Livestream trên mạng xã hội sẽ không còn dễ dàng

Mạng xã hội sẽ dần được đưa vào “khuôn khổ” (ITN).

Đau đầu trước những bất cập xuyên biên giới

Tính đến hết tháng 6/2021, tại Việt Nam có 829 mạng xã hội (MXH) được cấp phép, tuy nhiên số lượng MXH có từ 1 triệu người sử dụng thường xuyên trở lên chỉ chiếm dưới 5%. Tổng lượng người sử dụng tại Việt Nam của nhóm 10 MXH hàng đầu Việt Nam có thể đạt tới 80 triệu người (riêng Zalo đã khoảng 60 triệu), nhưng mức độ ảnh hưởng và phổ biến vẫn còn rất hạn chế so với MXH nước ngoài cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam như: Facebook, Youtube, TikTok... (Facebook có khoảng 65 triệu thành viên Việt Nam, Youtube có khoảng 60 triệu, TikTok khoảng 20 triệu).

Điều đáng nói là, các MXH xuyên biên giới này chưa tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật Việt Nam. Các quy định hiện hành đối với hoạt động cung cấp thông tin, dịch vụ qua biên giới vẫn còn nhiều bất cập. Đây cũng là môi trường tồn tại nhiều thông tin vi phạm pháp luật, lan truyền tin giả, gây mất ổn định xã hội và bức xúc trong xã hội và cũng gây bất bình đẳng với doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Một vấn đề vô cùng đau đầu những năm gần đây là game xuyên biên giới không có phép phát hành qua các kho ứng dụng Apple Store, Google Play, xuất hiện tình trạng các doanh nghiệp Việt Nam hợp tác làm trung gian thanh toán cho các trò chơi không phép phát hành qua các kho ứng dụng này. Điều này không chỉ gây thiệt hại về mặt kinh tế, mà đã nảy sinh vấn đề bất cập là chưa có quy định cụ thể về trách nhiệm của kho ứng dụng. Dẫn đến việc, trên các kho ứng dụng này đang phân phối nhiều ứng dụng vi phạm pháp luật, trong đó phức tạp nhất là các game xuyên biên giới không phép, cờ bạc, bạo lực, dung tục, có nội dung nhạy cảm về chính trị, về chủ quyền biển đảo, xuyên tạc lịch sử…

Theo ông Lê Quang Tự Do, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh-Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Thông tin Truyền thông (TTTT), hiện nay nhiều cá nhân, tổ chức lợi dụng MXH xuyên biên giới còn nhiều bất cập về vấn đề quản lý để hoạt động báo chí, tổ chức phát trực tuyến (livestream) cung cấp thông tin sai sự thật, có động cơ xúc phạm uy tín, nhân phẩm tổ chức, cá nhân khác và thông tin, dịch vụ vi phạm pháp luật… Các vấn đề này cần cấp thiết bổ sung quy định điều chỉnh. Tình trạng “báo hóa” MXH hoạt động như báo điện tử, như trang thông tin điện tử tổng hợp cũng đang ngày càng diễn biến phức tạp.

Siết chặt hoạt động của các tài khoản mạng xã hội tại Việt Nam

Theo ông Lê Quang Tự Do, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 72 và Nghị định 27 có một số điểm mới đáng chú ý so với quy định hiện hành, hướng tới việc kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động của MXH và các nền tảng dịch vụ mạng xuyên biên giới.

Đặc biệt, dự thảo Nghị định sửa đổi sẽ kiên quyết hạn chế tình trạng “báo hóa” trên MXH tại Việt Nam. Để thực hiện việc này, Nghị định sửa đổi quy định chỉ các tài khoản đã được định danh 2 lớp (xác thực tài khoản với tên thật và số điện thoại) mới được viết bài, đăng bình luận, livestream, nếu không chỉ được xem tin, bài; chỉ các MXH có giấy phép thiết lập MXH mới có quyền: Thu phí sử dụng dịch vụ dưới mọi hình thức; Cung cấp dịch vụ phát trực tuyến livestream...
Theo đó, một trong những nội dung mà người dùng MXH tại Việt Nam sẽ rất quan tâm trong Nghị định sửa đổi là quy định quản lý chặt chẽ đối với chủ kênh, tài khoản trên các MXH. Các kênh/tài khoản tại Việt Nam có lượng người sử dụng theo dõi/đăng ký từ 10.000 người trở lên phải thực hiện thông báo thông tin liên hệ với Bộ TTTT. Các chủ kênh/ tài khoản MXH tại Việt Nam phải chịu trách nhiệm quản lý nội dung đăng tải trên kênh, tài khoản của mình (bao gồm cả nội dung bình luận của người sử dụng). Có trách nhiệm tạm khóa, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật, thông tin ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác, thông tin ảnh hưởng đến trẻ em đăng tải trên kênh, tài khoản MXH của mình ngay khi có yêu cầu từ người sử dụng MXH, hoặc cơ quan quản lý. Các MXH chỉ cho phép các kênh/tài khoản đã thông báo với Bộ TTTT mới được sử dụng dịch vụ livestream và tham gia các dịch vụ phát sinh doanh thu dưới mọi hình thức.

Ngoài ra, ông Lê Quang Tự Do cũng cho biết, Nghị định sửa đổi cũng bổ sung thêm trách nhiệm của MXH xuyên biên giới, đó là: MXH xuyên biên giới phải có bộ phận chuyên trách tiếp nhận/giải quyết khiếu nại từ người sử dụng; Tạm khóa/xóa các nội dung (trong vòng 24h) khiếu nại chính đáng từ cá nhân/tổ chức bị ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp khi nhận được yêu cầu; Tuân thủ quy định về bản quyền với báo chí khi đăng, phát các tác phẩm báo chí của các cơ quan báo chí Việt Nam; Phải yêu cầu các kênh/tài khoản tại Việt Nam có lượng người sử dụng theo dõi/đăng ký từ 10.000 người trở lên thực hiện thông báo thông tin liên hệ với Bộ TTTT; Các MXH xuyên biên giới chỉ cho phép các kênh/tài khoản đã thông báo với Bộ TTTT mới được cung cấp dịch vụ livestream và các dịch vụ có phát sinh doanh thu.

ANH MINH