Một thập kỷ đồng hành cùng văn hóa đọc cho thiếu nhi

Bà Lê Kim Anh - Chủ tịch Hội LHPN Hà Nội trao giải Nhất cho tác giả Hoàng Minh Phúc

Các cá nhân và tập thể đoạt giải của cuộc thi chụp ảnh lưu niệm cùng Ban tổ chức (Ảnh: P.V)

Sức lan tỏa… từ một cuộc thi đậm chất nhân văn

Mới 6 giờ sáng, mặc trời mưa gió, chuyến xe từ Yên Dũng, Bắc Giang do thầy giáo làm tài xế đưa Nguyễn Linh Nhi - lớp 12A7, Trường THCS Yên Dũng 1, cùng 2 cô giáo và 3 bạn học sinh của trường, mang theo sự háo hức, mong chờ, lên đường đến trụ sở Hội LHPN Hà Nội để tham dự Lễ trao giải cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em” lần thứ X. Năm 2019, Nhi đạt giải Khuyến khích với bài viết về tác phẩm “Mắt biếc” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh. Năm nay, cảm nhận sâu sắc về tác phẩm “Nếu chỉ còn một ngày để sống” của tác giả Nicola Yoon đã giúp cô bé đạt giải Nhì.

Linh Nhi chia sẻ: “Con chọn mua tác phẩm này khi đi hội sách và đọc từ năm lớp 10. Trong đợt dịch Covid-19, con càng thấy trân trọng cuộc sống hơn nên đã đọc lại tác phẩm này nhiều lần và viết bài gửi dự thi. Đối với con, đọc sách không chỉ để nạp kiến thức mà còn giúp con có nguồn cảm hứng cho cuộc sống và học tập”.

Nói về sức hút từ cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em”, cô giáo Thân Thị Phương Hà - giáo viên tổ Văn, trường THCS Yên Dũng 1 cho hay: Tới nay đã được 4 năm nhà trường gửi bài tham dự đến cuộc thi do Báo PNTĐ tổ chức. Năm nào phát động, cuộc thi cũng thu hút tới 60-70% học sinh của trường tham gia. Cũng nhờ cuộc thi, phong trào đọc sách của học sinh trong trường đã được khích lệ và trở nên sôi động hơn.

Cô Phùng Thị Thu Huyền - Phó Hiệu trưởng trường THCS Đức Thắng (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) cũng cho biết, trường đã học tập mô hình tổ chức cuộc thi viết của Báo, từ năm 2019, Ban Giám hiệu nhà trường đã kết hợp với bộ phận thư viện, phát động cuộc thi viết cảm nhận về cuốn sách em yêu thích hàng tháng, trao giải cho những bài viết hay nhất trong tháng. Nhờ động lực từ cuộc thi trên Báo PNTĐ, sự động viên của nhà trường, các bạn nhỏ ngày càng ham đọc sách hơn, thư viện nhà trường cũng sôi động hơn.

Đó có lẽ là lý do để sau mỗi mùa giải, Ban Tổ chức lại vui mừng khi số lượng bài dự thi gửi đến ngày một nhiều hơn, năm sau cao hơn năm trước; cuộc thi cũng có sức ảnh hưởng rộng khắp cả nước, thu hút học sinh nhiều tỉnh, thành thậm chí cuộc thi còn ra ngoài biên giới, thu hút sự quan tâm của các bạn du học sinh…

Nuôi dưỡng văn hóa đọc từ gia đình tới xã hội

Một điều thú vị và đặc biệt tại Lễ trao giải lần thứ X có sự xuất hiện của nhưng “gương mặt đặc biệt”, gắn bó với cuộc thi từ những ngày đầu tổ chức. Thí sinh Nguyễn Anh Quân - giải Nhất cuộc thi năm 2011, hiện là kỹ sư phần mềm; bạn Đào Cẩm Ly - giải Nhì cuộc thi năm 2017, hiện đang là sinh viên năm thứ 3 của 2 trường: đại học Kinh tế quốc dân và đại học Luật Hà Nội… Em Tạ Ngân An - Học sinh lớp 7 giải Nhất cuộc thi năm 2019.

Các bạn học sinh thích thú được giao lưu cùng MC Xuân Bắc và được tặng sách của các nhà văn trẻ tại Lễ trao giải cuộc thi (Ảnh: Nguyễn Thực)

Không chỉ đến dự, các bạn còn là cổ động viên nhiệt tình cho em trai, em gái mình, là Nguyễn Tuấn Phong (lớp 12A1, THPT Nguyễn Trãi, Hà Nội, em trai Nguyễn Anh Quân) và Đào Minh Châu (lớp 11D4, THPT Trần Phú, Hà Nội, em gái Đào Cẩm Ly). Nhìn vào những cặp anh em, chị em ấy, người tham dự tại Lễ trao giải không khỏi ngưỡng mộ.

