Khắc phục hạn chế về thẩm mỹ do sẹo
PNTĐ-Tùy theo mức độ tổn thương, khả năng can thiệp, vị trí tổn thương trên cơ thể có thể để lại các loại sẹo khác nhau. Bạn cần nhận biết các loại sẹo, để có hướng xử lý.
Trong cuộc sống có nhiều nguyên nhân gây ra các vết thương thành sẹo như bỏng khi nấu ăn, tai nạn thương tích, hay do tổn thương da... Tùy theo mức độ tổn thương, khả năng can thiệp, vị trí tổn thương trên cơ thể có thể để lại các loại sẹo khác nhau. Bạn cần nhận biết các loại sẹo, để có hướng xử lý sao cho không bị ảnh hưởng tới sắc đẹp.
 |
| Ảnh minh họa |
Trường hợp sẹo phì đại, sau khi da bị tổn thương, quá trình lành da thường để lại sẹo phẳng. Đôi khi vết sẹo phì đại hoặc dày lên, nhưng chỉ giới hạn đến mép vết thương. Trong giai đoạn đầu, sẹo phì đại cũng phát triển to lên thành khối cứng, màu đỏ, gây ngứa, đau, khó chịu cho người bệnh. Do đó ở giai đoạn này, trong nhiều trường hợp rất khó phân biệt giữa một sẹo phì đại với một sẹo lồi thực sự. Tuy nhiên, sẹo phì đại có một số đặc điểm bệnh lý riêng như sẹo thường chỉ phát triển trong một thời gian nhất định và khối sẹo phát triển không vượt ra ngoài phạm vi của vết thương ban đầu. Vết sẹo phì đại có xu hướng đỏ hơn và tự giảm dần theo thời gian. Sẹo phì đại có thể gặp ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể, bất kỳ giai đoạn phát triển nào của cơ thể, không có yếu tố cơ địa, yếu tố gia đình và không có sự khác biệt về tỷ lệ bị sẹo giữa nam và nữ. Điều đặc biệt, các phẫu thuật sửa sẹo với sẹo phì đại, thường cho kết quả tốt về mặt thẩm mỹ.
Với sẹo lồi, một số vùng da đặc biệt trên cơ thể có nguy cơ cao hình thành sẹo kiểu này sau khi bị tổn thương như: vùng thùy tai, vành tai, vùng có râu trên mặt, vùng ngực trước xương ức, vùng lưng trên... Thường thì giai đoạn từ 10-30 tuổi có tỷ lệ gặp sẹo lồi mới cao nhất. Một mụn trứng cá nhiễm khuẩn, thậm chí từ một vết côn trùng cắn cũng có thể hình thành và phát triển thành khối sẹo lồi. Sẹo phát triển liên tục, xâm lấn vào bì da lành xung quanh, vượt ra ngoài phạm vi của vết thương ban đầu. Sẹo lồi thường gây ra các triệu chứng tại chỗ, như: đau nhức, ngứa. Tuy nhiên đây là khối sẹo hoàn toàn lành tính, không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy có sự phát triển ung thư hóa từ khối sẹo lồi. Người bị sẹo lồi cũng có yếu tố cơ địa và yếu tố gia đình. Trong khi việc kiểm soát, điều trị và dự phòng sẹo lồi cho đến nay vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Điều đáng lưu ý là các phẫu thuật sửa sẹo đơn thuần, kể cả phẫu thuật tạo hình, thẩm mỹ, thường làm cho sẹo lồi trở nên tồi tệ hơn.
Trường hợp sẹo lõm, sẹo rỗ - là các hố, rãnh sâu, thấp hơn bề mặt da lành xung quanh, thường xuất hiện sau trứng cá, các ổ viêm nhiễm của da có liên quan đến vi khuẩn tụ cầu vàng, hoặc bị mắc bệnh thủy đậu... Các sẹo loại này thường không gây ra những triệu chứng tại chỗ, như đau, ngứa nhưng lại có tác động lớn đến thẩm mỹ của vùng da. Các biện pháp gây tổn thương trên vùng sẹo để tạo điều kiện cho sẹo hồi phục, được cho là có khả năng cải thiện tốt. Tuy nhiên, ở một số trường hợp sẹo còn tạo ra các túi, các hang hốc chứa đựng chất bẩn cùng vi khuẩn rất dễ gây ra các ổ viêm nhiễm mới cho da.
Đối với sẹo giãn, các vết rạn da là một dạng phổ biến nhất của loại sẹo này. Đây là tình trạng tổn thương da do tác động của lực căng quá mức. Tổn thương là các đường rãnh dài và hẹp, có màu đỏ tím lúc đầu, sau đó trở nên trắng trên da vùng bụng, đùi, mông, ngực, biểu hiện rất thường gặp trong thời gian phụ nữ mang thai. Sẹo giãn rất khó chữa và hy vọng xóa hoàn toàn các vết rạn trên da là không thể thực hiện được. Trên thực tế, người ta có thể làm mờ vết rạn bằng các loại thuốc bôi có chứa tretinoin, lecithin, các loại dầu thiên nhiên, các vitamin C, E... và việc dùng thuốc ngay khi các vết rạn mới xuất hiện sẽ đem lại hiệu quả cao hơn. Riêng các vết rạn da xuất hiện sau thai nghén, sau dùng corticosteroid, do tăng giảm cân quá mức đều có xu hướng tự thoái lui hoặc sau can thiệp các sẹo giãn có khả năng cải thiện tốt về thẩm mỹ.
Để các vết thương không để lại sẹo thì việc kiêng khem một số món ăn khi chăm sóc da đang tổn thương là điều cần thiết. Một số thực phẩm như các loại gạo nếp, rau muống… đều khiến dễ hình thành sẹo hơn. Phần lớn các loại thực phẩm này khiến vết thương mưng mủ, lâu lành và ngứa ngáy. Trong thời gian đang bị thương, dù là vết thương hở, mụn hay trầy xước bạn không nên dùng thực phẩm lâu lành này để hạn chế để lại những vết sẹo không mong muốn giúp bạn tự tin hơn trong cuộc sống.
BS Lam Giang
