Chính tả là quốc pháp

Những lỗi sai được độc giả chỉ ra trong cuốn "Từ điển chính tả tiếng Việt". Ảnh: Nhà xuất bản.

Năm thứ hai đại học Báo chí, tôi được anh bạn cùng lớp cho xem một bài thơ anh viết trong trang vở (dự định gửi cho cô bạn gái). Bài thơ khá hay, chỉ có điều chữ “trái tim”, anh sử dụng hai lần và đều viết là “chái tim”.

Ban đầu, tôi tưởng anh có ẩn ý gì khi “cố ý” viết như thế, nhưng khi hỏi ra mới biết đó là lỗi sai chính tả. “Chưa từng có ai nhắc tớ rằng viết “chái tim” là sai” - anh bạn thành thật. Từ bé đến giờ tớ toàn viết “trái tim” là “chái tim”. Điều tôi ngạc nhiên nhất cũng chính là điều anh nói: Tại sao không có bất kỳ ai nhắc anh lỗi viết sai chính tả này.

Học sinh tiểu học không chỉ học viết chữ đẹp mà còn phải học viết chữ đúng chính tả. Đòi hỏi này không chỉ ở môn Tiếng Việt mà còn ở tất cả các môn. Bất cứ một câu chữ nào bị sai chính tả cũng cần phải bị nhắc nhở, thậm chí bị trừ điểm. Chỉ có cách thức đó thì mỗi học sinh mới khắc phục được những từ mình trót viết sai chính tả. Đấy là từ phía nhà trường. Còn về phía mỗi người, thì cần có ý thức về việc viết đúng chính tả.

Lâu nay có tình trạng giới trẻ khi viết facebook, viết tin nhắn, thư từ cho bạn bè mà viết ẩu, viết tắt, lai căng, hoặc viết các ngôn ngữ xì-teen đang thịnh hành dẫn tới việc viết văn bản trang trọng bị “lây nhiễm” bởi thói quen đó. Cuối cùng không biết viết thế nào là đúng chính tả.

Hiện nay, lỗi chính tả là lỗi cực kỳ phổ biến, khiến cho người ta có cảm giác phải “sống chung” với nó, chứ rất khó có khả năng loại trừ hết. Sách giáo khoa được xem là tài liệu chuẩn mực về chữ viết, kiến thức nhưng tình trạng sách giáo khoa viết sai lỗi chính tả tồn tại cũng không ít. Trong một số cuốn sách giáo khoa viết Lý Công Uẩn là Lí Công Uẩn. Cách đây mấy năm, dư luận từng bàng hoàng khi phát hiện ra không ít tờ báo, kể cả văn bản quan trọng cũng viết nhầm từ “hiến pháp” thành… “hiếp pháp”.

Thời kỳ báo chí còn chưa bước vào thời đại 3.0, rồi 4.0, trên bàn biên tập của các tòa soạn luôn có các cuốn từ điển tiếng Việt. Ngày nay số người còn giữ cuốn này ngày càng hiếm. Có một thống kê thú vị là 90% lượt tìm kiếm trên Google toàn thế giới là để “check” (kiểm tra) chính tả các từ. Google có thể cung cấp cho bạn cách viết phổ biến của mỗi từ trong cộng đồng, cũng như link (kết nối) đến vài trang viết liên quan đến chính tả của từ bạn muốn tìm. Nhưng, độ tin cậy của chúng thì vẫn cần phải bàn. Hơn nữa, sự tiện dụng của Google trong check chính tả nhiều khi khiến cho người ta ỷ lại vào nó mà quên mất rằng, phải “nạp” từ đúng chính tả vào trong trí nhớ của mình thì mới có thể viết đúng được.

Dư luận đang ồn ào về cuốn “Từ điển chính tả” của Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội có những từ ngữ sai chính tả một cách lạ lùng. Mặc dù, nhóm biên soạn, đều là những vị có học hàm học vị về ngôn ngữ đã lên tiếng giải thích những điều lạ lùng này như một sự lựa chọn có chủ ý. Nhưng cuốn sách vẫn tạm thời bị NXB thu hồi và cơ quan quản lý xuất bản đã vào cuộc để xem xét trách nhiệm.

Chính tả là một khoa học về tiếng Việt, nhưng ngôn ngữ (tiếng Việt) còn là “báu vật” của dân tộc – Tiếng ta còn, nước ta còn – Vì thế chính tả phải được coi là “quốc pháp” để bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt.

Mỹ  Nguyễn