Tăng cường tính đáp ứng giới để giảm thiểu bất bình đẳng cho phụ nữ

Đó là thông điệp chính được chia sẻ tại hội thảo “Nhận diện vấn đề giới trong một số chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam” do Hội LHPN Việt Nam  và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) phối hợp tổ chức tại Hà Nội ngày 26/7. Đây là một hoạt động nằm trong khuôn khổ hợp tác giữa Hội LHPN Việt Nam và ILO hướng tới mục tiêu xây dựng và thực hiện bình đẳng giới trong các chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam.

Bà Trần Thị Hương - Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam phát biểu khai mạc.

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Trần Thị Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam nhấn mạnh: Phát triển BHXH sẽ là tiền đề và điều kiện để thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Những năm qua, một số quy định pháp luật về BHXH đã tính đến các đặc thù về giới như giảm thời gian đóng BHXH với lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn để hưởng lương hưu; tăng thời gian nghỉ chế độ thai sản từ 4 tháng lên 6 tháng; quy định chế độ nghỉ thai sản với nam giới khi vợ sinh con; chế độ thai sản của lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ; hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện cho người tham gia… 

Tuy nhiên, trên thực tế, diện bao phủ BHXH còn thấp; còn 66,5% lực lượng lao động trong độ tuổi hiện nay chưa tham gia BHXH, chủ yếu là nông dân và lao động phi chính thức, có thu nhập thấp; số người hưởng BHXH một lần năm sau cao hơn năm trước. Đặc biệt, diện bao phủ của chế độ thai sản thấp, năm 2019, có 30% phụ nữ trong lực lượng lao động hưởng chế độ thai sản và là những người tham gia BHXH bắt buộc; 70% phụ nữ còn lại bao gồm chị em làm nông nghiệp, làm nghề tự do… đứng ngoài chính sách nhân văn này. Thiếu chính sách bảo vệ thai sản, không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập, thời gian làm việc của phụ nữ mà còn ảnh hưởng đến sức khoẻ của bà mẹ, trẻ em, sự phát triển bền vững của nguồn nhân lực đất nước. 

Thời gian qua, Hội LHPN Việt Nam đã đề xuất nhiều chính sách, chương trình, đề án góp phần thực hiện an sinh xã hội, thể chế hoá quy định pháp luật về bình đẳng giới; nhiều chính sách được các cơ quan có thẩm quyền tiếp thu, ghi nhận trong văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lao động nữ. Để chuẩn bị cho sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội 2014, đảm bảo lồng ghéo vấn đề bình đẳng giới trong quá trình xây dựng Luật, Hội LHPN Việt Nam đã rà soát chính sách, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu thực tiễn để lắng nghe tiếng nói của phụ nữ về vấn đề này. 

Ông André Gama - Quản lý chương trình An sinh xã hội của ILO trình bày ý kiến.

Tại hội thảo, ông André Gama - Quản lý chương trình An sinh xã hội của ILO cho rằng: Để thực hiện mục tiêu trêm, việc áp dụng phúc lợi nhiều tầng cho trẻ em là một trong những biện pháp chính sách có tiềm năng tác động lớn hơn. Quyền lợi này bao gồm hai tầng. Tầng thứ nhất: cung cấp chế độ cho con cái của các bậc cha mẹ không tham gia BHXH tại Việt Nam và do ngân sách nhà nước đảm bảo. Tầng thứ hai: hướng đến các trẻ em có cha mẹ tham gia BHXH, với chế độ hưởng cao hơn và chi trả thông qua sự đóng góp của cả người lao động và người sử dụng lao động, như tất cả các quyền lợi BHXH khác.

“Chính sách như vậy có thể được thực hiện với chi phí tương đối hợp lý, đồng thời giúp hệ thống BHXH ở Việt Nam đạt được nhiều mục tiêu chính sách. Cụ thể là, chế độ trẻ em đa tầng có thể vừa giúp mở rộng diện bao phủ của BHXH tại Việt Nam, hỗ trợ tài chính cho mọi trẻ em trên cả nước; hỗ trợ nhiều hơn cho các gia đình có thu nhập thấp hơn và có khả năng giúp xử lý được vấn để rút BHXH một lần” - ông André Gama cho biết.

Ghi nhận các ý kiến phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Trần Thị Hương cho biết: đây là những thông tin có tính chất gợi mở để Hội LHPNVN tiếp tục nghiên cứu, có ý kiến trong quá trình xây dựng và thực hiện các chương trình, đề án; góp ý và phản biện xã hội đối với các dự thảo chính sách, luật pháp về an sinh xã hội, BHXH.

HẠNH LÊ