Đồng tính lên ngôi
ĐSGĐ-Từ phim chiếu rạp cho đến phim ngắn của các đạo diễn trẻ, đề tài đồng tính được khai thác dưới nhiều góc độ cho thấy sự cởi mở hơn trong suy nghĩ của người Việt về chủ đề này.
Điện ảnh - đồng tính để “câu khách”
Sau làn sóng làm phim pha trộn yếu tố đồng tính như thêm chút gia vị cho phim thời của Hồn Trương Ba da hàng thịt, Trai nhảy… giờ đây điện ảnh Việt lại chứng kiến sự lên ngôi của đề tài này. Có lẽ chưa bao giờ thế giới thứ ba lại được điện ảnh quan tâm như hiện nay. Nếu Hotboy nổi loạn, Cảm hứng hoàn hảo, Nàng men chàng bóng… lấy người đồng tính làm nhân vật chính thì Để mai tính, Cưới ngay kẻo lỡ, Vũ điệu đường cong lại chọn nhân vật đồng tính điểm xuyết, chủ yếu tạo yếu tố hài hước, gây cười cho phim. Thậm chí những đạo diễn được cho là “cao tay ấn” không cần đến những yếu tố câu khách rẻ tiền như Nguyễn Quang Dũng cũng hé lộ mập mờ những cảnh thân mật của hai nhân vật nữ chính trong Mỹ nhân kế.
 |
| Cảnh trong phim “Hai chú cháu” |
Nhiều phim đề cập đến thân phận của những người thuộc giới tính thứ ba nhưng không phải phim nào cũng thành công bởi đây là đề tài còn nhạy cảm. Chiếm được cảm tình và được khán giả đón nhận nhiều nhất là Hot boy nổi loạn bởi những lát cắt trong cuộc sống, tâm tư và những ước mơ của người đồng tính cùng lớp người dưới đáy xã hội được miêu tả với cái nhìn nhân bản.
Không chọn cái nhìn ưu tư như Hotboy nổi loạn, Để Mai tính lại tiếp cận người đồng tính qua lăng kính hài hước mà vẫn rất “đời” khiến nhân vật chị Hội trong phim nhận được nhiều cảm tình của khán giả.
Tiếp sau đó, Nàng men, chàng bóng cũng được xếp vào hàng “thảm họa phim Việt” bởi sự nhảm nhí, xây dựng nhân vật đồng tính như những con rối gây cười với những tình tiết khiên cưỡng giả tạo nhằm “câu khách”.
Phim trẻ - đồng tính để chia sẻ
Lễ trao giải Búp sen vàng lần thứ 3 của dự án “Chúng ta làm phim” do Trung tâm hỗ trợ và phát triển tài năng điện ảnh (Hội điện ảnh Việt Nam) tổ chức, bộ phim đề cập đến vấn đề đồng tính Bạn là ai? đã được Hội đồng giám khảo quyết định trao giải Búp sen vàng phim tài liệu xuất sắc nhất. Là câu chuyện có thật về một “tomboy” có xu hướng yêu người cùng giới, phim bắt đầu với những hình ảnh khá “sốc” khi Trang cầm điện thoại gọi cho “vợ”.
 |
| Poster phim Bạn là ai? |
Bề ngoài, Trang hoàn toàn như một cậu con trai nhưng khi trở về nhà, Trang vội trút bỏ trang phục, đội tóc giả, mặc váy, trở thành một cô gái. Lý do là gia đình không chấp nhận Trang ăn mặc giống con trai, và hơn nữa, càng không chấp nhận Trang “yêu” một người con gái khác…
Trang, sinh năm 1993, là người Hà Nội, sinh ra trong một gia đình có hai anh em. Bố mẹ Trang hiện sinh sống tại Nga. Vì công việc, họ chỉ thỉnh thoảng chát hoặc gọi điện cho Trang. Trong mắt những người thân, Trang như là một điều bất thường không thể chấp nhận được. Em là một người trẻ cô độc. Nhà làm phim trẻ Huyền My quen biết và tìm được sự đồng cảm với nhân vật Trang cũng vì họ có bề ngoài giống nhau. Với khát vọng để gia đình, dư luận chấp nhận giới tính thật, Trang đã đồng ý xuất hiện trực diện trong bộ phim tài liệu Bạn là ai? Và Huyền My, bằng bộ phim của mình đã chia sẻ con đường đi tìm bản ngã của một người trẻ tuổi.
