sang nói: “Tình hình căng quá bác ơi. Tết đến nơi rồi mà vợ chồng nhà Minh – Tuấn lại cãi nhau to, còn đòi ly hôn nữa. Mấy hôm nay, anh chồng không về nhà”. Bà Túc hơi bất ngờ, bởi trước nay, vợ chồng chị Minh sống khá êm ấm, hoà thuận. Ba con gái của anh chị đã lớn, hai người đã có gia đình riêng. Việc bố mẹ đòi ly hôn tuổi xế chiều ảnh hưởng rất nhiều đến tâm lý của các con anh chị.

Bà Túc được nhận Bằng khen của Hội LHPN Việt Nam (Ảnh: NVCC)

Vì vậy, lựa lúc rảnh rỗi, bà Túc gọi anh Tuấn ra quán nước tỉ tê hỏi chuyện. Ngồi đối diện với bà, anh ngượng ngùng nói: Từ ngày con gái về ngoại ở cữ, vợ anh bận bịu cháu ngoại, không còn đoái hoài gì đến chồng. Chị kiếm cớ “xa lánh”, “cấm đoán” chồng chuyện chăn gối. Hiểu được sự tình, bà Túc lại nhỏ to tâm sự với chị Minh – vợ anh. Chị thở dài kể, vì bận trông cháu mà chị “quên” bẵng việc chiều chồng. Đến khi phát hiện chồng qua lại với một phụ nữ khác thì nổi giận quyết làm rõ trắng đen. Đã thế, anh Tuấn không dừng lại, càng công khai ngoại tình trước mặt vợ. Chị thấy bị xúc phạm nên kiên quyết đòi ly hôn. Đơn ly hôn đã được gửi ra tòa án.

Tết đến mà vợ chồng chị Minh đùng đùng cơm mặn, canh nhạt khiến bà Túc đau đáu không thôi. Bà nung nấu ý nghĩ sẽ hàn gắn hôn nhân xế chiều của vợ chồng chị. Bà bàn với chị Minh lập một bản cam kết với mong muốn giữ lại tài sản cho con với nội dung: “Hai vợ chồng có thể ly hôn nhưng nhà và đất phải giữ nguyên để lại cho các con, không ai được quyền bán”. Trong thời gian ly thân, bà tiếp tục hòa giải. Bà sang tỉ tê với chị Minh việc “đàn ông vắng vợ quạnh nhà” và thủ thỉ với anh Tuấn về việc “vắng đàn bà thì quạnh bếp”. Đó là chưa kể, ngoại tình là vi phạm pháp luật, danh dự, truyền thống gia đình bao năm vun đắp cũng bị đánh mất.

“Dần dần, hai vợ chồng thấu hiểu, anh Tuấn trở về nhà, còn chị Minh thì tha thứ cho chồng. Sau khi đã hàn gắn tình cảm cho hai vợ chồng, tôi còn nhiều lần nhắc chị Minh trong việc giữ lửa hôn nhân, xây dựng và duy trì tình cảm vợ chồng” – bà Túc cho biết.

Nhờ sự hòa giải của bà, cuối cùng vợ chồng chị Minh “gương vỡ lại lành”. Hằng ngày, chị bán hàng ăn, chồng phụ bên cạnh. Năm đó, chị Minh mang cặp bánh chưng sang biếu bà Túc ăn Tết. Trong câu chuyện cuối năm, cùng với đợt gió đông se lạnh và lất phất mưa xuân, chị Minh xúc động nói: “Vợ chồng em vui vẻ hạnh phúc được như bây giờ là nhờ có chị. Tết này, cả nhà em lại quây quần, sum vầy với nhau”.

Vợ chồng bà Túc

Một trường hợp khác mà bà Túc đã hòa giải thành công là vợ chồng chị Chi – anh Mai ở gần nhà. Anh Mai là người gia trưởng, cấm đoán vợ tham gia hoạt động xã hội. Trong hôn nhân, dù rất yêu thương nhưng anh lại không thể khen ngợi vợ. Có lần, sau khi hát văn nghệ ở buổi sinh hoạt phụ nữ, bà Túc có lời khen chị Chi hát hay. “Thế mà cô ấy òa khóc. Hỏi ra mới biết là ở nhà, chồng chị thường xuyên chê bai, không cho tham gia ca hát hội hè dù chị rất thích” – bà Túc kể.

Sau đó, bà vừa chia sẻ với chị Chi, vừa vận động chồng chị cùng tham gia các hoạt động văn nghệ của địa bàn. Từ một người gia trưởng, anh Mai bắt đầu cùng vợ biểu diễn văn nghệ. Trong một cuộc thi, vợ chồng chị Chi cùng biểu diễn và đạt giải Nhì. Những năm gần đây, gia đình anh chị luôn được phong tặng danh hiệu gia đình văn hóa, cá nhân tiên tiến xuất sắc của phường, tổ dân phố… vì nhiệt tình tham gia các hoạt động của địa phương.

