Khám phá bản sắc Việt qua MV ca nhạc
(PNTĐ) - Từ những giai điệu quen thuộc và câu chuyện đời thường, nhiều MV ca nhạc đang mở ra một cách quảng bá du lịch khác: Gần gũi, cảm xúc và đậm bản sắc văn hóa Việt.
“Trộm vía” - đám cưới xuyên 3 miền
MV âm nhạc không dẫn đường, không thuyết minh, cũng không mời gọi trực tiếp mà kể một câu chuyện đủ chân thật để người xem tự muốn bước vào không gian văn hóa. MV “Trộm vía” của Vũ Thùy Linh, ra mắt đầu năm 2026 là một ví dụ tiêu biểu, rằng âm nhạc có thể trở thành “đại sứ mềm” của du lịch văn hóa Việt Nam.
Hơn một năm sau khi phát hành album “Tiếng tơ đồng” (tháng 12/2024), Vũ Thùy Linh trở lại với “Trộm vía” bằng một tinh thần khác. Ở MV này, nữ ca sĩ quay về đúng với lứa tuổi trẻ trung của mình, mang đến một “ca khúc cưới” vừa đủ chất dân gian truyền thống, vừa tươi mới, giàu năng lượng tích cực và dễ tạo thiện cảm với khán giả đại chúng.
“Trộm vía” là sáng tác của nhạc sĩ Tăng Nhật Tuệ, do Lưu Quang Minh đảm nhận phần hòa âm phối khí và Nhu Đặng làm đạo diễn. Ca khúc kể câu chuyện cưới hỏi bằng giọng điệu dí dỏm, gần gũi, khép lại bằng một thông điệp giản dị nhưng giàu ý nghĩa: “Là cô dâu Việt Nam lấy chồng Việt Nam”. Giai điệu tươi vui, ca từ đời thường cùng âm hưởng dân gian của cả ba miền Bắc - Trung - Nam khiến bài hát giống như một “hướng dẫn viên” dẫn dắt khán giả khám phá sự đa dạng trong phong tục và văn hóa Việt.
MV “Trộm vía” miêu tả một mối tình có cái kết viên mãn bằng lễ hỏi và lễ cưới. Đó là một đám cưới được kết hợp phong tục, tập quán của nhiều vùng miền, tạo nên bức tranh tổng thể đa sắc về hôn lễ truyền thống của người Việt. Dĩ nhiên, trong phạm vi một sản phẩm âm nhạc, MV chưa thể bao quát toàn bộ phong tục cưới hỏi của các vùng như Tây Bắc hay Tây Nguyên. Tuy vậy, những hình ảnh đậm chất Bắc Bộ, miền Trung và miền Nam đặc biệt là khu vực Tây Nam Bộ, cũng đủ để khiến “Trộm vía” giống như một chuyến tàu nhỏ đi dọc Tổ quốc, chở theo hạnh phúc riêng của đôi lứa và niềm trân trọng đối với vẻ đẹp văn hóa truyền thống của ba miền.
Đảm nhận vai trò đạo diễn, Nhu Đặng - người vừa tạo dấu ấn mạnh mẽ với “Bắc Bling” - tiếp tục theo đuổi phong cách khai thác bản sắc Việt trong “Trộm vía”, nhưng với một không gian và góc nhìn khác. Nếu “Bắc Bling” tập trung vào một vùng văn hóa cụ thể, thì “Trộm vía” mở rộng không gian từ Bắc vào Nam, đồng thời đặt trọng tâm vào đời sống nhân vật. Cô dâu, chú rể và gia đình hai bên trở thành trung tâm của khung hình, giúp các phong tục, tập quán hiện lên tự nhiên trong sinh hoạt đời thường.
Những chi tiết giàu tính gợi tả về ẩm thực, trang phục, nghi lễ cưới hỏi đã khiến “Trộm vía” giống như một cuốn phim “du lịch văn hóa” ngắn, nhưng không hề xa cách hay mang tính trình diễn. Chính sự đời thường, gần gũi ấy tạo điều kiện để khán giả dễ dàng hòa mình vào không gian MV, cảm nhận văn hóa như một phần của cuộc sống. Đây cũng là điểm mạnh quen thuộc trong các sản phẩm của Nhu Đặng, và tiếp tục được phát huy hiệu quả trong “Trộm vía”.
Không phải một MV quảng bá du lịch theo cách thông thường, nhưng “Trộm vía” làm được điều mà nhiều chiến dịch tốn kém chưa chắc đạt được: Khiến người xem nhớ quê, muốn trở về nhà và nhìn lại phong tục của nơi mình sinh ra với góc nhìn tình cảm gần gũi hơn.