Bạn là ai? gây được tiếng vang trong giới làm phim trẻ tới mức được giới thiệu ở nhiều LHP, giải thưởng trong nước và quốc tế. Sau khi ra mắt tại Liên hoan Phim tài liệu quốc tế châu Âu - Việt Nam tháng 3/2012 và giành giải Búp sen vàng, phim đã được Trung tâm TPD gửi đi dự một số liên hoan phim khác. Hiện tại, Huyền My đang ấp ủ dự định làm một bộ phim ngắn tiếp theo về đồng tính nữ.
Tại Tiệc phim ngắn YxineFF dành cho những nhà làm phim trẻ năm nào cũng có khá nhiều tác phẩm tranh giải lấy đề tài đồng tính. Nếu năm 2010, Tiệc phim YxineFF có 3 phim liên quan đến giới thứ ba: My girl, Rẽ trái, Feeling thì năm 2012, số lượng này đã tăng gấp đôi. Không chỉ đạo diễn trẻ ham đề tài đồng tính, ban tổ chức cuộc thi cũng… “thích” mảng đề tài này khi có thêm giải đặc biệt Trái tim cầu vồng (Rainbow Heart Award) cho bộ phim hay nhất có liên quan đến giới tính thứ ba với đề cử từ tất cả các hạng mục.
 |
| Lắng - Phim về hai nữ sinh trung học |
Mảng đồng tính được phản ánh rất đa dạng trong các phim của YxineFF 2012: từ đồng tính nam (Dawn, Hai chú cháu, Người tình) đến đồng tính nữ (Lắng,Two Girls Against The Rain, Bạn là ai?); từ tình yêu giữa người da đen và người châu Á (Dawn), “pê đê” ở vùng sông nước Nam Bộ (Hai chú cháu) cho đến mối tình của hai phụ nữ Campuchia (Two Girls against the Rain) hay tình cảm trong sáng của hai cô nữ sinh trung học (Lắng).
Lý do khiến những đạo diễn trẻ quan tâm tới đề tài này có thể do mảng đề tài này không mới nhưng ít người khai thác và khai thác thành công. Cũng có thể do khán giả rất dễ thương cảm với các nhân vật trong phim. Nhưng trên hết, các đạo diễn trẻ muốn chuyển tải những góc nhìn đa dạng về thế giới người đồng tính, để người xem có cái nhìn sâu sắc hơn về cộng đồng người còn chưa được xã hội công nhận rộng rãi này.
Một điều đáng mừng là các phim về đồng tính kể trên của YxineFF 2012 đều nhận được nhiều phản hồi tích cực từ phía người xem bởi tính nhân văn và ý nghĩa sâu sắc. Không chỉ nội dung, các kỹ thuật làm phim như quay phim, nhạc nền, chuyển cảnh cũng được đánh giá cao. Làm về đồng tính nhưng không mang người đồng tính ra gây hài (như nhiều phim gần đây), được khán giả đón nhận là điều không có gì ngạc nhiên.
Đồng tính luôn là một miếng “mồi ngon” cho các nhà làm phim của bất cứ quốc gia nào. Những bí ấn, góc khuất của các cuộc tình đồng giới luôn gây tò mò và để lại xúc cảm đặc biệt cho người xem. Nhưng nó đồng thời cũng là con dao hai lưỡi giết chết các nhà làm phim nếu làm không ra và không tới. Với sự chia sẻ và đồng cảm, các nhà làm phim trẻ đã giúp người đồng tính tìm được tiếng nói trong những tác phẩm điện ảnh có nội dung về đồng tính và đón nhận được sự cởi mở trong xã hội.
Thanh Phương
