Từ người con làng làm giày da đến ước mơ trở thành đại sứ du lịch làng nghề
(PNTĐ) - Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Ứng Hòa giàu truyền thống cách mạng và đậm đặc bản sắc văn hóa, chị Chu Thị Thanh Xuân (Ủy viên Thường vụ, cán bộ Hội LHPN xã Ứng Hòa) mang trong mình niềm tự hào sâu sắc về quê hương, nơi có nhiều làng nghề thủ công đã bền bỉ tồn tại và phát triển qua bao thế hệ. Trong ký ức tuổi thơ của chị, làng nghề làm giày da thôn Thần không chỉ là nơi mưu sinh của người dân, mà còn là một phần đời sống, một nhịp thở quen thuộc gắn liền với từng con ngõ, mái nhà.
Làng nghề giày da thôn Thần đã có lịch sử gần một thế kỷ. Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng, vào khoảng năm 1925, cụ Nguyễn Văn Tửu, hay còn được gọi là cụ Phú Đức đã truyền dạy nghề làm giày da cho con cháu và dân làng. Từ những đôi tay thủ công thô ráp nhưng khéo léo ấy, những sản phẩm giày da đầu tiên ra đời, đặt nền móng cho một làng nghề bền bỉ theo năm tháng. Đặc biệt, vào năm 1930, thương hiệu giày da Phú Đức từng tham dự hội chợ tại Paris (Cộng hòa Pháp) và được trao hai Bằng khen – một dấu mốc đáng tự hào không chỉ với thôn Thần, mà còn với nghề thủ công Việt Nam thời bấy giờ.
Lớn lên cùng những câu chuyện về làng nghề, chị Xuân sớm hình thành trong mình tình yêu và sự trân trọng với những giá trị truyền thống. Tuy nhiên, chị cũng chứng kiến không ít giai đoạn thăng trầm của nghề làm giày da. Có thời điểm, sản phẩm tiêu thụ khó khăn, nhiều gia đình buộc phải chuyển nghề, làng nghề đứng trước nguy cơ mai một. “Đã có lúc tôi lo rằng, những âm thanh quen thuộc của làng như tiếng đục, tiếng khâu, tiếng máy chạy sẽ chỉ còn trong ký ức”, chị Xuân chia sẻ.
Bước ngoặt đến từ những năm 2000, khi nhiều người con của thôn Thần đi làm ăn xa quay trở về, mang theo vốn liếng, kinh nghiệm và tư duy sản xuất mới. Máy móc, công nghệ được đầu tư, giúp tiết kiệm thời gian và công sức lao động. Nếu trước đây, để hoàn thiện một đôi giày hoàn toàn thủ công phải mất tới hai ngày, thì nay chỉ cần khoảng 12 giờ là có thể hoàn thành từ khâu sản xuất đến đóng gói. Dẫu vậy, với chị Xuân, điều đáng quý là nhiều công đoạn đòi hỏi sự tinh tế như bả keo, gắn nơ, đánh bóng… vẫn được giữ lại bằng phương pháp thủ công, nơi bàn tay và cảm xúc của người thợ gửi gắm trọn vẹn vào từng sản phẩm.
Chính sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại đã giúp giày da thôn Thần ngày càng đa dạng về mẫu mã, đảm bảo chất lượng và được thị trường đón nhận. Các xưởng sản xuất không chỉ bán buôn cho đại lý trên khắp cả nước mà còn nhận gia công cho các doanh nghiệp lớn, nhờ đó người làm nghề gần như không phải lo “đầu ra”. Hiện nay, toàn thôn có 148 hộ tham gia sản xuất, kinh doanh giày da với 348 lao động, chiếm hơn một nửa lực lượng lao động của địa phương. Những ngôi nhà cao tầng khang trang mọc lên dọc các con đường làng là minh chứng rõ nét cho cuộc sống ngày càng đủ đầy của người dân.
Giữa nhịp sống ấy, làng giày da thôn Thần vẫn giữ cho mình một vẻ trầm lặng, không ồn ào, không phô trương. Và chính sự lặng lẽ bền bỉ đó đã thôi thúc chị Chu Thị Thanh Xuân suy nghĩ nhiều hơn về trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ, quảng bá những giá trị của làng nghề.
Khi biết đến Cuộc thi “Nữ đại sứ du lịch làng nghề” năm 2025, chị Xuân coi đây không chỉ là một sân chơi, mà là cơ hội để kể câu chuyện của quê hương mình theo một cách gần gũi, chân thành hơn. “Tôi tham gia cuộc thi với mong muốn được lan tỏa những giá trị tốt đẹp của làng nghề thôn Thần đến với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế”, chị chia sẻ.
Với chị Xuân, hình ảnh người phụ nữ gắn bó với làng nghề không chỉ đại diện cho sự khéo léo, cần cù, mà còn là biểu tượng của sự bền bỉ, sáng tạo và thích ứng trước dòng chảy của thời đại. Tham gia cuộc thi, chị mong muốn góp tiếng nói để làng nghề không chỉ được nhìn nhận như một không gian sản xuất, mà còn là điểm đến văn hóa – nơi du khách có thể tìm hiểu lịch sử, trải nghiệm quy trình làm nghề và cảm nhận tinh thần của người thợ thủ công Việt Nam.
“Làm đại sứ làng nghề với tôi, đó đơn giản là kể câu chuyện quê hương bằng sự tự hào và trách nhiệm”, chị Xuân nói. Chị tin rằng, khi mỗi người con của làng đều ý thức được giá trị nơi mình sinh ra, những làng nghề truyền thống sẽ không bị lãng quên, mà còn có cơ hội vươn xa hơn trong bối cảnh hội nhập.
Cuộc thi “Nữ đại sứ du lịch làng nghề” vì thế, với chị Chu Thị Thanh Xuân, không chỉ là một hành trình cá nhân, mà còn là nhịp cầu kết nối quá khứ – hiện tại – tương lai của làng giày da thôn Thần. Một hành trình lặng lẽ nhưng bền bỉ, giống như chính làng nghề đã nuôi dưỡng chị suốt bao năm qua.
