Ung thư do... viêm gan virus
PNTĐ-Viêm gan virus hiện là nguyên nhân gây tử vong cao thứ 3 ở Việt nam. Bệnh nếu không được phát hiện sớm, điều trị tốt có thể gây nhiều biến chứng nặng.
Viêm gan virus hiện là nguyên nhân gây tử vong cao thứ 3 ở Việt nam. Bệnh nếu không được phát hiện sớm, điều trị tốt có thể gây nhiều biến chứng nặng như: viêm gan cấp, suy gan, viêm gan mạn tính, xơ gan, thậm chí ung thư gan. Đáng nói, 90% người nhiễm virus viêm gan không hề biết mình bị bệnh.
90% người mắc không biết mình nhiễm bệnh
PGS. TS Đỗ Duy Cường - Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới (bệnh viện Bạch Mai) cho biết: Viêm gan virus có 5 loại thường gặp là viêm gan virus A, B, C, D, E. Trong đó, viêm gan virus B, C lây truyền qua đường máu, dịch thể tương tự với đường lây truyền của HIV. Viêm gan virus D chỉ lây truyền khi có mặt viêm gan B và có đường lây truyền tương tự.
Viêm gan virus A và E lây qua đường thức ăn, nước uống và vệ sinh không đầy đủ. Tuy nhiên, trong 5 loại trên, virus viêm gan B, C gây ảnh hưởng nhiều nhất đến sức khoẻ, chất lượng cuộc sống của con người.
 |
| PGS.TS Đỗ Duy Cường thăm khám cho bệnh nhân viêm gan đang điều trị tại Trung tâm Bệnh nhiệt đới, BV Bạch Mai. Ảnh: Thế Anh |
Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam hiện là quốc gia có tỷ lệ người nhiễm viêm gan virus cao nhất khu vực và đang có chiều hướng gia tăng. Ước tính có 16 triệu người Việt Nam mắc các bệnh virus viêm gan (trong đó khoảng 10 triệu người nhiễm virus viêm gan B, 1 triệu người nhiễm virus viêm gan C), và khoảng hơn 10% số bệnh nhân này có nguy cơ mắc ung thư gan.
Ông Lê Trung Hải - Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam thông tin thêm: Trung bình mỗi năm cả nước có 25.000 ca tử vong vì ung thư gan; 80% do viêm gan virus và xơ gan. Đây là thực tế đáng báo động với cộng đồng.
Đáng nói, dù viêm gan virus gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng sống của người dân, nhưng bệnh thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng lâm sàng rõ ràng, hầu hết bệnh nhân vẫn sinh hoạt bình thường, không nghĩ mình có bệnh. PGS.TS Đỗ Duy Cường cho biết: Khi có dấu hiệu chán ăn, mệt mỏi, da vàng, đau tức vùng hạ sườn phải, phù chân, trướng bụng… bệnh đã ở thể cấp, bệnh nhân đã có xơ gan hoặc ung thư gan.
Đơn cử hai trường hợp bệnh nhân được điều trị viêm gan tại Trung tâm Bệnh nhiệt đới (bệnh viện Bạch Mai). Bệnh nhân H.S.H (36 tuổi, ở Thanh Hóa) chỉ phát hiện viêm gan C khi xuất hiện các triệu chứng của viêm gan mạn tính như mệt mỏi tăng dần, da và mắt vàng, phù hai chân, đau hạ sườn phải. Còn bệnh nhân V.T.T (56 tuổi, ở Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) “vô tình” phát hiện viêm gan B khi phải phẫu thuật cắt mật.
Chủ động xét nghiệm dự phòng
Phòng ngừa viêm gan virus, GS. TS Nguyễn Văn Kính - Giám đốc bệnh viện Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo: Người dân nên chủ động khám, xét nghiệm máu để sàng lọc viêm gan B, C sớm. Ngoài virus gây bệnh, thói quen ăn uống nhiều chất béo, ngọt, ít vận động; mắc bệnh đái tháo đường; tình trạng thừa cân, béo phì (nhất là béo bụng); việc sử dụng thuốc dài ngày; người gầy, suy dinh dưỡng… cũng là “thủ phạm” tàn phá gan. Vì thế người dân nên thiết lập cho mình chế độ dinh dưỡng đầy đủ, sinh hoạt lành mạnh.
Riêng viêm gan virus C, do hiện nay chưa có vắc-xin phòng bệnh, người dân nên chủ động phòng tránh bằng cách: Thực hiện truyền máu và các sản phẩm máu cũng như thu gom và xử lý chất thải sắc nhọn an toàn; không xăm trổ, sử dụng ma túy có dùng chung dụng cụ tiêm chích; quan hệ tình dục an toàn với người bị nhiễm virus viêm gan C…
Khoảng 5 năm về trước, chi phí điều trị cho bệnh nhân viêm gan C có thể lên tới hàng trăm triệu với liệu trình kéo dài nhiều năm, trong khi tỷ lệ khỏi bệnh hoàn toàn chỉ khoảng 40%. Hiện nay, đã có các thuốc kháng virus tác động trực tiếp (DAAs) điều trị viêm gan C với phác đồ đơn giản, thời gian điều trị khoảng 3 tháng, tỷ lệ điều trị khỏi bệnh cao (trên 95%) đem lại sự sống cho nhiều người bệnh.
Ngoài ra, đối với người đã mắc viêm gan virus B, C cần tuân thủ phác đồ và chỉ định của bác sĩ. Bệnh viện Bạch Mai từng tiếp nhận nhiều ca bệnh chuyển biến nặng, ung thư gan… do bệnh nhân tự ý chữa trị theo phương pháp truyền miệng. Để tránh quá trình tiến triển viêm gan virus B, C thành ung thư gan, người bệnh cần xét nghiệm máu định kỳ 1-2 lần/ năm để đo tải lượng virus, đánh giá chức năng gan xem có bị ứ mật, xơ hoá hay không.
Nếu xơ hoá giai đoạn sớm thì uống thuốc theo dõi, nếu xơ nặng, cổ trướng, chán ăn, rối loạn tiêu hoá nặng, giãn tĩnh mạch thực quản, suy gan, suy giảm miễn dịch trên bệnh nhân suy gan dẫn đến nhiễm trùng máu... phải can thiệp sớm để chữa trị kịp thời.
Thảo Hương
