Hơn cả một bộ phim, “Huyền tình Dạ Trạch”- phim điện ảnh đầu tiên khai thác về thời kỳ Việt cổ trở thành một dấu ấn văn hóa
(PNTĐ) - Chính thức khởi chiếu vào mùa lễ tình nhân (14/2), bộ phim “Huyền tình Dạ Trạch” do Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội (nay là Báo, Phát thanh và Truyền hình Hà Nội) sản xuất đem đến một hương vị lạ, độc đáo, ấn tượng, đậm đặc màu sắc văn hóa cổ của người Việt... trong đường đua phim Tết Bính Ngọ, rất đáng để người xem thưởng thức.
Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, điện ảnh không còn chỉ là không gian giải trí mà dần trở thành một phương tiện kể lại câu chuyện bản sắc dân tộc bằng ngôn ngữ hiện đại. Giữa “đường đua” phim Tết vốn quen thuộc với hài hước và thị trường, sự xuất hiện của bộ phim điện ảnh “Huyền Tình Dạ Trạch” mang đến một lựa chọn khác biệt: một tác phẩm không đặt trọng tâm vào doanh thu, mà hướng tới việc khơi mở và lan tỏa chiều sâu văn hóa Việt cổ, bắt nguồn từ thời kỳ Văn Lang – Đông Sơn, gắn với truyền thuyết Chử Đồng Tử – Tiên Dung.
Bộ phim do Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội (nay là Báo, Phát thanh và Truyền hình Hà Nội) sản xuất. Đây cũng là Đài truyền hình đầu tiên tham gia làm phim điện ảnh và táo bạo lựa chọn đường đua gắt nhất của rạp chiếu là dịp Tết để tham gia. “Huyền Tình Dạ Trạch” là một trong những bộ phim điện ảnh đầu tiên tại Việt Nam lựa chọn tái hiện một cách có hệ thống không gian sống, không gian tinh thần và nền tảng văn hóa của cư dân Việt cổ thuở hồng hoang.
Bộ phim không chỉ kể lại một truyền thuyết quen thuộc trong dân gian, mà còn nỗ lực trả Chử Đồng Tử về đúng vị trí của một biểu tượng văn hóa lớn – một trong Tứ Bất Tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, gắn với khát vọng vươn lên, tinh thần khai mở thương nghiệp, tư duy làm giàu chính đáng và lối sống nhân ái, hài hòa với cộng đồng.
Câu chuyện tình giữa Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung trong “Huyền Tình Dạ Trạch” được đặt trong bối cảnh những cộng đồng người Việt cổ đang hình thành và đấu tranh sinh tồn tại vùng đồng bằng Bắc Bộ. Tình yêu ấy không được xây dựng như một mối tình lãng mạn thuần túy, mà là sự gặp gỡ giữa hai con người tự do, dám vượt qua ranh giới thân phận, định kiến và trật tự cũ để lựa chọn một cách sống mới. Từ sự lựa chọn của hai cá nhân, bộ phim mở rộng thành câu chuyện về sự kiến tạo cộng đồng: khai phá đất đai, chế ngự thiên nhiên, hình thành các làng cư trú, phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp và giao thương đường thủy sơ khai. Tình yêu trong “Huyền Tình Dạ Trạch” vì thế không chỉ là cảm xúc, mà trở thành một nền tảng đạo đức và văn hóa – nơi con người sống công bằng, nhân ái và hướng tới tương lai phồn vinh.
Điểm đặc biệt của bộ phim nằm ở tham vọng phục dựng và hình dung lại một cách sinh động không gian văn hóa Việt cổ – điều hiếm thấy trong điện ảnh Việt Nam trước đây. Những yếu tố văn hóa tiền Đông Sơn và Đông Sơn như tục xăm mình, tín ngưỡng dân gian, kỹ nghệ đúc đồng, làm gốm, đóng thuyền, thủy lợi, thương cảng đường sông… được nghiên cứu công phu và đưa vào phim như những chi tiết sống, góp phần tạo nên một thế giới điện ảnh có chiều sâu lịch sử. Thương cảng Dạ Trạch hiện lên không chỉ như một địa danh trong truyền thuyết, mà như biểu tượng của tinh thần khai mở, giao thương và hội nhập sớm của cư dân Việt cổ.
