Làm báo trong kỷ nguyên số: Chất lượng nội dung đi đôi với công nghệ
(PNTĐ) -Trong khuôn khổ các hoạt động tại Hội báo toàn quốc năm 2023, sáng 18/3, Liên chi hội nhà báo Cơ quan Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam, Chi hội Tạp chí Người Làm báo - Hội Nhà báo Việt Nam đã phối hợp tổ chức tọa đàm “Người làm báo trong kỷ nguyên số”.
Tham dự tọa đàm có nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, cố vấn Ban Biên tập Tạp chí Người Làm Báo; nhà báo Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP Hà Nội, Tổng Biên tập báo Kinh tế & Đô thị; nhà báo Đỗ Doãn Hoàng, Báo Điện tử Dân Việt.
Tọa đàm góp phần đề người làm báo, nhất là những nhà báo trẻ, sinh viên báo chí có nhận thức rõ hơn về làm báo thời đại 4.0 không chỉ chú trọng về nội dung, về chuyển đổi số mà còn phải nâng cao cả về đạo đức của người làm báo.
Tại tọa đàm, các diễn giả thảo luận, trao đổi nội dung xoay quanh vấn đề vai trò của người làm báo trong kỷ nguyên số, những cơ hội và thách thức của người làm báo trong bối cảnh hiện nay, đồng thời đưa ra những quan điểm, kinh nghiệm làm báo trong thời kỳ mới.
Theo nhà báo Nguyễn Minh Đức, trước đây do hạn chế công cụ hỗ trợ nên năng suất viết báo thấp. Hiện nay, công cụ hỗ trợ phát triển nên năng suất làm báo lớn hơn, thời gian tác nghiệp của nhà báo cũng nhanh hơn với sự hỗ trợ của internet. Vì vậy, trách nhiệm của nhà báo trong kỷ nguyên mới cũng cao hơn…
Cùng quan điểm này, nhà báo Hồ Quang Lợi cho rằng, công nghệ số càng phát triển, trách nhiệm của nhà báo càng lớn hơn. Nội dung và công nghệ luôn phải song hành. Trong bối cảnh kỷ nguyên số, nội dung báo chí đương nhiên phải có chất lượng tốt để có bạn đọc và khi có nội dung tốt thì cần phải có phương tiện truyền thông để giúp lan tỏa.
Chia sẻ về tinh thần cống hiến của nhà báo, nhà báo Nguyễn Minh Đức chia sẻ thêm, bản thân ông tham gia làm báo từ năm 1991, khi đó phải viết báo trên giấy, phải đi thuê đánh máy để nộp bản thảo cho toàn soạn. Khi làm báo về lĩnh vực tài chính, ngân hàng, ông đã phải đi học thêm chuyên ngành kinh tế để có thêm kiến thức nhằm viết tốt về lĩnh vực này. Còn bây giờ, nhờ có công cụ hỗ trợ mà sinh viên báo chí vào nghề thuận lợi và có thể tác nghiệp ở tất cả các lĩnh vực với sự hỗ trợ của công nghệ.
Hiện nay, với những công nghệ hiện đại đã và đang tạo ra rất nhiều tiện ích cho các nhà báo trong quá trình tác nghiệp. Song bên cạnh đó, công nghệ cũng tạo ra môi trường cạnh tranh khốc liệt, làm nảy sinh những thách thức lớn đối với đội ngũ làm báo và nền báo chí chuyên nghiệp.
Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng cho rằng, làm báo hiện đại cần phải đưa tin nhiều, liên tiếp nhưng yêu cầu tin phải chất lượng, không để bị trượt theo thông tin, trượt theo thời sự. Đó là vấn đề khó đối với phóng viên khi phải vừa bảo đảm chất lượng lại vừa phải bảo đảm về số lượng. Nếu phóng viên cứ khai thác thông tin từ các mạng xã hội để chạy theo số lượng sẽ khó tâm huyết được với từng vấn đề và khó có được vấn đề mang tính độc quyền để thu hút được bạn đọc.
Nói về những thách thức của người làm báo trong kỷ nguyên số hiện nay, Nhà báo Minh Đức cho biết, trong vai trò của người quản lý là phải đảm bảo view cao nhưng vẫn đảm bảo tôn chỉ, mục đích của báo là một vấn đề thách thức. Để đạt lượng view cao thì cần phải đảm bảo cả 2 yếu tố nội dung tốt và kỹ thuật seo.
Các diễn giải cũng thống nhất rằng, giữa một rừng thông tin trên mạng xã hội, nhà báo phải khẳng định được trình độ, năng lực của bản thân trong vấn đề chọn lọc, xác minh tính khách quan, chính xác của thông tin để vượt trội mạng xã hội bằng sức thuyết phục tin cậy của báo chí. Bên cạnh đó, báo chí hiện nay còn phải đối mặt cả với kinh tế báo chí. Do đó, báo chí cần tiến tới thực hiện các sản phẩm chuyên sâu, độc quyền để có thể thu hút lượng lớn độc gia đọc báo điện tử.
Nhà báo Hồ Quang Lợi cho rằng, công nghệ làm cho thế giới thay đổi, sự ra đời của các sản phẩm trí tuệ nhân tạo như ChatGPT đặt ra các vấn đề cần phải giải quyết. Đối với người làm nghề báo phải nhận thức rõ và phải xác định không để công nghệ làm chủ cảm xúc của con người, của nhà báo.
Về giải pháp và kinh nghiệm trong thời gian tới, nhà báo Hồ Quang Lợi nêu rõ, với tất cả những người học nghề, làm nghề báo cần có 3 điều quan tâm: Học, lao động và sáng tạo. Đặc biệt, trong kỷ nguyên số đòi hỏi những người làm báo phải thay đổi phương thức tác nghiệp để theo kịp sự biến đổi và phát triển của công nghệ thời hội nhập.
Còn theo nhà báo Nguyễn Minh Đức, để tin bài có lượng view cao mà vẫn đúng theo tôn chỉ, mục đích của Nhà nước, của cơ quan, tòa soạn, đòi hỏi nhà báo phải trở thành chuyên gia ở lĩnh vực mình theo dõi. Các nhà báo phải học hỏi nhiều thứ, trong đó có công nghệ.
Theo nhà báo Đỗ Doãn Hoàng, trước bối cảnh chuyển đổi số, điều quan trọng nhất là nhà báo phải làm sao để được bản lĩnh của mình trước những lợi ích khác.
