Cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nguy cơ thất thoát nguồn lực

Đại biểu Hoàng Văn Cường thảo luận tại tổ

Bày tỏ đồng tình với việc ban hành một luật sửa nhiều luật vì đây là việc làm kịp thời để giải tỏa những điểm nghẽn trong cuộc sống đặt ra, Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) cho rằng, nếu một luật mà sửa một chùm vấn đề liên quan đến nhau thì đồng bộ nhiều hơn, vì vậy nên đi theo chuyên đề.

Cụ thể, về Luật Đầu tư công, theo đại biểu Hoàng Văn Cường, việc sửa đổi theo nguyên tắc phân quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ cho người đứng đầu cơ quan chủ quản đối với các dự án đầu tư nhóm B và nhóm C sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, quyết định phê duyệt dự án hỗ trợ kỹ thuật sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài để chuẩn bị dự án đầu tư do cơ quan, tổ chức mình quản lý là phù hợp.

Đại biểu Hoàng Văn Cường phân tích, trước đây có tình trạng cơ quan quản lý hay giữ quyền của mình. Sửa đổi như thế này thể hiện rõ tính phân quyền của Chính phủ cho địa phương, sẽ có tác dụng rất tốt, công việc chạy nhanh hơn, không bị vòng đi vòng lại, thậm chí còn có tính giám sát cao hơn. Như vậy, nhiều điểm phân quyền rất cấp bách, cần thiết, như giải quyết vướng mắc chậm giải ngân vốn đầu tư công, vốn ODA. Trước đây, cần thay đổi một chút thì phải trình lên Thủ tướng Chính phủ, trước đó còn vòng qua rất nhiều bộ ngành thì hiện tại, khi đã phân quyền các dự án cho các chủ đầu tư thì không cần lên Thủ tướng.

Về việc sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 Điều 75 (sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 23 Luật Nhà ở) theo hướng: nhà đầu tư có quyền sử dụng đất ở hợp pháp, đất ở hợp pháp và các loại đất khác không phải là đất ở để đầu tư xây dựng dự án nhà ở thương mại phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về đất đai (trừ trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng và các trường hợp thu hồi khác theo quy định của pháp luật).

Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, thực tế tại Hà Nội cũng như nhiều địa phương khác khi một số dự án đất văn hóa có giá thấp nhưng khi chuyển đổi mục đích sang dự án xây nhà ở thương mại thì giá đất lại tăng lên rất cao so với thị trường. Điều này có thể gây thất thoát tài sản của Nhà nước, bởi theo quy định giá đất của các dự án văn hóa còn thấp.

Vậy nên, đại biểu Hoàng Văn Cường kiến nghị, cùng với tăng cường phân cấp, phân quyền thì phải tăng cường giám sát các dự án này để bảo đảm hiệu quả. Đồng thời đề nghị cần thêm nội dung "khi thực hiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất thì phải thanh toán tiền theo giá thị trường" (đấu thầu hoặc tìm các biện pháp định giá theo thị trường).

Cần dự báo trước để có quy định chặt chẽ

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng phát biểu

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng, vướng mắc cơ bản là quy định chưa thật rành mạch về hình thức sử dụng đất. Đất ở thì sử dụng đầu tư dự án nhà ở thương mại, nhưng đất ở mà có lẫn các loại đất khác, đặc biệt là trường hợp có quyền sử dụng đất khác mà không phải đất ở (như đất nông nghiệp, đất kinh doanh dịch vụ…) có được làm thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư để làm nhà ở thương mại hay không là cả một vấn đề.

Nhấn mạnh rằng, tránh tình trạng “con gà – quả trứng”, ông Hoàng Thanh Tùng đề nghị, quy định phải rõ trình tự để tháo gỡ vướng mắc cho nhà đầu tư: Như trong Luật Đầu tư, khi xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án nhà ở thương mại mà sử dụng các hình thức đất này thì có bước là thẩm định khả năng đáp ứng điều kiện chuyển đổi sử dụng đất của nhà đầu tư. Vậy có thực hiện bước đó không? Nếu thực hiện rồi thì giá trị văn bản thẩm định như thế nào để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, không đòi hỏi thủ tục khác? Tránh sang cơ quan này hỏi chuyển sử dụng đất đâu, cơ quan kia hỏi phê duyệt chủ trương đầu tư đâu?.

Ông Hoàng Thanh Tùng đồng tình với ý kiến cần đánh giá rõ tác động khi sửa quy định để phù hợp các quan điểm: Tháo gỡ khó khăn vướng mắc, không tạo vướng mắc mới; chặt chẽ về quản lý đất đai, tránh trục lợi chính sách; đảm bảo liên thông với luật khác để tránh vướng mắc sau này.

Đồng thời, các vấn đề đặt ra khi Luật ra đời như có dẫn đến tình trạng nhà đầu tư đi thu gom đất chưa phải đất ở, rồi chờ quy hoạch để trao đi đổi lại, bán thu lợi hay không? Cần dự báo trước để có quy định chặt chẽ. Về nghĩa vụ tài chính phải thực hiện đầy đủ. Quy định hiện tại chưa thực sự sát thực tiễn, dẫn đến việc bồi thường, nộp tiền sử dụng đất chưa sát, người dân phản ánh nhiều.

VÂN NGA