Cần dừng lại những phán xét cảm tính?

Theo ông Phùng Huy Cẩn, Vụ trưởng Vụ Thi đua Khen thưởng (Bộ VHTTDL), cụm tác phẩm phim tài liệu: Những người dân quê tôi, Phản bội, Hà Nội trong mắt ai, Chuyện tử tế và Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai do NSND Trần Văn Thủy đại diện làm hồ sơ đăng ký tác phẩm và cụm tác phẩm phim tài liệu: Một thế kỷ - một đời người, Giọt nước giữa đại dương do NSND Đào Trọng Khánh đại diện làm hồ sơ đăng ký tác phẩm không đạt đủ số phiếu đồng ý 80% của tổng số thành viên Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước có mặt tại cuộc họp. Do vậy các cụm tác phẩm này không đủ điều kiện trình Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh” về VHNT theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Nghị định số 133/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

Đã có những bất ngờ, tiếc nuối khi kết quả trên được công bố. Nhưng, không phải đến năm nay, việc xét tặng Giải thưởng mới tạo nên những tranh cãi trái chiều. Tuy nhiên, bất cứ giải thưởng nào, “cuộc chơi” nào cũng phải có những nguyên tắc cần phải tuân thủ. Theo Phó Chủ tịch phụ trách Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Đoàn Thanh Nô, mỗi trường hợp xét tặng đều được xem xét, đánh giá kỹ lưỡng trước khi bỏ phiếu, tạo điều kiện cho những tác giả, tác phẩm tốt nhất được tôn vinh. Ông Đoàn Thanh Nô cũng khẳng định, chất lượng Giải thưởng, danh hiệu là điều quan trọng nhất và không vì bất cứ lý do gì, các Hội đồng có thể làm xô lệch được những giá trị thực. Hơn nữa, tiêu chí xét tặng Giải thưởng, danh hiệu tại các Nghị định của Chính phủ ngày càng định chuẩn, chặt chẽ nhằm tôn vinh chính xác các tác giả, tác phẩm có nhiều đóng góp.

Việc NSND Trần Văn Thủy và NSND Đào Trọng Khánh trượt Giải thưởng Hồ Chí Minh khiến nhiều người tiếc nuối.

Trước dư luận, NSND Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu TP. Hồ Chí Minh, thành viên Hội đồng xét tặng cũng khẳng định, tính khách quan, dân chủ trong mỗi phiên làm việc của các Hội đồng rất cao. “Mỗi mùa xét tặng, Hội đồng lại có những thay đổi để phù hợp điều kiện thực tiễn. Nhưng cũng mỗi lần xét tặng lại nảy sinh thêm những vấn đề mới. Nếu như tất cả có thể định chuẩn bằng Nghị định thì vai trò của Hội đồng sẽ không nặng, nhưng thực tế vẫn còn có những nội dung phải xem xét, đặc biệt ở góc độ chuyên môn để việc áp dụng Nghị định được chính xác hơn. Đơn cử, Nghị định chỉ nêu về “sự cống hiến, sức lan tỏa”, nhưng như thế nào là sự cống hiến và sức lan tỏa thì lại đòi hỏi vai trò chuyên môn của Hội đồng. Nhiều việc đòi hỏi Hội đồng phải cân nhắc rất kỹ càng, nâng lên đặt xuống…”, NSND Trần Ngọc Giàu nói.

Ông Phùng Huy Cẩn cho biết thêm, từ Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước cho đến Hội đồng cấp Nhà nước đều được thành lập theo quy định rất chặt chẽ tại các Nghị định. Vì vậy, công tác xét tặng các giải thưởng, danh hiệu đã được Bộ VHTTDL thực hiện bài bản, kỹ lưỡng. Bởi vậy, thiết nghĩ, đã đến lúc nên dừng lại những phán xét cảm tính, thiếu cơ sở bởi rất dễ đánh mất đi giá trị và tính tôn nghiêm của những giải thưởng, danh hiệu mang ý nghĩa tôn vinh cao quý này.

MỘC MIÊN