Thật xúc động khó tả khi thấy rằng, trong dòng chảy xã hội ngày nay, giá trị của văn hóa đọc vẫn đang được bồi đắp, khơi dậy từ trong chiếc nôi của mỗi gia đình và tiếp tục lan tỏa ra ngoài xã hội bằng những cách hết sức giản dị, mà cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em” là một minh chứng. Thông qua đó, mỗi bạn trẻ đều đã lớn lên, trưởng thành và trở thành người có ích.

Như chia sẻ của bạn Nguyễn Anh Quân: “10 năm trôi qua, kể từ ngày đầu tham dự cuộc thi tới nay, em vẫn giữ cho mình thói quen đọc sách. Nhà Toán học và Triết học người Pháp René Descartes từng nói: “Tôi tư duy, nên tôi tồn tại”. Để chúng ta có thể cạnh tranh và phát triển, thành công thì cần có tư duy tốt. Và để có tư duy tốt, đọc sách là con đường hiệu quả nhất và nhanh nhất”.

Từ tấm gương anh trai mình, Nguyễn Tuấn Phong cũng dần hình thành thói quen đọc sách và khơi dậy mong muốn tham gia cuộc thi viết. Chính qua những cuốn sách, Phong thấu hiểu hơn ý nghĩa nhân văn của cuộc sống, bồi đắp thêm giá trị tâm hồn đối với chàng trai vừa tròn 18 tuổi.

Còn với cặp chị em gái Đào Cẩm Ly – Đào Minh Châu, điều khá bất ngờ là chính cô em gái Minh Châu lại là người dẫn dắt người chị Cẩm Ly tham dự cuộc thi. “Năm 2015, Minh Châu lần đầu tham gia cuộc thi và đạt ngay giải Nhất. Và từ câu nói của Châu rằng: “Một cuốn sách hay không chỉ là của riêng mình. Một cuốn sách hay chỉ thật sự trở nên ý nghĩa khi ta biết chia sẻ nó cho người khác, tựa như những điều tốt đẹp ta làm trong cuộc sống”, đã thức dậy trong em khao khát tham gia cuộc thi, để chia sẻ giá trị văn hóa đọc, và những điều tốt đẹp trong từng cuốn sách, cho nhiều bạn học sinh khác” - Cẩm Ly chia sẻ.

Cùng chung vui với Minh Châu trong ngày nhận giải lần này còn có ông ngoại và bố mẹ em. Phấn khởi và xúc động khi nhìn thấy các cháu mình trưởng thành, ông Hoàng Văn Thịnh - ông ngoại Minh Châu tâm sự: “Đối với tôi, đây là niềm vinh dự cho gia đình không phải ở giải cao hay không mà ở giá trị tinh thần. Cuộc thi đã cổ vũ tinh thần ham học, ham đọc sách cho các cháu rất đáng quý”. 

Cầu nối truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ

Biết tới “thương hiệu” cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em” và có theo dõi từ nhiều năm, nhà văn Di Li, thành viên Ban giám khảo cuộc thi, vẫn không khỏi ngạc nhiên. Gần 10.000 tác phẩm gửi về báo PNTĐ là con số ấn tượng. Đặc biệt, cách viết của các em cũng rất văn, rất sáng, nhiều tác phẩm kinh điển được các bạn viết cảm nhận như một bài phê bình văn học thực thụ.

“Trong vai trò một nhà văn và cũng làm giảng dạy, tôi thấy các bạn trẻ bây giờ tương đối lười đọc. Những cuộc thi như này thực sự là bước cổ vũ, truyền cảm hứng để các bạn tìm hiểu nhiều hơn về sách, khích lệ lòng ham mê với sách. Mong nhất là những bạn trẻ ở đây sẽ tiếp tục truyền cảm hứng cho thế hệ sau này về tình yêu sách, như các bạn ngày hôm nay” – nhà văn Di Li bày tỏ.

Gắn bó với cuộc thi từ những ngày đầu tiên, nhà văn Lê Minh Khuê cũng thể hiện mong muốn các cơ quan chức năng của thành phố, lãnh đạo Hội LHPN Hà Nội tiếp tục ủng hộ báo PNTĐ để cuộc thi được nhân rộng hơn nữa. Mỗi năm, cách viết, cách cảm thụ của các em càng thêm sâu sắc, già dặn, bản thân tôi cũng viết được như các em. Chính sự yêu thích đọc sách của các em cũng là sự khích lệ, động viên để các tác giả, nhà văn, nhà thơ có thêm nhiều sáng tác hay hơn.