“Huyền Tình Dạ Trạch” cũng là một trong những dự án điện ảnh cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 09 của Thành ủy Hà Nội về phát triển công nghiệp văn hóa, khi lựa chọn chính không gian văn hóa Hà Nội và vùng phụ cận hàng nghìn năm trước làm trung tâm kể chuyện. Việc bộ phim được thực hiện bởi một cơ quan báo chí – truyền thông của Thủ đô càng nhấn mạnh vai trò tiên phong trong việc đưa di sản văn hóa trở thành chất liệu sáng tạo đương đại.
Chia sẻ về dự án, nhà báo Nguyễn Kim Khiêm – Giám đốc sản xuất và đồng đạo diễn – cho rằng lịch sử Việt Nam tự thân không hề khô khan, vấn đề nằm ở cách kể. Trong khi nhiều bạn trẻ ngày nay quen thuộc với các huyền thoại và biểu tượng văn hóa ngoại quốc, thì việc kể lại những câu chuyện của chính dân tộc mình bằng ngôn ngữ điện ảnh giàu cảm xúc là một nhiệm vụ vừa cấp thiết, vừa lâu dài. Với ông, mỗi dự án như “Huyền Tình Dạ Trạch” là một bước đi nhỏ nhưng cần thiết, nhằm giúp thế hệ trẻ hình dung rõ ràng hơn về không gian lịch sử – văn hóa mà cha ông đã tạo dựng, từ đó nuôi dưỡng niềm tự hào và sự gắn kết với cội nguồn.
Bộ phim quy tụ đội ngũ sáng tạo giàu tâm huyết, từ đạo diễn trẻ Tôn Văn, biên kịch Vũ Liêm, họa sĩ tạo hình Nguyễn Thành Phong đến nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng – người tiên phong trong việc kết hợp âm nhạc dân tộc với ngôn ngữ giao hưởng hiện đại. Âm nhạc của phim, cùng ca khúc chủ đề “Nơi tình yêu bay lên”, góp phần tạo nên không gian cảm xúc vừa sử thi vừa gần gũi, kết nối câu chuyện Việt cổ với khán giả đương đại. Dàn diễn viên gồm nhiều nghệ sĩ gạo cội và các gương mặt trẻ mang lại sự cân bằng giữa chiều sâu diễn xuất và sức sống mới.
Không dừng lại ở một tác phẩm điện ảnh, “Huyền Tình Dạ Trạch” còn được định hướng như một dự án văn hóa mở rộng, với hệ sinh thái trải nghiệm lấy cảm hứng từ mỹ thuật Đông Sơn và đời sống Việt cổ, nhằm đưa khán giả – đặc biệt là người trẻ – đến gần hơn với di sản bằng nhiều giác quan và hình thức tiếp cận khác nhau. Cũng nhờ khát vọng đó mà ekip thực hiện đã tái hiện lại rất đậm đặc, chi tiết, tỉ mỉ từ bối cảnh đến phục trang, các phong tục, tập tục văn hóa thời kỳ Văn Lang- Đông Sơn, cho người xem hôm nay có cái nhìn cơ bản về ông cha ta thời Việt cổ. Chính nỗ lực này đã đưa tác phẩm hơn cả một bộ phim điện ảnh mà trở thành một dấu ấn văn hóa.
Ra mắt vào mùa phim Tết và Lễ Tình yêu 2026, “Huyền Tình Dạ Trạch” không tìm cách cạnh tranh bằng tiếng cười hay kỹ xảo thuần túy, mà chọn con đường riêng: gợi nhớ về một thời kỳ rực rỡ trong lịch sử Việt Nam, nơi tình yêu, đạo hiếu và khát vọng kiến tạo cộng đồng hòa quyện làm một. Trong không khí sum vầy của Tết cổ truyền, bộ phim như một lời mời gọi lắng lại, nhìn về cội nguồn và thêm tự hào về những giá trị đã bền bỉ nuôi dưỡng tâm hồn Việt qua hàng nghìn năm lịch sử.
