Sửa đổi Luật Thủ đô: Yêu cầu tất yếu từ thực tiễn
(PNTĐ) - Hòa cùng lộ trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và chủ trương phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ theo Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị, Quốc hội đã liên tiếp ban hành nhiều quyết sách mang tính đột phá, kiến tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho Thủ đô. Tuy nhiên, các quy định lĩnh vực quy hoạch trong Luật Thủ đô 2024 vẫn còn những "khoảng trễ" nhất định.
Theo ông Trần Quang Tuyên, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, các quy định lĩnh vực quy hoạch trong Luật Thủ đô 2024 vẫn còn những "khoảng trễ" nhất định; sự bắt nhịp giữa cơ chế mới vượt trội và bộ máy vận hành thực tiễn đôi lúc chưa thực sự đồng bộ, dẫn đến những lúng túng trong bước đầu triển khai.
Mặc dù HĐND thành phố đã kịp thời ban hành các nghị quyết quy định chi tiết (như Nghị quyết số 34/2024/NQ-HĐND về điều chỉnh cục bộ quy hoạch), nhưng đến thời điểm này, chưa có trường hợp điều chỉnh quy hoạch cục bộ nào được phê duyệt theo quy trình của Luật Thủ đô mới.
Bên cạnh đó là sự "lệch pha" giữa Luật Thủ đô 2024 và các luật, nghị quyết chuyên ngành mới được ban hành. Ngay sau khi Luật Thủ đô 2024 có hiệu lực, Quốc hội đã liên tiếp ban hành các văn bản luật và nghị quyết mới với tư duy cải cách mạnh mẽ, tạo ra những quy định "thuận lợi hơn, thoáng hơn" so với chính Luật Thủ đô 2024.
Ông Trần Quang Tuyên cũng đề cập Nghị quyết số 258/2025/QH15 thí điểm cơ chế đặc thù cho các dự án lớn tại Hà Nội (vừa được Quốc hội thông qua tháng 12-2025) đã mang đến những đột phá chưa từng có, vượt xa khuôn khổ của Luật Thủ đô 2024 hiện hành. Vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra không thể chỉ dừng lại ở việc thi hành luật cũ, mà phải tính đến bài toán đồng bộ hóa và sửa đổi Luật Thủ đô một cách toàn diện.
Tại hội nghị tham vấn chính sách sửa Luật Thủ đô, TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, việc sửa Luật cần đặc biệt quan tâm đến bốn nguồn lực lớn, bao gồm: Nguồn vốn tín dụng ngân hàng; các loại trái phiếu như trái phiếu công trình, trái phiếu chính quyền địa phương và trái phiếu xanh; nguồn ngân sách cả Trung ương và địa phương; cùng với nguồn lực quốc tế.
Theo TS Cấn Văn Lực, việc thiết kế các cơ chế phù hợp để khai thác hiệu quả các nguồn lực này sẽ góp phần tạo dư địa tài chính lớn hơn cho Hà Nội trong đầu tư phát triển, nhất là đầu tư cho hạ tầng, môi trường và các lĩnh vực ưu tiên.
Còn theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, Hà Nội phải là nơi hội tụ tinh hoa; đồng thời, lưu ý về các cơ chế, chính sách để huy động và sử dụng tốt nhất nguồn lực con người, thu hút nhân tài, xây dựng chiến lược nhân lực cho Thủ đô.
