Báo chí đồng hành cùng sự phát triển của nhân loại

PHÚ ĐỖ
Chia sẻ

(PNTĐ) - Trải qua hơn 4 thế kỷ kể từ khi tờ báo đầu tiên ra đời ở Đức, báo chí ngày nay đã có nhiều thay đổi phù hợp với xu thế thời đại. Mặc dù công chúng đã có nhiều cách tiếp cận với tin tức nhanh chóng hơn nhưng báo chí chính thống vẫn khẳng định được vai trò của mình trong việc truyền tải thông tin chính xác và chiếm vị trí quan trọng trong lòng độc giả.

Từ những tờ báo giấy đầu tiên

Từ xa xưa, truyền miệng là phương thức duy nhất để truyền đạt thông tin trong xã hội. Các thương gia, thủy thủ và du khách đã mang tin tức ở khắp mọi nơi về đất liền. Những thông tin này được các tiểu thương buôn bán lan rộng từ vùng này sang vùng khác. Chính vì tính chất "truyền miệng" và không có sự kiểm chứng nên có rất nhiều tin tức không chính xác, gây ra những hệ luỵ không hề nhỏ.

Giấy và các phương pháp in cổ xưa được phát minh đã trở thành bước ngoặt cho việc tuyên truyền thông tin. Báo in đã nhanh chóng ra đời và trở thành phương tiện truyền thông chính thức kể từ thế kỷ XVII, phát thanh và truyền hình ra đời vào thế kỷ XX và internet vào thế kỷ XXI.

Thời kỳ Phục hưng ở châu Âu, các bản tin được viết tay, sau đó chúng được phân phát đến các thương gia nhằm truyền tải nhiều thể loại thông tin từ chiến tranh, kinh tế đến phong tục xã hội hay sở thích của con người. Tờ báo tiếng Đức: "Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien" của Johann Carolus phát hành năm 1605 ở Strassburg (nay thuộc Pháp) được thừa nhận là tờ báo giấy đầu tiên trên thế giới. Ấn phẩm báo đầu tiên của Anh là tờ “Công báo London” được xuất bản năm 1666.

Tại Mỹ, tờ báo đầu tiên xuất hiện ở Boston năm 1690 có tiêu đề “Publick Occurrences”. Do không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, nhà xuất bản tờ báo đã bị chính quyền bắt giữ, tất cả các bản in, bản sao của tờ báo đều bị thiêu hủy. Mãi đến năm 1783, tờ “Pennsylvania Evening Post” mới chính thức được chính quyền công nhận là tờ nhật báo đầu tiên của Mỹ.

Báo chí đồng hành cùng sự phát triển của nhân loại - ảnh 1
Ảnh minh họa

Còn ở châu Á, ấn phẩm tin tức đầu tiên được xuất bản là “Kai Yuan Za Bao”, đưa những thông tin về triều đình nhà Đường, Trung Quốc (618-906). Tại khu vực Trung Đông, lịch sử báo chí bắt đầu từ thế kỷ XIX. Nhiều biên tập viên không chỉ là nhà báo mà còn là nhà văn, nhà triết học và chính trị gia.

Vào giai đoạn cách mạng công nghiệp đầu thế kỷ XIX, những tiến bộ trong công nghệ in ấn đã giúp báo chí trở thành phương tiện truyền thông được lưu thông rộng rãi nhất. Năm 1814, tờ “Thời báo London” đã mua lại một chiếc máy in có khả năng tạo ra 1.100 bản in mỗi giờ. Sau đó, công nghệ in đã có bước đột phá, có thể in trên 2 mặt giấy cùng một lúc. Sự đổi mới này đã giúp báo in trở nên rẻ hơn và có thể tiếp cận bạn đọc rộng rãi hơn. Năm 1850, những chiếc máy in khổng lồ có thể in được 10.000 tờ/giờ, đặc biệt, thời gian này cũng xuất hiện những tờ nhật báo bằng hình ảnh đầu tiên.

Báo chí "chuyển mình" đáp ứng độc giả

Cùng với dòng chảy của sự phát triển khoa học kỹ thuật, báo chí đã thay đổi để có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu của độc giả. Theo đó, hình thức báo chí phát thanh bắt đầu ra đời từ những năm 1920 và phát triển mạnh mẽ nhất vào giai đoạn 1930-1940. Truyền hình được nghiên cứu trước Thế chiến II và bắt đầu hoạt động vào những năm 1940. Mặc dù truyền hình trở nên phổ biến trong những năm 1950, 1960 ở phần lớn mọi nơi nhưng hình thức này cũng không hoàn toàn thay thế các đài phát thanh truyền thống.

Ngày nay, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ Tư với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã thổi làn gió mới vào từng ngóc ngách của cuộc sống con người. Trong thế kỷ XXI, công nghệ đã thay đổi cách chúng ta tiếp cận và tiêu thụ thông tin. AI và công nghệ số đã mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành báo chí, đồng thời đặt ra những thách thức và cơ hội mới.