Còn nhà văn Nguyễn Quang Thiều - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, khi đọc bài dự thi của các bạn học sinh đã bày tỏ sự ngạc nhiên và xúc động: "Trong những cuốn sách đó, có những cuốn tôi đã đọc. Nhưng khi đọc bài viết của các em, tôi lại muốn ngồi xuống và đọc lại. Bởi các em đã làm cho cuốn sách ấy trở nên quyến rũ lạ thường. Đấy là tình yêu của các em đối với những câu chuyện, những nhân vật trong cuốn sách, đấy là khả năng của các em nhìn thấy thông điệp lớn lao mà mỗi cuốn sách mang lại và đấy là cảm xúc trong sáng và mãnh liệt của các em khi đọc những cuốn sách đó. Tôi thực sự muốn nói lời cám ơn tới các em”.

Mùa giải lần thứ X - mùa giải ghi dấu ấn một thập kỷ đã khép lại, nhưng sức lan toả và giá trị của cuộc thi vẫn còn dư âm với mong muốn nối dài hành trình vì sự phát triển văn hoá đọc của các thế hệ học sinh.

Bà Lê Quỳnh Trang - Tổng Biên tập báo Phụ nữ Thủ đô:
Cầu nối văn hóa, mảnh đất nuôi dưỡng tâm hồn cho thế hệ trẻ

Báo Phụ nữ Thủ đô tự hào là một trong những đơn vị tiên phong tổ chức cuộc thi, một sân chơi bổ ích, rộng khắp cho thế hệ trẻ. Mùa giải lần thứ X là mùa giải đặc biệt, ghi dấu ấn một thập kỷ Báo đồng hành, khích lệ, phát huy và lan tỏa văn hóa đọc đến các thế hệ học sinh. Chúng tôi tin rằng, những nỗ lực của chúng tôi đã đóng góp không nhỏ nhằm tôn vinh và đề cao văn hóa đọc trong đời sống, dần dần sẽ là mảnh đất tốt nuôi dưỡng tâm hồn, tính cách, hình thành văn hóa cho mỗi con người trưởng thành ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Chúng tôi tin tưởng mùa giải năm sau sẽ đón nhận nhiều hơn các bài viết và sự tham gia của các em học sinh, các nhà trường trên toàn quốc và các du học sinh ở nước ngoài. 

Nhà báo Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam:
Mong cuộc thi được tổ chức nhiều năm tiếp theo

Có thể thấy, 10 năm vừa qua là một chặng đường phấn đấu bền bỉ, đáng tự hào, với kết quả hết sức tốt đẹp của Báo Phụ nữ Thủ đô.
Tôi đánh giá cao ý tưởng, sáng kiến và sự tổ chức thành công cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em”, của báo PNTĐ trong 10 năm qua, đồng thời mong rằng, báo PNTĐ dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Hội LHPN Hà Nội tiếp tục tổ chức thành công cuộc thi này trong năm 2021 và nhiều năm tiếp theo. Trong thời đại truyền thông kỹ thuật số hiện nay, nếu đâu đó vẫn thấy người dân, trẻ em cầm sách, đọc sách thì ở đó vẫn có ánh sáng văn hóa, ánh sáng của tri thức, của tình yêu thương, niềm tin và khát vọng.
Năm nay chúng ta kỷ niệm 1010 năm Thăng Long Hà Nội. Nhưng chúng ta không chỉ đo vẻ đẹp ngàn năm của Thăng Long Hà Nội bằng sự đồ sộ của các công trình, bằng nhà to, đường rộng, cầu dài. Hà Nội chỉ thực sự là Hà Nội, khi chúng ta đẹp về văn hóa, Hà Nội là Thủ đô của văn hóa, khi chúng ta biết nâng niu, phát huy, gìn giữ giá trị về văn hóa, trong đó có văn hóa đọc. Một cuộc thi khơi dậy tình yêu đọc, văn hóa đọc như “Viết về cuốn sách yêu thích của em” thật sự ý nghĩa và cần được nhân lên trong nhiều năm tới.

Diễn viên Quỳnh Nga, MC Quỳnh Chi, Hoa hậu Áo dài Phí Thùy Linh:
Mỗi cuốn sách là một trải nghiệm, bài học giá trị

Có mặt tại buổi Lễ trao giải, diễn viên Quỳnh Nga chia sẻ rằng: Một cuốn sách hay có thể giúp cân bằng cuộc sống sau những gì đã trải qua trong cuộc sống. Với Quỳnh Nga, khi đọc thêm một cuốn sách, sẽ có thêm một trải nghiệm, thêm kiến thức mới.
Với MC Quỳnh Chi, việc trau dồi vốn từ và kiến thức là cần thiết và quan trọng. Nhưng điều giá trị nhất mà cuốn sách mang lại là những bài học ứng xử trong cuộc sống. “Có nhiều lúc, mình cảm thấy chông chênh, cô đơn. Sách là gia vị rất tốt để cân bằng cuộc sống, kích thích khả năng sáng tạo, nuôi dưỡng tâm hồn của bản thân”.
Còn đối với Hoa hậu Áo dài Phí Thùy Linh: “Việc đọc sách đã rèn cho mình tính kiên nhẫn rất cao, giúp Linh có thêm vốn kiến thức, tìm ra niềm vui, điều bổ ích và lẽ sống trong cuộc sống”.

