Thời điểm chín muồi để bỏ cấp huyện, sáp nhập tỉnh
(PNTĐ) - Trung ương đang nghiên cứu định hướng tiếp tục sắp xếp bỏ cấp hành chính trung gian (cấp huyện) và thực hiện sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong công cuộc cải cách bộ máy nhà nước, nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và giảm tình trạng chồng chéo chức năng.
Chủ trương sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh và xã, bỏ cấp huyện là một phần lớn trong nỗ lực tinh gọn bộ máy nhà nước, nâng cao hiệu quả quản lý và tối ưu hóa nguồn lực. Và tất cả chúng ta hãy tin tưởng vào những quyết sách đúng đắn này của Trung ương.
Quay trở lại vấn đề xây mới, cải tạo công sở cấp huyện, xã; khi hoàn thiện sáp nhập tỉnh, xã, không tổ chức cấp huyện thì số cơ quan hành chính sẽ giảm đi đáng kể, kéo theo đó là sự thay đổi trong nhu cầu sử dụng công sở. Nếu vẫn tiếp tục xây dựng mới hoặc cải tạo trụ sở làm việc mới trong bối cảnh này, rất có thể sau khi hoàn tất sáp nhập, nhiều công trình sẽ rơi vào tình trạng dư thừa, sử dụng không hiệu quả hoặc bị bỏ hoang.
Trong bối cảnh nguồn lực tài chính của Nhà nước có hạn, việc phân bổ ngân sách cần phải hợp lý và hiệu quả. Việc tạm dừng các dự án xây dựng mới hoặc cải tạo công sở cấp huyện, xã đồng nghĩa với việc cắt giảm chi tiêu không cần thiết, tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực cấp bách hơn như phát triển hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế và an sinh xã hội.
Sau khi hoàn tất quá trình sáp nhập tỉnh và xã, không tổ chức cấp huyện, các địa phương sẽ có cái nhìn tổng thể và chính xác hơn về nhu cầu thực tế của hệ thống trụ sở hành chính. Khi đó, việc xây dựng mới hoặc nâng cấp công sở các cấp sẽ được triển khai dựa trên quy hoạch vùng, quy hoạch địa phương, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, tránh tình trạng manh mún, chắp vá, gây lãng phí nguồn ngân sách.
TS Nguyễn Đình Thái, chuyên gia quản lý công, Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho rằng quá trình cần được thực hiện với lộ trình bài bản, có cơ chế giám sát, lường trước các tác động để không gây ra những hệ quả tiêu cực và cần được lấy ý kiến của toàn dân chịu tác động.
Theo TS Nguyễn Đình Thái, Kết luận 126/2025 và 127/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về một số nội dung, nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là bước đột phá trong tư duy và quyết tâm chính trị mang tính cách mạng trong tổ chức hệ thống chính trị nói chung và tổ chức nhà nước nói riêng sau Kết luận 121/2025 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII.
Đây là cơ sở, căn cứ để tiến tới xây dựng cơ cấu tổ chức trong hệ thống chính trị đồng bộ, nhất quán, hệ thống, tinh gọn, mạnh, cắt giảm khâu trung gian giữa tổ chức Đảng, Nhà nước và MTTQ từ trung ương đến cơ sở. Do đó, định hướng của Bộ Chính trị, Ban Bí thư là hoàn toàn đúng đắn với thực tiễn; là một bước tiến quan trọng trong cải cách bộ máy nhà nước, nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và giảm tình trạng chồng chéo chức năng.
Việc bỏ cấp trung gian sẽ giản lược bộ máy, tối ưu hóa quy trình quản lý, giảm tình trạng quan liêu, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Sáp nhập tỉnh, giảm bộ máy chính quyền cấp huyện sẽ giảm bớt biên chế, giảm chi phí vận hành bộ máy góp phần tiết kiệm chi ngân sách, tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển. Đặc biệt, giảm trùng lắp về chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp chính quyền, giúp hệ thống vận hành linh hoạt hơn. Khi bỏ cấp huyện, chính quyền cấp tỉnh sẽ trực tiếp chỉ đạo cấp xã, có thể rút ngắn quy trình ra quyết định và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, pháp luật.