Suýt mất Tết vì chuyện du lịch đón năm mới

Theo bà Túc, dịp Tết đến, nhiều vợ chồng xảy ra mâu thuẫn vì không tìm được tiếng nói chung trong việc sắm sửa đón Tết hay Tết nội, Tết ngoại. Bà Túc nhớ lại Tết năm ngoái, gần 30 Tết mà chị Tình vẫn chưa sắm sửa gì. Không khí trong nhà vắng vẻ, ảm đạm. Bà Túc thấy lạ nên sang hỏi thăm thì mới hay vì muốn cả nhà đi du lịch nên chị Tình bàn bạc với chồng là năm nay sẽ không về quê đón Tết. Anh không đồng ý. Mâu thuẫn xảy ra, 27 Tết, anh đưa con lớn về quê trước. Chị và con nhỏ ở lại Hà Nội.

Bà Túc phân tích cặn kẽ cho chị hiểu rồi bảo: “Về quê ăn Tết là để san sẻ niềm vui đón chào năm mới với người thân, ông bà, để các con cảm nhận được không khí truyền thống của gia đình”. Nghe lời bà, ngay chiều hôm ấy, chị Tình ra chợ mua thêm một số quà bánh, rồi cùng con bắt chuyến xe cuối cùng về đón Tết với gia đình chồng.

Bà Túc (thứ hai từ phải sang) tại buổi khai giảng lớp tập huấn kỹ thuật đan làn nhựa của Hội LHPN phường Xuân La (Tây Hồ, Hà Nội). Ảnh: Quỳnh An

Hay như vụ việc xảy ra cách đây 4 năm, lúc đó đã 28 Tết, bà Túc đang cùng chồng về quê ngoại lễ Tết thì có một cuộc điện thoại đến: “Chị ơi, nhà bà Nhàn vứt túi rác to sang nhà cô Nhung”. Chiều hôm ấy, bà tức tốc lên Hà Nội, sang ngay nhà hàng xóm để nói chuyện. Bà Túc nhẹ nhàng bảo: “Chị ơi, như thế này là có sự xâm phạm không gian riêng của hàng xóm rồi”. Thấy bà Nhàn im lặng, bà Túc nói thêm. “Nếu chị hứa từ nay về sau không vứt rác sang hàng xóm nữa thì chúng em sẽ bỏ qua chuyện này. Tết đến nơi rồi, mọi người nhịn nhau một chút thì hàng xóm mới êm ấm được”. Bà chỉ cần nói thế mà từ đó về sau không thấy hàng xóm phàn nàn về việc bà Nhàn vứt rác sang nhà nữa.

Để làm tốt được công tác hòa giải, người làm hòa giải phải có uy tín trong cộng đồng và luôn là tấm gương mẫu mực trong xây dựng và giữ gìn hạnh phúc gia đình. Quả thực, trong gia đình có ba thế hệ, với 10 người chung sống nhưng các thành viên trong gia đình bà Túc luôn nhường nhịn, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau. Hai con của bà đã lập gia đình riêng, cả con dâu, con rể và bốn cháu nội ngoại cũng ở chung một nhà, ăn chung mâm cơm, mọi chi phí sinh hoạt cũng quy về một mối. Vợ chồng bà coi con dâu, con rể như con đẻ để bảo ban, chăm sóc. Bà bảo, có lẽ, gia đình hạnh phúc, hòa thuận nên ông bà luôn có uy tín trong cộng đồng.

Theo bà, làm hòa giải khó nên đòi hỏi sự kiên trì cao. Sự tận tụy, chu đáo giúp cho các vụ việc mà bà hòa giải đa số là thành công. Bà làm hòa giải mọi lúc mọi nơi, có khi đến tận nhà, khi gặp ngoài đường, khi lại ngồi hàng nước, cà phê… Bà tìm hiểu nguyên nhân bắt đầu từ đâu, rồi gặp riêng từng người nói cái lý, cái tình. Tồi lại nhờ những mối quan hệ “bề trên” như bố mẹ đẻ, bố mẹ chồng… để giúp hóa giải mâu thuẫn, hàn gắn hạnh phúc của các cặp vợ chồng trẻ.

Muốn làm tốt công tác hòa giải cũng cần sự khéo léo, ứng xử linh hoạt. Trước mỗi sự việc nào, bà thường bắt đầu câu chuyện bằng sự hỏi thăm, động viên, từ đó tham gia ý kiến của các bên về sự việc vừa xảy ra rồi phân tích về tình, về lý cho các bên hiểu. Bà Túc cho rằng, đối với vợ chồng trẻ, nếu mâu thuẫn nhỏ biết cách xử lý thì sẽ rất rễ để luôn hạnh phúc. Bởi vốn dĩ, phụ nữ ứng xử khéo léo thì gia đình sẽ được vun đầy.

Năm nay, gia đình bà Túc đón Tết Nguyên đán sớm từ 23 Âm lịch. Sau đó, vợ chồng con gái sẽ về quê nội đón Tết. Sau Giao thừa, vợ chồng con trai thứ hai về quê ngoại đón Tết. “Tết là nơi để gặp gỡ, sum vầy. Vợ chồng tôi giữ các con cháu ở bên mình suốt 1 năm qua, thì Tết là thời gian dài nhất để các con làm tròn đạo hiếu với một nửa bố mẹ mình” – bà Túc cho biết.

HỒNG NHUNG