MV ca nhạc trở thành “đại sứ” du lịch văn hóa Việt
“Trộm vía” không phải một trường hợp đơn lẻ. Thực tế, trong hơn một thập kỷ trở lại đây, nhiều MV ca nhạc đã vô tình hoặc hữu ý trở thành những sản phẩm quảng bá du lịch văn hóa Việt hiệu quả, theo cách rất riêng của âm nhạc. Không áp đặt thông điệp, không kêu gọi trực diện, mà để cảm xúc dẫn đường.
Có thể nhắc tới “Để Mị nói cho mà nghe” của Hoàng Thùy Linh hay “Bắc Bling” của Hòa Minzy như những ví dụ tiêu biểu. Ở đó, văn hóa Tây Bắc và Kinh Bắc không chỉ xuất hiện như phông nền mỹ thuật, mà hiện lên như một thế giới sống động, với con người, lễ hội, tín ngưỡng và nhịp điệu riêng. Những MV này không dừng lại ở việc “khoe cảnh đẹp”, mà kể những câu chuyện mang tinh thần bản địa, nơi văn hóa truyền thống được tái sinh trong hơi thở đương đại.
Đặc biệt, “Bắc Bling” gây ấn tượng mạnh khi kết hợp chèo, chầu văn, quan họ cùng nhạc điện tử và rap hiện đại. Chỉ trong bốn phút ngắn ngủi, MV dẫn người xem đi qua hàng loạt địa danh tiêu biểu của Bắc Ninh như Đền Đô, Chùa Dâu, Đền Bà Chúa Kho, Nhà hát dân ca Quan họ Bắc Ninh, làng tranh Đông Hồ, làng gốm Phù Lãng… Hình ảnh áo tứ thân, liền anh liền chị, quả cau miếng trầu, hội đấu vật, đua thuyền… tạo nên một bức tranh văn hóa Kinh Bắc vừa rộn ràng vừa gần gũi. Việc hơn 300 diễn viên quần chúng đều là người dân địa phương càng khiến MV mang cảm giác “được sống cùng văn hóa”, chứ không chỉ đứng ngoài chiêm ngưỡng. Không ngẫu nhiên sản phẩm này nhận được bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh như một sự ghi nhận cho vai trò quảng bá văn hóa du lịch bằng nghệ thuật đại chúng.
Ở một sắc thái nhẹ nhàng, trẻ trung hơn, “Việt Nam đi và đi” của Vicky Nhung mang tinh thần của thế hệ trẻ: Dịch chuyển, trải nghiệm và tận hưởng. MV ghi lại hành trình rong ruổi qua nhiều vùng đất với góc nhìn gần gũi, đời thường, không cầu kỳ dàn dựng. Việt Nam hiện lên trong MV này không quá tráng lệ, mà thân thiện, tươi mới và đầy năng lượng như một lời gợi ý rằng du lịch không nhất thiết phải là những chuyến đi lớn, mà có thể bắt đầu từ sự tò mò và yêu mến những điều rất nhỏ quanh mình.
Trong khi đó, “À Lôi” của Double 2T lại mở ra hướng đi đưa văn hóa bản địa của đồng bào dân tộc thiểu số vào âm nhạc đương đại thông qua rap và hip-hop. Không gian miền núi phía Bắc, trang phục truyền thống, sinh hoạt đời sống và tinh thần cộng đồng được thể hiện một cách tự nhiên, không nhằm “trưng bày” hay minh họa. Ở đây, du lịch văn hóa là kết quả tự nhiên của sự tò mò, khán giả muốn biết nơi chốn ấy ở đâu, con người ấy sống thế nào, và câu chuyện văn hóa ấy còn những điều gì chưa được kể hết.
Thực tế, không ít MV âm nhạc quảng bá điểm đến du lịch Việt Nam đã và đang được lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng số, từ những sản phẩm của Vicky Nhung, Hoàng Thùy Linh, Đen Vâu, Văn Mai Hương…, trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều “tín đồ” du lịch.
Nhìn từ những ví dụ ấy, có thể thấy MV ca nhạc đang trở thành một kênh quảng bá du lịch văn hóa Việt mềm mại nhưng hiệu quả, bởi nó chạm tới cảm xúc trước khi chạm tới lý trí. Khi văn hóa được kể bằng âm nhạc và câu chuyện, du lịch không còn là lời mời gọi mang tính chiến lược, mà trở thành một khát khao được đi, được thấy, được hiểu và được kết nối.
Suy cho cùng, du lịch văn hóa không phải là bán một địa điểm, mà là chia sẻ một khung cảnh đẹp, một cách sống hay một phong tục độc đáo. Và có lẽ, con đường bền vững nhất bắt đầu từ sự rung động bởi khi câu chuyện đủ hay, đủ thật, người nghe sẽ tự tìm đến… đôi khi chỉ vì một giai điệu từng khiến họ xúc động hay mỉm cười.