Ngày nay, người dùng không chỉ đọc báo giấy, mà còn tiếp cận thông tin qua các nền tảng trực tuyến như mạng xã hội, ứng dụng di động và trang web tin tức. Điều này đòi hỏi ngành báo chí phải thích nghi, không chỉ trong việc sản xuất nội dung, mà còn trong việc phân phối nội dung đến độc giả.

Trí tuệ nhân tạo không triệt tiêu mà trở thành "bạn đồng hành" - một công cụ quan trọng trong ngành báo chí. Theo đó, AI có thể giúp nhanh chóng phân loại và phân tích các dữ liệu lớn, giúp các nhà báo hiểu rõ hơn về xu hướng và sở thích của độc giả. AI cũng có thể giúp các cơ quan báo chí hiểu rõ hơn về độc giả của mình, từ đó đưa ra những gợi ý về các nội dung phù hợp hơn, cũng như tăng khả năng tương tác với độc giả.

Báo chí đồng hành cùng sự phát triển của nhân loại - ảnh 2
Ảnh minh họa

Trên thế giới, việc sử dụng AI trong báo chí dần trở nên phổ biến, từ việc tạo ra các giọng đọc phù hợp với địa phương, sử dụng AI để tạo ra hình ảnh minh hoạ cho bài viết, cho đến những hình thức phức tạp hơn như: hãng tin Reuters đã hợp tác cùng Graphiq để tạo ra các nội dung có khả năng tự động hóa đồ họa và tăng tương tác, cũng như áp dụng thực tế ảo tăng cường (AR) với độc giả khi họ tiếp cận bài viết.

Với hình thức này, độc giả không còn chỉ nhìn những hình ảnh "phẳng" đơn giản như trước đây, mà họ hoàn toàn có thể nhấn vào từng phần của ảnh để xem các thông tin liên quan, hay sử dụng AR để "đắm mình" vào không gian mà bức ảnh đang mô tả. Không chỉ sử dụng AI cho tác phẩm của mình, hãng tin Reuters còn được biết đến là hãng tin tiên phong sử dụng AI nhằm cải thiện cách họ báo cáo và phân phối tin tức. Reuters đã sử dụng AI để tự động hóa phân tích dữ liệu và hành vi của độc giả, từ đó đưa ra gợi ý các bài viết phù hợp hơn với thị hiếu của từng độc giả.

Đặc biệt, trên thế giới đã có các hãng tin tức hoàn toàn do AI tạo ra như NewsGPT. Ra mắt vào tháng 3/2023, NewsGPT sử dụng công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên và thuật toán học máy để quét các nguồn tin tức (trang web tin tức, cơ quan chính phủ và mạng xã hội) từ khắp nơi trên thế giới theo thời gian thực. Dữ liệu thu thập được sau đó được sử dụng để tự động biên soạn các tin tức. NewsGPT chỉ dựa vào các dữ liệu mà nó thu thập được cùng thuật toán để tạo ra tin tức mà không có các quan điểm cá nhân.

Người dùng có thể cải thiện công cụ bằng cách báo cáo tin giả mạo. NewsGPT có khả năng xử lý lượng lớn thông tin từ nhiều nguồn cấp khác nhau, do đó, nó có khả năng cung cấp tin tức 24/7 trên toàn thế giới. Bằng cách phân tích các góc nhìn đa dạng, nó cũng cung cấp cho độc giả cái nhìn toàn diện về những vấn đề phức tạp. Bên cạnh đó, tính chất dựa trên AI của NewsGPT còn cho phép các tin tức được "cá nhân hóa" theo sở thích của từng người xem.

Mặc dù AI đang chiếm được "thiện cảm" của độc giả cũng như các cơ quan báo chí. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng đặt ra thách thức không nhỏ đối với ngành báo chí toàn cầu, mà việc đảm bảo chất lượng và độ tin cậy của thông tin là một vấn đề nan giải. Đặc biệt khi AI có thể tạo ra “deepfake” - những hình ảnh và video giả mạo khó phân biệt. Để khắc phục nhược điểm này, ngành báo chí toàn cầu cần phải đầu tư vào công nghệ để tăng cường phát hiện và ngăn chặn các thông tin giả mạo.

Báo chí đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của nhân loại trong nhiều thế kỷ qua. Thông qua báo chí, công chúng được tiếp cận với nguồn kiến thức phong phú, thông tin đa dạng từ khắp mọi nơi trên thế giới. Báo chí đã trải qua những thay đổi đáng kể trong quá trình hình thành, phát triển, trở thành phương tiện truyền tải thông tin không thể thiếu trong xã hội và được dự báo sẽ tiếp tục có những bước tiến mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Ý kiến bạn đọc

Tin cùng chuyên mục

Người dân Đông Anh và cả nước vô cùng tiếc thương Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Người dân Đông Anh và cả nước vô cùng tiếc thương Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(PNTĐ) - Sáng nay (25/7), lễ viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã được cử hành trọng thể theo nghi thức Quốc tang tại Nhà Tang lễ Quốc gia (số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội). Cùng thời gian trên, lễ viếng diễn ra tại Hội trường Thống Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh) và quê nhà Tổng Bí thư - xã Đông Hội, huyện Đông Anh (thành phố Hà Nội).