Vũ Thị Miên - Cô gái giữ hồn nghề giữa lòng Thủ đô

Chuyên Mỹ có cây Bồ đề 

Có dòng sông nhuệ có nghề khảm trai Sơn mài 

Chẳng biết từ khi nào những câu ca, những âm thanh rộn ràng của cưa, của bào gỗ đã trở nên quen thuộc với cô gái Vũ Thị Miên sinh năm 1983. Để rồi theo năm tháng cô thêm yêu những đôi tay khéo léo của người thợ thổi hồn vào từng vỏ trai, từng miếng gỗ... Và nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ cũng đã trở thành sinh kế của bản thân cô cùng gia đình. 

Vũ Thị Miên bên những sản phẩm gỗ của làng nghề Chuyên Mỹ.

Giờ đây, khi Chuyên Mỹ đứng trước cơ hội tham gia Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới, khát vọng nâng tầm làng nghề truyền thống được thắp sáng mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Vũ Miên là một trong số những người yêu nghề, say nghề của làng đã và đang viết tiếp câu chuyện văn hóa, con người Việt Nam bằng ngôn ngữ của sáng tạo, hội nhập. Cô cho hay: Nghề khảm trai ở đây ra đời từ thế kỷ XI, gắn liền với tên tuổi của danh tướng Trương Công Thành - vị tướng tài thời Lý. Sau chiến công giữ nước, ông truyền dạy cho dân làng kỹ nghệ khảm trai tinh xảo, đặt nền móng cho nghề thủ công độc đáo, suốt gần một thiên niên kỷ vẫn bền bỉ phát triển. Người dân tôn ông làm Tổ nghề khảm trai, hằng năm tổ chức Lễ giỗ long trọng tại đình Chuôn Ngọ – Di tích lịch sử quốc gia, vừa là nơi thờ phụng, vừa là biểu tượng văn hóa linh thiêng của làng nghề.

"Ngày nay, Chuyên Mỹ vẫn giữ được dáng dấp của vùng quê cổ kính, nơi có tới 7 làng làm nghề khảm trai, trong đó Chuôn Ngọ được xem là “trái tim” của nghề. Bao thế hệ nghệ nhân nối tiếp nhau mài rũa từng mảnh trai, khảm từng nét tinh xảo, tạo nên những tác phẩm nghệ thuật mang đậm hồn Việt. Tôi tham gia cuộc thi Nữ đại sứ du lịch làng nghề Hà Nội 2025 với mong muốn trở thành cầu nối giúp lan toả giá trị thủ công mỹ nghệ khảm trai sơn mài, bởi mỗi sản phẩm làng nghề không chỉ là mà còn là câu chuyện và tâm huyết của người nghệ nhân" - Vũ Thị Miên chia sẻ.

Vũ Thị Miên tham gia Cuộc thi Nữ đại sứ du lịch làng nghề Hà Nội 2025 

Cô cho biết thêm, làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ mang bản sắc riêng, sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Là những người thợ trẻ, Vũ Thị Miên không chỉ kế thừa tinh hoa truyền thống, mà còn mạnh dạn ứng dụng công nghệ số để kể chuyện về sản phẩm bằng ngôn ngữ hiện đại. Những bức tranh phong cảnh, chân dung, hay đồ nội thất khảm trai mang thương hiệu Chuyên Mỹ đã vượt khỏi lũy tre làng, góp mặt tại nhiều triển lãm quốc tế, trở thành đại sứ văn hóa của Hà Nội. Cô đã xây dựng những nội dung truyền thông ngắn gọn, video dễ hiểu trên mạng xã hội để giới thiệu hành trình làm ra một sản phẩm thủ công – giúp giới trẻ tiếp cận làng nghề theo cách gần gũi và hiện đại hơn. Bên cạnh đó, Vũ Thị Miên dự định kết hợp với nghệ nhân để tổ chức các buổi trải nghiệm thực tế, nơi du khách có thể tự tay làm sản phẩm và nghe câu chuyện phía sau mỗi nghề.

Sức mạnh của Chuyên Mỹ không chỉ nằm ở những nghệ nhân tài hoa, mà còn ở sự đồng lòng của cả cộng đồng. Mỗi gia đình, mỗi dòng họ, mỗi người thợ - dù là già hay trẻ đều là một “mắt xích” quan trọng trong chuỗi giá trị sáng tạo... "Chúng tôi đều ý thức rằng, mỗi sản phẩm là một sứ giả văn hóa mang theo câu chuyện về con người, vùng đất Chuyên Mỹ ra thế giới. Tôi tin rằng, mỗi bước chân hôm nay không chỉ là hành trình của riêng tôi, mà còn là nhịp nối để Chuyên Mỹ - làng nghề của Thủ đô Hà Nội bay cao hơn, vươn xa hơn trên bản đồ du lịch trong và ngoài nước" - cô nói.