Khai hội Gióng đền Sóc xuân Bính Ngọ 2026: Tôn vinh khí phách anh hùng dân tộc
(PNTĐ) - Sáng nay 22/2 tức mùng 6 Tết Bính Ngọ, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Sóc (huyện Sóc Sơn), lễ khai hội Gióng xuân Bính Ngọ 2026 được tổ chức trang nghiêm, thành kính, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Là một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng văn hóa dân gian Việt Nam, Thánh Gióng gắn liền với truyền thuyết về cậu bé làng Phù Đổng vươn mình thành tráng sĩ, đánh tan giặc Ân, mang lại thái bình cho đất nước.
Truyền rằng, sau khi dẹp yên giặc ngoại xâm, Thánh Gióng phi ngựa đến chân núi Sóc, cởi bỏ giáp trụ rồi cưỡi ngựa sắt bay về trời. Hình tượng người anh hùng cưỡi ngựa sắt về trời trở thành một trong những biểu tượng đẹp và hào hùng nhất trong kho tàng truyền thuyết dân tộc.
Để tưởng nhớ công đức của Ngài, nhân dân địa phương đã lập đền thờ tại chân núi Sóc – nơi Thánh dừng ngựa trước khi hóa thân – và duy trì lễ hội hằng năm từ ngày mùng 6 đến mùng 8 tháng Giêng âm lịch.
Thay mặt Ban tổ chức, Chủ tịch UBND xã Sóc Sơn Phạm Quang Ngọc đã nổi hồi trống khai hội Gióng đền Sóc năm 2026. Sau bài văn tế trang trọng là lễ rước và lễ tế của các thôn làng trong vùng.
Năm nay, 8 lễ vật của 8 thôn làng thuộc hai xã Sóc Sơn và Đa Phúc được cung tiến dâng lên Đức Thánh Gióng, gồm: Thần mã, Cầu húc, Trầu cau, Voi chiến, Ngà voi, Cỏ voi, Kiệu tướng và Giò hoa tre. Mỗi lễ phẩm mang ý nghĩa biểu trưng cho khí phách, sức mạnh và lòng thành kính của nhân dân đối với vị anh hùng dân tộc.
Theo ông Đào Anh Tú, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sóc Sơn, Lễ hội Gióng đền Sóc là một trong những lễ hội lớn của Thủ đô và cả nước. Năm 2010, Hội Gióng ở đền Sóc và đền Phù Đổng đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
So với những mùa hội trước, lễ hội năm 2026 có nhiều điểm mới. Đây là năm đầu tiên lễ hội được tổ chức với sự tham gia của hai xã Sóc Sơn và Đa Phúc sau khi thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Công tác tổ chức được chuẩn bị chu đáo; hoạt động kinh doanh, buôn bán trong khu vực lễ hội được quản lý chặt chẽ; các điểm trông giữ xe miễn phí được bố trí phục vụ nhân dân và du khách.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, tinh thần Thánh Gióng là mạch nguồn xuyên suốt truyền thống yêu nước và ý chí quật cường của nhân dân Việt Nam. Từ cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền, khí phách “Nam quốc sơn hà” của Lý Thường Kiệt, ba lần đại thắng quân Nguyên - Mông do Trần Quốc Tuấn chỉ huy, đến khởi nghĩa Lam Sơn của Lê Lợi, đại thắng mùa xuân Kỷ Dậu 1789 của Quang Trung, và sự nghiệp giải phóng dân tộc do Hồ Chí Minh lãnh đạo – tất cả đã làm nên những trang sử vàng chói lọi, khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Ghi nhận tại lễ hội cho thấy, các đoàn rước thực hiện nghi thức theo đúng lệ truyền thống. Đoàn thôn Minh Đức xuất phát từ sáng sớm, tiến hành nghi thức “Trình Thánh, Chinh Thánh” trước khi tham gia phần hội. Lực lượng tham gia gồm 20 tráng đinh thực hiện nghi lễ chính; đội nữ đảm nhiệm phần rước binh khí. Nghi thức “húc cầu” – biểu trưng cho tinh thần thượng võ và ước vọng về một năm mới an khang, thịnh vượng – được tổ chức trang nghiêm, an toàn.
Trải qua hàng nghìn năm, Lễ hội Gióng đền Sóc đã trở thành sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng quan trọng của người dân Sóc Sơn, Đa Phúc nói riêng và Thủ đô Hà Nội nói chung. Sự kiện không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Sóc, mà còn quảng bá hình ảnh, tiềm năng, thế mạnh của địa phương, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.