Danh sách tác giả đoạt giải tại cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em” lần thứ X/2020:

Giải Nhất:

Hoàng Minh Phúc - lớp 8A3, trường THCS Trung Hòa (Hà Nội), viết về tác phẩm “Dòng sông thơ ấu”.

Giải Nhì:
- Đào Minh Châu - lớp 11A4, trường THPT Trần Phú (Hà Nội), viết về tác phẩm “Mùa đi trên những mái rêu”.
- Nguyễn Linh Nhi - lớp 12A7, trường THPT Yên Dũng 1 (Bắc Giang), viết về tác phẩm “Nếu chỉ còn một ngày để sống”.

Giải Ba:
- Trương Nguyễn Hoàng Mai - lớp 9D, trường THCS Trần Hưng Đạo (Đắk Lắk), viết về tác phẩm “Con đã về nhà - Ký họa cách ly dịch COVID-19”.
- Nguyễn Sơn Duy - lớp 8A4, trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành (Hà Nội), viết về tác phẩm “Sống hay tồn tại”.
- Đào Ngọc Thiện - lớp 9E, trường THCS Đức Giang (Hà Nội), viết về tác phẩm “Harry Potter”.

Giải Khuyến khích:
- Trần Thu Phương - lớp 8A2, trường THCS Đức Thắng (Hà Nội), viết về tác phẩm “Đừng kể tên tôi”.
- Nhóm tác giả: Đinh Bảo Ngọc, Tô Phương Nam, Phạm Châu Minh, Nguyễn Bảo Huyền My - lớp 11D2, trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành (Hà Nội), viết về tác phẩm “Ping - Vượt ao tù ra biển lớn”.
- Nguyễn Quỳnh Hương - lớp 8A1, trường THCS Lương Yên (Hà Nội), viết về tác phẩm “Ngày cuối cùng của một tử tù”.
- Thái Thị Khánh Huyền - lớp 10D1, trường THPT Đô Lương 3 (Nghệ An), viết về tác phẩm “Đừng lựa chọn an nhàn khi còn trẻ”.
- Nguyễn Tuấn Phong - lớp 12A1, trường THPT Nguyễn Trãi (Hà Nội), viết về tác phẩm “Hoàng tử bé”.
- Nguyễn Đình Duy Anh - lớp 7C trường THCS Ngô Quyền (Hà Nội), viết về tác phẩm “Không gia đình”.

Giải Chuyên đề:

- Đỗ Châu Anh - lớp 7CI3, trường THCS Nguyễn Siêu (Hà Nội), Chuyên đề Bài viết hay về thế giới động vật, tác phẩm “Chó Bi đời lưu lạc”.
- Nguyễn Phạm Gia Nhi - lớp 6A2, trường THCS CLC huyện Mai Sơn (Sơn La), Chuyên đề Bài viết hay về tình cảm gia đình, tác phẩm “Bức tranh của em gái tôi”.
- Lương Thị Nguyên - lớp 10A7, trường THPT Yên Dũng 1 (Bắc Giang), Chuyên đề Bài viết hay về cảm thụ văn học, tác phẩm “5 centimet trên giây”.
- Vũ Phạm Bảo Anh - lớp 8K1, trường THCS Trưng Vương (Hà Nội), Chuyên đề Bài viết hay về triết lý nhân sinh, tác phẩm “Khi lỗi thuộc về những vì sao”.
- Lương Huyền Linh - lớp 5A1, trường TH Thanh Am (Hà Nội), Chuyên đề Bài viết hay về đề tài trẻ em gái, tác phẩm “Cẩm nang tuổi dậy thì dành cho bạn gái”.
- Lê Đỗ Bích Dương - lớp 9A, trường THCS Yên Phụ (Bắc Ninh), Chuyên đề Bài viết hay về đề tài truyền cảm hứng, tác phẩm “Chạm tới giấc mơ”.

Giải Tập thể được trao cho các trường:

THCS Đức Thắng (Bắc Từ Liêm, Hà Nội), THCS Đức Giang (Long Biên, Hà Nội), Tiểu học Thanh Am (Long Biên, Hà Nội), THPT Yên Dũng 1 (Yên Dũng, Bắc Giang).

Nhóm P.V (thực hiện)